Mùa Thu

 


Hoàng Nhất Phương



Gió chớm Thu sang hạt cát mong manh trôi theo dòng sóng. Mưa rơi làm mềm lòng đất, để hồn lá về xuôi an giấc vĩnh hằng. Giữa thinh không trong thinh không, thân cành trên cao ân cần nhắn nhủ: Ðiều gì không thể vứt bỏ hãy trân quý. Hoài niệm nào không thể lãng quên cứ mang theo. Quá khứ-hiện tại-tương lai là con đường nối dài, để tái sinh duyên lá vàng vẫn là hoàng diệp. Ðêm tàn dạ khúc phân ly, qua sông nước chảy thầm thì nhớ xưa…





Cuộc sống bắt đầu khi mùa Thu tới. Nhìn lại đằng sau để gặt hái kinh nghiệm. Nhìn về phía trước để thấy hy vọng. Nhìn chung quanh để tìm ra thực tại. Nhìn vào đáy sâu nội ngã để thấy chính mình. Người ta có thể nhắm mắt, nếu chẳng muốn quan sát một điều gì đó. Nhưng người ta không thể khép cánh cửa lòng, trước những điều không muốn cảm nhận. Người ta phải chọn hoặc là buông ra, hoặc để bị kéo đi. Bắt đầu quyết định cũng là lúc biết phải sống như thế nào. Mọi vấn đề tồn tại đều có nguyên do. Ðừng giam hãm bản thân trong những điều không như ý, hãy mạnh dạn tự đạo diễn tương lai của chính mình. Tấn tuồng đời đã dư đầy bi hài kịch, đừng làm cho nó thêm rắc rối bằng những dấu móc phức tạp. Nếu cần một biểu tượng nào đó nên chọn dấu lặng, như mùa Thu muôn đời thinh lặng cho dẫu điệu buồn vào Thu là bản trường ca vô tận.

Thu sang ai nhuộm lá vàng? Câu trả lời thông thường: Ðây là đặc tính của chu kỳ sinh học, nhưng không xảy ra đồng loạt. Khi diệp lục tố tạo màu xanh bớt dần, các chất nhuộm màu đỏ và vàng – chính là chất carotten thường có trong cà rốt hay bí đỏ – sẽ làm chủ bề mặt của lá. Những chất đó trên thực tế vẫn hiện diện trong lá cây suốt mùa hạ, nhưng phải đợi màu xanh nhạt dần, người ta mới nhìn thấy. Việc nghiên cứu về sắc tố của lá dựa trên quan điểm này. Nhưng chẳng hiểu sao mỗi khi nhìn lá vàng bay, tôi cứ phân vân tự hỏi: Lá đổi màu vì chu kỳ sinh học, vì lá đã trải qua những kinh nghiệm đủ để muốn thay đổi, hay vì lá đã bị tổn thương đến nỗi lá cần phải đổi thay? Các nhà thực vật từng suy đoán, lá đổi màu là phản ứng trước sự khắc nghiệt của thời tiết – một thái độ kiên cường khi phải đương đầu với mọi gian nan khốn khó có trong vũ trụ. Có lẽ chính vì thế lá đỏ Thu vàng xuất hiện vào những ngày “trời không nắng cũng không mưa, chỉ hiu hiu rét cho vừa nhớ nhung” đem lại cho người ta cảm giác phiêu diêu thường tại nhiều bao nhiêu…; những hôm “ngoài hiên giọt mưa Thu thánh thót rơi, trời lắng u buồn mây hắt hiu ngừng trôi, nghe gió thoảng mơ hồ trong mưa Thu, ai khóc ai than hờ…,” màu lá vàng phai của Thu biếc cũng khiến lòng người ta phải ngậm ngùi nhiều y như vậy. Nhất là khi người ta thấu hiểu cuộc sống đong đầy sầu muộn, những sầu muộn riêng tư và những sầu muộn chỉ vì đời.

Gió chớm Thu về “chiều rơi trên đường vắng, có ta rơi giữa chiều. Hồn ta theo vạt nắng, theo làn gió đìu hiu. Lá vàng bay. Lá vàng bay như dĩ vãng gầy buông dài bước ra khỏi tình phai. Lá vàng rơi. Lá vàng rơi như chút hơi người giã ơn đời trên nẻo đường hấp hối. Hoàng hôn mờ lối, rừng khô thở khói, trời như biển chói. Từng chiếc thuyền hồn lướt trôi. Neo đứt một lần cuối thôi cho cánh buồm lộng gió vơi gió đầy.” Là khúc Thu ca khởi đầu mùa Thu dưới trăng mờ thổn thức, hay là tiếng tơ đồng của Phạm Duy đã hát lên nỗi buồn mênh mông vô tận của hồn Thu giữa đường chiều lá rụng. Cho dẫu khởi từ đâu vạn vật đều có một tần số rung động riêng, tự trình bày cảm nhận. Như lá đổi màu để phản ứng trước sự khắc nghiệt của thời tiết, một thái độ kiên cường khi phải đương đầu với mọi gian nan khốn khó có trong vũ trụ. Mùa Thu không hối hả, nhưng đã hoàn thành bức tranh diễm lệ giữa trời và đất. Dù man mác buồn và sầu vạn kiếp, cuộc hành trình của mùa Thu là con đường riêng tự chọn. Mùa Thu không hề bị xô đẩy đến bến bờ tuyệt vọng, cũng không thụ động cúi đầu trước những biến dịch của thời gian, mà khẳng khái đối diện. Tôi tin rằng mùa Thu vừa sinh ra đã mang theo những gam màu bất tận. Ðiều quan trọng không phải là mùa Thu cố viền xanh lá hay tô thắm mây, mà mùa Thu đã sáng tạo bản sắc ảo diệu phi thường rất riêng, bằng màu lá vàng lá đỏ trong những rừng phong, bằng hình ảnh sóng bâng khuâng thuyền nhẹ lướt trên biển hồ, bằng bóng dáng nàng trăng ngẩn ngơ trầm mình giữa dòng thác suối, bằng màu ngói rêu phong âm thầm phủ trên những hàng thành quách cũ, bằng con đường Thu lá Thu mơ, đôi hàng cây đứng lệ mờ hư không… Từng bức tranh đời đầy thú đau thương ấy đã cùng ngàn lá hồ tàn xuôi miền vĩnh phúc, để rồi lại tái sinh mỗi độ Thu sang sắc mạnh huy hoàng.

Mặt trời, mặt trăng, sự thật là ba điều không thể che giấu. Sắc mạnh huy hoàng của mùa Thu cũng là điều hiển nhiên không thể che giấu. Mùa Thu vào đời rất nhẹ nhưng kiên định, không phủ nhận sự úa tàn, không chống đỡ sự chóng qua, càng không đành lòng thí tốt trên ván cờ đời. Mùa Thu khẳng khái thiện thủy thiện chung, không loanh quanh trên lối mòn sáo rỗng, dù đường đời quanh co khúc khuỷu. Mùa Thu như chiếc lá ân cần xanh mướt, trung thực vàng khô, không phủ lên mình một sắc màu giả tình giả ý. Cho dẫu đìu hiu, lạc lõng, bối rối, và sẽ khô héo để rồi tàn, chiếc lá kiên trì làm tròn sứ mệnh xanh tươi, vàng óng, đỏ thắm, trước khi lìa cành an nghỉ. Mùa Thu hay chính là hồn lá đã đang và vẫn còn hát khúc tình ca, để làn điệu yêu thương ngân vang khắp cùng trời cuối đất, xem nhẹ những chuyện như ảo như thật của thế sự thăng trầm. Ði qua cõi mộng dòng mê, mùa Thu lá biếc không đề sắc không.

(Nguồn: [email protected])


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Hoàng Cầm, những vòng nguyệt quế làm bằng thép gai

Hoàng Cầm, tác giả kịch thơ “Kiều Loan” là một trong hai tác giả mà tất cả các thành viên trong gia đình chúng tôi, cùng yêu mến.

Hãng dĩa Continental làm ăn khá nhờ Thanh Nga ca ‘Tình Thơ Mộng’

Tiếng ca Thanh Nga thu thanh dĩa hát Continental qua bài tân cổ giao duyên “Tình Thơ Mộng” được thính giả khắp nơi nồng nhiệt đón nhận.

Tự vấn trước gương – thơ Bùi Chí Vinh

Có thể bệnh vì sức khỏe yếu/ Có thể nhói tim, có thể tiểu đường/ Có thể rối loạn tiêu hóa và đau các khớp/ Nhưng không bao giờ

Hương quỳnh – thơ Nguyễn An Bình

Có một nụ quỳnh chợt nở trong đêm/ Áp tai nghe từng cành hoa khẽ hát/ Vin vào đêm hương mùa thu bát ngát/ Trắng nuột nà làn da mịn nhung tơ.

Mùa Hạ tím – thơ Giao Yên

Hè nay về cố xứ/ Thăm thui thủi nực nồng/ Vẫn thấy còn đọng mắt/ Mùa Hạ tím long lanh/ Cùng ôm nhau mà lắng:/ Từng cơn sóng rền ngân

Bềnh Bồng Bồng Bềnh – thơ Trần Vấn Lệ

Hãy nhìn kìa, con sông! Con sông muôn Thế Kỷ, đáy sông mồ chiến sĩ, con đò đi một đường, vó ngựa Trưng Nữ Vương, dấu voi nàng Triệu Ẩu...

Muộn…

Chiều muộn hôm đó, tại một nghĩa trang cách nhà chúng tôi gần 60km, mẹ tôi và dì, hai đứa con gái của bà ngoại tôi, khóc ngất trước nấm mộ phủ đầy cỏ xanh rì...

Tháng Bảy & em – thơ Lê Minh Hiền

tháng bảy hạ xanh/ trùng dương mây trắng/ nghe tiếng em cười/ chiều đi chợt vàng/ tháng bảy hạ xanh/ những cơn mưa cũ

Biết ơn mình

Có lẽ chưa bao giờ ta được dạy nói cảm ơn chính ta vì nhiều khi ta coi chuyện cảm ơn mình là một điều gì đó lố bịch, kỳ cục, không cần thiết!...

Thơ Trần Huy Sao – Thơ văn viết dưới hiên trăng

mai nữa không Thơ e ngừng thở/ giờ còn thở đặng cứ làm Thơ/ cuộc lữ vần xoay chừng ngấn đó/ hơn thua chi nữa mà ganh nhau