Mùa Thu

 


Hoàng Nhất Phương



Gió chớm Thu sang hạt cát mong manh trôi theo dòng sóng. Mưa rơi làm mềm lòng đất, để hồn lá về xuôi an giấc vĩnh hằng. Giữa thinh không trong thinh không, thân cành trên cao ân cần nhắn nhủ: Ðiều gì không thể vứt bỏ hãy trân quý. Hoài niệm nào không thể lãng quên cứ mang theo. Quá khứ-hiện tại-tương lai là con đường nối dài, để tái sinh duyên lá vàng vẫn là hoàng diệp. Ðêm tàn dạ khúc phân ly, qua sông nước chảy thầm thì nhớ xưa…





Cuộc sống bắt đầu khi mùa Thu tới. Nhìn lại đằng sau để gặt hái kinh nghiệm. Nhìn về phía trước để thấy hy vọng. Nhìn chung quanh để tìm ra thực tại. Nhìn vào đáy sâu nội ngã để thấy chính mình. Người ta có thể nhắm mắt, nếu chẳng muốn quan sát một điều gì đó. Nhưng người ta không thể khép cánh cửa lòng, trước những điều không muốn cảm nhận. Người ta phải chọn hoặc là buông ra, hoặc để bị kéo đi. Bắt đầu quyết định cũng là lúc biết phải sống như thế nào. Mọi vấn đề tồn tại đều có nguyên do. Ðừng giam hãm bản thân trong những điều không như ý, hãy mạnh dạn tự đạo diễn tương lai của chính mình. Tấn tuồng đời đã dư đầy bi hài kịch, đừng làm cho nó thêm rắc rối bằng những dấu móc phức tạp. Nếu cần một biểu tượng nào đó nên chọn dấu lặng, như mùa Thu muôn đời thinh lặng cho dẫu điệu buồn vào Thu là bản trường ca vô tận.

Thu sang ai nhuộm lá vàng? Câu trả lời thông thường: Ðây là đặc tính của chu kỳ sinh học, nhưng không xảy ra đồng loạt. Khi diệp lục tố tạo màu xanh bớt dần, các chất nhuộm màu đỏ và vàng – chính là chất carotten thường có trong cà rốt hay bí đỏ – sẽ làm chủ bề mặt của lá. Những chất đó trên thực tế vẫn hiện diện trong lá cây suốt mùa hạ, nhưng phải đợi màu xanh nhạt dần, người ta mới nhìn thấy. Việc nghiên cứu về sắc tố của lá dựa trên quan điểm này. Nhưng chẳng hiểu sao mỗi khi nhìn lá vàng bay, tôi cứ phân vân tự hỏi: Lá đổi màu vì chu kỳ sinh học, vì lá đã trải qua những kinh nghiệm đủ để muốn thay đổi, hay vì lá đã bị tổn thương đến nỗi lá cần phải đổi thay? Các nhà thực vật từng suy đoán, lá đổi màu là phản ứng trước sự khắc nghiệt của thời tiết – một thái độ kiên cường khi phải đương đầu với mọi gian nan khốn khó có trong vũ trụ. Có lẽ chính vì thế lá đỏ Thu vàng xuất hiện vào những ngày “trời không nắng cũng không mưa, chỉ hiu hiu rét cho vừa nhớ nhung” đem lại cho người ta cảm giác phiêu diêu thường tại nhiều bao nhiêu…; những hôm “ngoài hiên giọt mưa Thu thánh thót rơi, trời lắng u buồn mây hắt hiu ngừng trôi, nghe gió thoảng mơ hồ trong mưa Thu, ai khóc ai than hờ…,” màu lá vàng phai của Thu biếc cũng khiến lòng người ta phải ngậm ngùi nhiều y như vậy. Nhất là khi người ta thấu hiểu cuộc sống đong đầy sầu muộn, những sầu muộn riêng tư và những sầu muộn chỉ vì đời.

Gió chớm Thu về “chiều rơi trên đường vắng, có ta rơi giữa chiều. Hồn ta theo vạt nắng, theo làn gió đìu hiu. Lá vàng bay. Lá vàng bay như dĩ vãng gầy buông dài bước ra khỏi tình phai. Lá vàng rơi. Lá vàng rơi như chút hơi người giã ơn đời trên nẻo đường hấp hối. Hoàng hôn mờ lối, rừng khô thở khói, trời như biển chói. Từng chiếc thuyền hồn lướt trôi. Neo đứt một lần cuối thôi cho cánh buồm lộng gió vơi gió đầy.” Là khúc Thu ca khởi đầu mùa Thu dưới trăng mờ thổn thức, hay là tiếng tơ đồng của Phạm Duy đã hát lên nỗi buồn mênh mông vô tận của hồn Thu giữa đường chiều lá rụng. Cho dẫu khởi từ đâu vạn vật đều có một tần số rung động riêng, tự trình bày cảm nhận. Như lá đổi màu để phản ứng trước sự khắc nghiệt của thời tiết, một thái độ kiên cường khi phải đương đầu với mọi gian nan khốn khó có trong vũ trụ. Mùa Thu không hối hả, nhưng đã hoàn thành bức tranh diễm lệ giữa trời và đất. Dù man mác buồn và sầu vạn kiếp, cuộc hành trình của mùa Thu là con đường riêng tự chọn. Mùa Thu không hề bị xô đẩy đến bến bờ tuyệt vọng, cũng không thụ động cúi đầu trước những biến dịch của thời gian, mà khẳng khái đối diện. Tôi tin rằng mùa Thu vừa sinh ra đã mang theo những gam màu bất tận. Ðiều quan trọng không phải là mùa Thu cố viền xanh lá hay tô thắm mây, mà mùa Thu đã sáng tạo bản sắc ảo diệu phi thường rất riêng, bằng màu lá vàng lá đỏ trong những rừng phong, bằng hình ảnh sóng bâng khuâng thuyền nhẹ lướt trên biển hồ, bằng bóng dáng nàng trăng ngẩn ngơ trầm mình giữa dòng thác suối, bằng màu ngói rêu phong âm thầm phủ trên những hàng thành quách cũ, bằng con đường Thu lá Thu mơ, đôi hàng cây đứng lệ mờ hư không… Từng bức tranh đời đầy thú đau thương ấy đã cùng ngàn lá hồ tàn xuôi miền vĩnh phúc, để rồi lại tái sinh mỗi độ Thu sang sắc mạnh huy hoàng.

Mặt trời, mặt trăng, sự thật là ba điều không thể che giấu. Sắc mạnh huy hoàng của mùa Thu cũng là điều hiển nhiên không thể che giấu. Mùa Thu vào đời rất nhẹ nhưng kiên định, không phủ nhận sự úa tàn, không chống đỡ sự chóng qua, càng không đành lòng thí tốt trên ván cờ đời. Mùa Thu khẳng khái thiện thủy thiện chung, không loanh quanh trên lối mòn sáo rỗng, dù đường đời quanh co khúc khuỷu. Mùa Thu như chiếc lá ân cần xanh mướt, trung thực vàng khô, không phủ lên mình một sắc màu giả tình giả ý. Cho dẫu đìu hiu, lạc lõng, bối rối, và sẽ khô héo để rồi tàn, chiếc lá kiên trì làm tròn sứ mệnh xanh tươi, vàng óng, đỏ thắm, trước khi lìa cành an nghỉ. Mùa Thu hay chính là hồn lá đã đang và vẫn còn hát khúc tình ca, để làn điệu yêu thương ngân vang khắp cùng trời cuối đất, xem nhẹ những chuyện như ảo như thật của thế sự thăng trầm. Ði qua cõi mộng dòng mê, mùa Thu lá biếc không đề sắc không.

(Nguồn: [email protected])

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Nguyễn Sỹ Tế, thơ, phao cứu sinh của người tù cải tạo?

Đa số thành viên nòng cốt nhóm Sáng Tạo, căn bản vốn là nhà văn, họa sĩ hay lý luận văn học như Mai Thảo, Ngọc Dũng, Duy Thanh, Doãn Quốc Sỹ, Trần Thanh Hiệp,... không phải là nhà thơ...

Những người xa khuất dịp Xuân sang

Những người vĩnh biệt dương gian vào Tháng Hai Dương Lịch là những người ra đi vào dịp nhân gian đang bận rộn mừng Xuân đón Tết.

Hà Nội, những mùa Xuân phai

Tôi chưa hề nghe ai nói “yêu muốn khóc” bao giờ, chỉ độc nhất có một người làm thơ là Hoàng Anh Tuấn. Yêu đến như thế là... yêu quá là yêu.

Những cánh hoa cuối năm

Vào những ngày cuối tháng của năm, tôi có dịp lên thành phố Saigon, không khí sinh hoạt trông nhộn nhịp hẳn lên, bao hình ảnh xem như đã chuẩn bị trước từ nhiều tháng qua, những sắc màu,những...

Em có hay xuân về! – Thơ Mặc Phương Tử

Em có hay!/ Những chiếc lá thức tàn canh/ Cây chuyển mạch,/ Dòng đời thay sắc áo/ Hoa đương nụ dưới ngàn sương huyền ảo/ Cánh chim về chở trĩu ước mơ xanh.

Sương chiều ngồi nhớ bằng hữu – Thơ Trần Tuấn Kiệt

Sương lạnh chiều vây phủ/ Ngồi rồi nhớ cố nhân/ Độc ấm trà ra khói/ Thời gian quyện lững lờ.

Sắc màu tình yêu – Thơ Lê Minh Hiền

mùa đông lá đỏ/ mùa hạ lá vàng/ xuân hồng thấp thoáng/ thu nay mắt huyền

Dấu vết dòng sông – Thơ Phan Nam

Những con sông rời xa bến đợi/ Nặng trĩu nỗi niềm cỏ hoa/ Mùa chạp bay trong nhang khói/ Tháng giêng lặng lẽ đưa thoi.

Mùa Xuân đến – Thơ Nguyễn Thị Khánh Minh

Ban mai đến/ Ngày đưa tôi đến/ Lời hôm qua mối đùn/ Lời hôm qua xanh cỏ/ Mớ ý nghĩ nháo nhào tiếng sấm

Xuân bồi hồi – Thơ Giao Yên

Bánh chưng xanh hương ngát/ Mai vàng rung cánh ngân/ Ngoài trời mưa lấm tấm/ Trong nhà rượu lâng lâng