Bùi Giáng có điên không?

Viên Linh/Người Việt

Nhà thơ Bùi Giáng (1926-1998). (Hình: Tuổi Trẻ)

Mỗi bài thơ là một số phận. Tôi đã theo dõi một số những bài thơ riêng lẻ của một thi sĩ, nhiều khi chỉ còn nhớ đến bài thơ đó mà không còn thấy cần thiết phải tìm hiểu toàn bộ tổng số thơ mà một thi sĩ đã sáng tác trước hay sau bài thơ đó.

Số phận của một bài thơ không hẳn là số phận của thí sĩ làm bài thơ đó, song không nhiều thì ít, người ta có thể tìm thấy một điều gì đó liên hệ tới người làm ra bài thơ đó.

“Người điên cái bóng cũng điên
Người khùng cái bóng oan khiên cũng khùng”
(Bùi Giáng, “Chớp Biển”)

“Lúc xưa từng đã một lần
Nhìn con ngủ gục chín tầng sau sưa
Ông điên từ bấy đến giờ”
(Bùi Giáng, “Kể Từ Lúc…”)

“Tôi điên là bởi tôi điên
Cầm tay cô hỏi cho phiền lòng nhau
Tôi điên từ tr
ước đến sau…”
(Bùi Giáng, “Thơ Bùi Giáng, hải ngoại 1990”)

Đoạn thơ làm trong năm 1990, in trong cuốn thơ do nhóm Việt Thường ở Montreal Canada xuất bản; như thế nó được làm 15 năm sau ngày miền Nam Việt Nam thay đổi một bóng cờ; về khoảng thời gian rõ ràng này, chính Bùi Giáng đã ghi lại:

Mười lăm năm ngó triều dâng
Bóng trăng thánh thót ngọn gần ngọn xa
Ngọn cây ng
ười ở bên ta
Ngọn cây cối ở quê nhà thiên thu.

Mười lăm lăm ngọn tử phần
Mù sương cố quận chin tầng tầng rơi”
(Bùi Giáng, “Mười Lăm Lăm,” trang 145)

Cũng trong năm này, một lần nữa ông nói về cái điên của chính mình:

Ngu đần mà tưởng thông minh
Ồ vầng trăng ạ, bực mình làm sao
Đập đầu tự tử thế nào
Cảo th
ơm lần giở mai sau một tờ
Điên cuồng mà tưởng nên thơ

Cuồng điên mà tưởng làm thơ như thần
Cậy em, em có đỡ đần
Chút chi gắn bó cho phần tử nao?
Giờ đây chẳng biết chốn nào
Trần gian r
ướm máu
Điệu chào gãy xương.”
(Bùi Giáng, “Tặng Bạn Điên,” trang 173)

Thơ ấy đề “tặng bạn điên,” của một người điên hay một người đã tỉnh? Bùi Giáng có truân chuyên lắm cũng truân chuyên trong giới hạn của một nàng Kiều. Cũng năm 1990, anh viết:

Hết điên rồi! Hết điên rồi!
Bài th
ơ bất tận rạng ngời Việt Nam
Còn nguyên châu thổ hội đàm
Dòng sông bất tận
Huy hoàng Cửu Long.”
(trang 156)

Nhưng thực tế lại làm thi sĩ điên: có ai ngờ kiểu thơ đến thơ chua dưới đây là của Bùi Giáng:

Chào mừng xí nghiệp cao su
Huy hoàng hiền đức hức dù d
ương toa” (trang 56)

“Bài thơ xây dựng mộng người
Kỷ nguyên khắc phục vẹn mười cảo thơm
Xin chào lãnh tụ chon von
Nghìn thu lịch sử vuông tròn chữ 0
Chữ 0 chứa chất ngàn kho
Hình cong chữ S còn to h
ơn nhiều.” (trang 56)

Ai điên được như thế ở Sài Gòn năm 1990 mà không bị nhốt vào nhà tù dành cho người tỉnh? Như thế là tạm đủ rồi (để trả lời Bùi Giáng có điên không).

Người điên ta đã gặp người
Người không điên, cũng là người gặp ta.” (Viên Linh)

Whole Foods tiếp tục giảm giá mặt hàng thực phẩm

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

‘Người Đọc và Người Viết,’ một tác phẩm mới của Hai Trầu-Lương Thư Trung

Với 95 bài viết về nhiều tác giả và tác phẩm, “Người Đọc và Người Viết” là một tập tiểu luận nhận định văn học của Hai Trầu-Lương Thư Trung.

Nhạc sĩ Ngọc Chánh, từ soạn sách nhạc tới phát hiện ca sĩ Minh Hiếu

Trong sinh hoạt âm nhạc suốt 20 năm (1954-1975) tại miền Nam Việt Nam, rất nhiều người biết tên tuổi nhạc sĩ Ngọc Chánh.

Lục bát sinh nhật

Mỗi sinh nhật tôi lại nhớ đến bài thơ ấy của Cung Trầm Tưởng. Mỗi đêm mưa tôi lại đọc bài thơ ấy của Cung Trầm Tưởng. Đó là mùa mưa Sài Gòn. Đó là Sài Gòn của chúng tôi.

Một trung đội trưởng Nghĩa Quân

VNCH mà điên cuồng chống Cộng thì đâu có chính sách chiêu hồi, đâu có bắt tù binh cả trăm ngàn nuôi ăn cho mập rồi trao trả? Thằng cha này chắc chưa bao giờ cầm súng!

Một nén nhang cho ngày Tháng Tư Ðen – Thơ Nguyễn Xuân Nghĩa

Người bắn anh có thể là bạn tôi/ Một gã thanh niên miền Bắc/ Cũng có thể là tôi/ Tôi cũng bị buộc vào Nam “đánh giặc.”

Phố Hoài – Thơ Phùng Hiếu

Hoàng hôn nghiêng phố cổ/ Bóng em nghiêng sông Hoài/ Tóc dài em nghiêng phố/ Ta nghiêng về bên nhau.

Gióóóóóó… – Thơ Trần Vấn Lệ

Hôm nay... nắng mà lạnh... và gió... như gió lộng./ Cái ao nhỏ nổi sóng, biển chắc là bạc đầu!

Ngày 30 Tháng Tư

Tôi là một người Việt Nam, sống và lớn lên, trưởng thành trong thời buổi ấy, thời buổi đau thương nhất của đất nước, nay lại sống suốt 29 năm trong chế độ, sắp sửa 30 năm...

Ngủ đi con – Thơ Đặng Tiến Đạt

Quằn quại khóc than, làm sao khô suối lệ/ Con đâu rồi, con ơi, con ở đâu?/ Chưa vào đời đã thắm đỏ mái đầu/ Cha mẹ chôn con, chôn từng khúc ruột...

tình yêu? – Thơ Lê Minh Hiền

làm gì có tình yêu/ khung cửa đời hé mở/ lối đi... về thiên thu