“Vàng Ðen” là tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Dũng Tiến, được xây dựng trên những tư liệu cùng huyền thoại liên quan tới vùng “Tam Giác Vàng,” một trong những nguồn sản xuất và cung cấp thuốc phiện (“vàng đen”) lớn nhất thế giới. Ngoài việc viết văn, tác giả Nguyễn Dũng Tiến cũng là một trong những người Việt Nam đầu tiên có công gầy dựng vườn cây ăn trái cho người Việt ở xứ người. Ông hiện là chủ nhân vườn cây LA Mimosa Nursery, 6270 East Allston Street, Los Angeles, CA 90022-4546. Tel: (323) 722-4543. Ðược sự cho phép của tác giả, Người Việt hân hạnh giới thiệu tiểu thuyết “Vàng Ðen” trên mục truyện dài của Nhật Báo Người Việt cũng như Người Việt Online.
Kỳ 40
Một vài cơn lốc nhỏ quay tròn, cuốn theo những đám bụi đất đỏ xen lẫn vài cọng rơm rác, vài chiếc lá khô. Những cơn gió chiều báo hiệu một ngày trên xứ Lào đất đỏ sắp hết. Một cơn lốc nhỏ bốc lên ngay cạnh quán ăn Sớm Mai, nơi Phong và Phong Sương đang ngồi xem những khúc “khẩu lám.” Lốc hút lên cao rồi quay tít cùng dắt díu theo những chiếc lá khô băng qua con lộ, tan loãng dần nơi thửa ruộng bên kia đường.
Quán ăn Sớm Mai chơ vơ dựa lưng cạnh một cây đa cổ thụ, phía sau chạy dài những cánh đồng trơ gốc rạ. Gọi là quán cho nó sang, thật ra nó chỉ là một sạp gỗ dựng vẹo vọ cạnh gốc đa bên đường, con đường số 9 sắp sửa được nối liền với Thái Lan cùng Quảng Trị của Việt Nam. Có lẽ chủ nhân sạp gỗ làm ăn phát đạt trong vài năm gần đây, nên đã che thêm liếp chung quanh, để thêm dăm cái ghế gỗ thấp lè tè. Quán nổi tiếng với món “khẩu lám” (xôi nếp nướng trong ống tre, quốc hồn, quốc túy của người Lào), do đó tuy nó nằm ở ngoại ô, nhưng khách trong tỉnh cũng chịu khó lặn lội ra để thưởng thức. Phong Sương hẹn với Phong tại đây, những muốn giới thiệu những đặc sản của xứ Lào cho người mình đang yêu.
Hơi nóng từ than bốc lên hừng hực. Than được chứa trong một rãnh đất hình chữ nhật. Rãnh đất rộng khoảng bốn gang tay, dài có đến ba sải tay, rãnh không sâu lắm, nhưng đất móc lên từ rãnh đã được đắp hai bên làm cho Phong có cảm tưởng, trong đó chứa chắc nhiều than lắm. Hai đầu và giữa rãnh than có những cọc sắt bắt chéo với nhau, một thanh sắt dài khác được bắt ngang lên trên, giữa đống than hồng. Cứ thế chủ quán dựa những ống tre bằng cổ tay người lớn, bên trong chứa nếp, ở cả hai bên, lăn đều cho mọi phía được bắt đều lửa.
-Tý nữa, em bảo người ta chọn cho anh một ống xôi cháy cạnh, anh ăn thử cho biết, ngon, ngon là.
Phong nhìn sững Phong Sương. Không hiểu khói và hơi nóng ở vuông than đã làm gì cô nàng. Hai mắt thật ướt, đôi má hây hây hồng một cách tự nhiên. Cũng với cách nói chuyện như hôm trước, ríu rít và thật thân mật.
-Anh biết người ta nấu xôi tre làm sao cho ngon không?
-Không, Phong Sương.
-Này nhé, người ta phải ngâm gạo nếp trước cả đêm, sau khi đổ vào ống tre, người ta phải dùng nước dừa tươi thay vì nước lạnh… Ðấy nhé, anh xem kìa, vì không đậy nên người ta đang thêm nước dừa tươi vào những ống tre kìa, anh thấy không? Thêm chút lá dứa. Có người thêm đậu xanh, đậu đen hay khoai môn, khoai sọ.
Vừa nói, Phong Sương vừa níu tay Phong kéo lại gần mình, như muốn truyền thêm cho đôi mắt của Phong thêm chút sức lực để nhìn rõ hơn. Bằng tiếng Lào, Phong Sương nói với người chủ quán:
-Cho chúng tôi những cái cháy, cháy nhé.
Cô nàng lại tiếp ngay với Phong:
-Rồi anh xem, ngon lắm.
Người chủ quán thoăn thoắt đôi tay gạt vài ống xôi tre cháy đen lớp vỏ bên ngoài lên một cái mẹt tre. Một chiếc rựa ngắn, đen đũi, chừng như đã khá cùn, được người chủ gạt thật nhanh những lớp cháy đen bên ngoài ống tre. Chỉ vài phút sau, những ống xôi tre vàng nõn đã nằm ngay trước mặt cả hai, khói bốc lên nghi ngút. Những đầu ống tre đã được xẻ tư, nên chỉ cần tách khẽ, khúc xôi trắng tròn đã nằm trên đĩa.
Thấy Phong nhìn quanh, Phong Sương hỏi:
-Anh muốn tìm cái gì?
-Không biết họ có cho mình muỗng nĩa gì không?
-Anh có năm ngón tay để làm gì?
Câu trả lời hơi quá thật thà và tự nhiên của cô nàng làm Phong thật nhột nhạt. Nhưng cô nàng vẫn gọi người chủ quán đem muỗng, nĩa.
-Anh tưởng dân Lào chúng em thiếu văn minh lắm hả? Người ta không ăn bốc như dân Phi đâu. Anh phải ăn với mắm pà đẹc, với “sụm tàm” nó mới ngon, đây này anh ăn miếng này này, miếng này cháy cạnh mới ngon.
Quả thật, lớp xôi nằm sát phần da non phía trong của ống tre vừa ngon lại vừa bùi. Một lớp cháy thật mỏng, nhưng không giống những lớp cháy của xôi nếp bình thường, bọc quanh khúc xôi. Nó có vị mềm, thơm của ruột tre cùng lá dứa, lại có vị ngọt của nước dừa tươi, dẻo của nếp. Tóm lại, tất cả thật hài hòa trong một ống tre nhỏ. Những hạt ngọc thật dẻo của trời ban hòa với sự tinh khiết của nước dừa, cộng với cái thơm ngọt của tre tươi đã thể hiện hình ảnh những người Lào hiền hòa với những đồng nếp chín, chắn bởi những lũy tre xanh cùng hàng dừa cao. Ðất, trời xứ Lào thu nhỏ trong ống tre non.
-Sao? Anh thấy món “sụm tàm” có ngon không? Có giống đu đủ bò khô của người Việt Nam không? Phải khéo tay lắm mới có thể thái dài và mỏng những sợi đu đủ xanh đấy. Giã khá ớt, tỏi, thêm tí đường, mắm nêm Lào, rồi trộn chung với đu đủ. Nếm vừa ăn, phải vừa chua, ngọt và cay mới ngon.
Cái “cay mới ngon” của Phong Sương làm Phong thở ra lửa. Nó đốt cháy lưỡi, lùng bùng hai bên thái dương, mồ hôi chảy ròng ròng đầy mặt. Nước ăn cay của người Lào, người Việt chắc không thể nào theo kịp.
