Điện Elysée không nằm trên đại lộ Champs-Elysées mà ở số 55 rue du Faubourg Saint-Honoré, Quận VIII, Paris. Đây là một khu phố sang trọng của Paris. Mỗi năm, người tứ xứ chỉ được xếp hàng vào thăm một lần, trong Tháng Chín, nhân ngày Journée de patrimoine.
Mà phải đi từ tờ mờ sáng nếu không, không vào được vì cả vạn người chờ đợi. Có người tới từ nơi xa, ngủ ngoài trời từ đêm hôm trước.
Ai cũng tò mò muốn vào coi một lần cho biết chỗ ăn, chỗ ở của tổng thống với 365 phòng, xây dựng từ…300 năm nay. Nhất là chỗ làm việc: làm ngay trong dinh, không phải lái xe đi tới sở làm mỗi ngày… Vào thăm đã khó, nói chi chuyện vào ở luôn trong dinh thự này.
Bầu cử tổng thống
Năm nay, Pháp bầu tổng thống ngày 23 Tháng Tư. Đó là vòng đầu. Vòng hai, ngày 7 Tháng Năm, dân chọn giữa hai người nhiều phiếu nhất. Họa may, có người được trên 50% thì khỏi bầu thêm vòng hai. Giờ này đã biết ai ra dự tranh, trừ phi có thay đổi vào phút chót, hạn chót công bố danh sách vào cuối Tháng Ba.
Ông Francois Holland, đương kim tổng thống, tuyên bố không ra, một điều làm cho cả nước nhẹ nhõm, thơ thới. Dù mới 62 tuổi, qua bốn năm làm việc, ông thấy mệt mỏi. Vậy mà, sau khi tuyên bố không dự tranh, ai cũng thấy ông khỏe ra, và dân chúng, nhất là những người hăm he dự tranh, bắt đầu cảm mến ông.
Cũng bầu cử sơ bộ
Hai đảng lớn có đông người ra tranh nên đã tổ chức bầu cử sơ bộ. Để cho đỡ cảnh người cùng đảng tranh nhau mất phiếu! Ai cũng có thể đi bầu sơ bộ chứ không như ở Mỹ, chỉ dành riêng cho cử tri đoàn của đảng ta. Miễn là có tên trong danh sách cử tri, chịu ký vào một bản tuyên bố lập trường chung và trả tiền chi phí tổ chức là có quyền bầu.
Cuộc bầu cử sơ bộ của phe hữu là đảng Cộng Hòa (Les Républicains) diễn ra cuối năm 2016 được coi là thành công. Số phiếu tham gia đông đảo: mỗi vòng có gần 4 triệu rưỡi người tham gia, lấy của mỗi người 2 euro nên ban tổ chức có lời.
Cựu Thủ Tướng Francois Fillon, 62 tuổi, đắc cử với 66.5% số phiếu. (Mới đây, có chuyện, chuyện như thế nào, xin bạn đọc đón coi).
Tới lượt đảng Xã Hội
Đảng Xã Hội cầm quyền bầu cử sơ bộ ngày 22 và 29 Tháng Giêng. Số người tham gia, mặc dù chỉ trả có 1 euro, không đông bằng phe hữu. Coi bộ ít hào hứng, có tờ báo viết vì như “rắn mất đầu.”
Ông Benoit Hamon, 49 tuổi, cựu chủ tịch Phong Trào Thanh Niên Xã Hội, từng là dân biểu, bộ trưởng, phát ngôn viên của đảng Xã Hội, đắc cử với số phiếu là 59% vượt qua ông Manuel Valls, mới đây là thủ tướng, 55 tuổi, được 41%. Ông Hamon hấp dẫn cử tri bằng đề nghị nhà nước trả lương cho tất cả mọi người, nhất là giới trẻ không có việc làm, tối thiểu 600 euro một tháng.
Chính trường Pháp không chỉ có hai phe tả, hữu. Còn nhiều ứng cử viên khác, đặc biệt là ông Emmanuel Macron, người bỏ đảng Xã Hội lập ra đảng mới (En Marche), rồi ứng cử viên của đảng Xanh Bảo Vệ Môi Sinh và nhất là Front National (Mặt Trận Quốc Gia).
Front National
Bà Marine Le Pen, 49 tuổi, thay cha là Jean-Marie Le Pen, cầm đầu Front National từ năm 2011. Là luật sư, bà được kể trong số 100 nhân vật có quyền thế trên thế giới (Tuần báo Time, 2011, 2015).
Dự tranh vào Điện Elysée năm 2012, bà được 17.9%, số phiếu, cao nhất từ trước tới nay, hơn cả phiếu của Jean-Marie Le Pen năm 2002.
Trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 4 năm 2002, Jean-Marie Le Pen về nhì, qua mặt ông Lionel Jospin, thủ tướng đảng Xã Hội. Ông Jospin tuyên bố từ nay xin rút khỏi chính trường. (Trong vòng đầu, ông Jacques Chirac được 19.88% số phiếu, bà Le Pen 16.9%, ông Jospin 16.2%)
Cả nước bàng hoàng lo sợ bà Le Pen sẽ là tổng thống Pháp. Đa số chống đối Front National kịch liệt vì cho rằng đảng này kỳ thị, khó sống! Từ ngày đó, các nhà biên khảo coi đây là một biến cố chính trị, “biến cố 21 Tháng Tư” mà kết quả, như sách báo ghi chép lại, ông Jacques Chirac đắc cử với 82% số phiếu, một kỷ lục!
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Tư, ngày 1 tháng 2 năm 2017
Nay, lịch sử tái diễn?
Ông Francois Fillon hiện đang có vấn đề, tả phái thì ông Emmanuel Macron chia phiếu của ông Benoit Hamon, trong lúc Front National đang lên trong xu thế của thời đại và tình hình thế giới.
Hãng Kantor Sofres-One Point vừa thăm dò dư luận về cuộc bầu tổng thống sắp tới và công bố những điều phỏng đoán trên nhật báo Le Figaro như sau:
-Vòng đầu, bà Marine Le Pen được 25% số phiếu, ông Francois Fillon 22%, ông Macron 21%.
-Vòng hai, nếu còn lại là bà Marine Le Pen với ông Fillon, thì ông Fillon thắng với 60%. Chuyện lại xảy ra y như 15 năm về trước.
-Nếu bà Marine Le Pen với ông Macron, ông Macron thắng với 65%. Nếu còn lại là hai phe tả hữu, ông Macron và ông Fillon thì ông Macron thắng 58%, nghĩa là phe tả vẫn còn mạnh.
Chờ xem con tạo xoay vần đến đâu.
