Bùi Giáng có điên không?

Viên Linh/Người Việt

Nhà thơ Bùi Giáng (1926-1998). (Hình: Tuổi Trẻ)

Mỗi bài thơ là một số phận. Tôi đã theo dõi một số những bài thơ riêng lẻ của một thi sĩ, nhiều khi chỉ còn nhớ đến bài thơ đó mà không còn thấy cần thiết phải tìm hiểu toàn bộ tổng số thơ mà một thi sĩ đã sáng tác trước hay sau bài thơ đó.

Số phận của một bài thơ không hẳn là số phận của thí sĩ làm bài thơ đó, song không nhiều thì ít, người ta có thể tìm thấy một điều gì đó liên hệ tới người làm ra bài thơ đó.

“Người điên cái bóng cũng điên
Người khùng cái bóng oan khiên cũng khùng”
(Bùi Giáng, “Chớp Biển”)

“Lúc xưa từng đã một lần
Nhìn con ngủ gục chín tầng sau sưa
Ông điên từ bấy đến giờ”
(Bùi Giáng, “Kể Từ Lúc…”)

“Tôi điên là bởi tôi điên
Cầm tay cô hỏi cho phiền lòng nhau
Tôi điên từ tr
ước đến sau…”
(Bùi Giáng, “Thơ Bùi Giáng, hải ngoại 1990”)

Đoạn thơ làm trong năm 1990, in trong cuốn thơ do nhóm Việt Thường ở Montreal Canada xuất bản; như thế nó được làm 15 năm sau ngày miền Nam Việt Nam thay đổi một bóng cờ; về khoảng thời gian rõ ràng này, chính Bùi Giáng đã ghi lại:

Mười lăm năm ngó triều dâng
Bóng trăng thánh thót ngọn gần ngọn xa
Ngọn cây ng
ười ở bên ta
Ngọn cây cối ở quê nhà thiên thu.

Mười lăm lăm ngọn tử phần
Mù sương cố quận chin tầng tầng rơi”
(Bùi Giáng, “Mười Lăm Lăm,” trang 145)

Cũng trong năm này, một lần nữa ông nói về cái điên của chính mình:

Ngu đần mà tưởng thông minh
Ồ vầng trăng ạ, bực mình làm sao
Đập đầu tự tử thế nào
Cảo th
ơm lần giở mai sau một tờ
Điên cuồng mà tưởng nên thơ

Cuồng điên mà tưởng làm thơ như thần
Cậy em, em có đỡ đần
Chút chi gắn bó cho phần tử nao?
Giờ đây chẳng biết chốn nào
Trần gian r
ướm máu
Điệu chào gãy xương.”
(Bùi Giáng, “Tặng Bạn Điên,” trang 173)

Thơ ấy đề “tặng bạn điên,” của một người điên hay một người đã tỉnh? Bùi Giáng có truân chuyên lắm cũng truân chuyên trong giới hạn của một nàng Kiều. Cũng năm 1990, anh viết:

Hết điên rồi! Hết điên rồi!
Bài th
ơ bất tận rạng ngời Việt Nam
Còn nguyên châu thổ hội đàm
Dòng sông bất tận
Huy hoàng Cửu Long.”
(trang 156)

Nhưng thực tế lại làm thi sĩ điên: có ai ngờ kiểu thơ đến thơ chua dưới đây là của Bùi Giáng:

Chào mừng xí nghiệp cao su
Huy hoàng hiền đức hức dù d
ương toa” (trang 56)

“Bài thơ xây dựng mộng người
Kỷ nguyên khắc phục vẹn mười cảo thơm
Xin chào lãnh tụ chon von
Nghìn thu lịch sử vuông tròn chữ 0
Chữ 0 chứa chất ngàn kho
Hình cong chữ S còn to h
ơn nhiều.” (trang 56)

Ai điên được như thế ở Sài Gòn năm 1990 mà không bị nhốt vào nhà tù dành cho người tỉnh? Như thế là tạm đủ rồi (để trả lời Bùi Giáng có điên không).

Người điên ta đã gặp người
Người không điên, cũng là người gặp ta.” (Viên Linh)

Whole Foods tiếp tục giảm giá mặt hàng thực phẩm

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Nguyễn Sỹ Tế, thơ, phao cứu sinh của người tù cải tạo?

Đa số thành viên nòng cốt nhóm Sáng Tạo, căn bản vốn là nhà văn, họa sĩ hay lý luận văn học như Mai Thảo, Ngọc Dũng, Duy Thanh, Doãn Quốc Sỹ, Trần Thanh Hiệp,... không phải là nhà thơ...

Những người xa khuất dịp Xuân sang

Những người vĩnh biệt dương gian vào Tháng Hai Dương Lịch là những người ra đi vào dịp nhân gian đang bận rộn mừng Xuân đón Tết.

Hà Nội, những mùa Xuân phai

Tôi chưa hề nghe ai nói “yêu muốn khóc” bao giờ, chỉ độc nhất có một người làm thơ là Hoàng Anh Tuấn. Yêu đến như thế là... yêu quá là yêu.

Những cánh hoa cuối năm

Vào những ngày cuối tháng của năm, tôi có dịp lên thành phố Saigon, không khí sinh hoạt trông nhộn nhịp hẳn lên, bao hình ảnh xem như đã chuẩn bị trước từ nhiều tháng qua, những sắc màu,những...

Em có hay xuân về! – Thơ Mặc Phương Tử

Em có hay!/ Những chiếc lá thức tàn canh/ Cây chuyển mạch,/ Dòng đời thay sắc áo/ Hoa đương nụ dưới ngàn sương huyền ảo/ Cánh chim về chở trĩu ước mơ xanh.

Sương chiều ngồi nhớ bằng hữu – Thơ Trần Tuấn Kiệt

Sương lạnh chiều vây phủ/ Ngồi rồi nhớ cố nhân/ Độc ấm trà ra khói/ Thời gian quyện lững lờ.

Sắc màu tình yêu – Thơ Lê Minh Hiền

mùa đông lá đỏ/ mùa hạ lá vàng/ xuân hồng thấp thoáng/ thu nay mắt huyền

Dấu vết dòng sông – Thơ Phan Nam

Những con sông rời xa bến đợi/ Nặng trĩu nỗi niềm cỏ hoa/ Mùa chạp bay trong nhang khói/ Tháng giêng lặng lẽ đưa thoi.

Mùa Xuân đến – Thơ Nguyễn Thị Khánh Minh

Ban mai đến/ Ngày đưa tôi đến/ Lời hôm qua mối đùn/ Lời hôm qua xanh cỏ/ Mớ ý nghĩ nháo nhào tiếng sấm

Xuân bồi hồi – Thơ Giao Yên

Bánh chưng xanh hương ngát/ Mai vàng rung cánh ngân/ Ngoài trời mưa lấm tấm/ Trong nhà rượu lâng lâng