Báo xuất bản ở Luân Đôn hay trong nước Đức tuần rồi khi viết về nước Pháp đã dùng tới chữ này, “Frexit.” “Frexit” là gì?
“Frexit” viết theo chữ “Brexit,” tiếng Anh. “Brexit” ghép từ chữ “Br” viết tắt của chữ “Britain” và “exit,” đi ra. Nước Anh ra khỏi Liên Hiệp Âu Châu.
Thời nay là vậy đó. Nói vắn tắt, viết gọn gàng. Coi như không bao giờ có đủ thì giờ để ăn, huống gì nói chuyện. Vội vội vàng vàng.
“Brexit means Brexit,” lời của bà Theresa May, thủ tướng nước Anh, ngày 16 Tháng Mười Hai, 2016. Ừ thì, đi ra là đi ra, 51.9% của cuộc trưng cầu dân ý ngày 23 Tháng Sáu, 2016, quyết định như vậy. Cả Âu Châu, cả thế giới bàng hoàng. Nhưng rồi thôi, ra thì ra, ai lo chuyện nấy.
Trong thực tế, đi ra là chuyện vô cùng phức tạp, với những cuộc thương nghị, tranh luận, tháng này qua tháng khác. Cho cả hai bên, giờ này vẫn chưa xong.
Hy Lạp: Grexit
Thật sự, chữ “Brexit” này không mới mẻ gì.
Tháng Hai, 2012, báo chí đã dùng tới kiểu ghép chữ này rồi, khi Liên Hiệp Âu Châu có chuyện với nước Hy Lạp. Hy Lạp, “Greece,” phải ra khỏi Liên Hiệp Âu Châu? “Grexit?” Không, Hy Lạp vẫn còn ở trong.
“Grexit” và “Brexit” ngày nay đã vào trong số những chữ mới của tự điển Oxford. Trong số 1,500 chữ mới thêm, có chữ Youtuber hay Bama (viết tắt của Alabama, tên một tiểu bang của Mỹ).
Vậy thì “Frexit” là… “France exit.” Pháp ra khỏi Liên Hiệp Âu Châu? Liệu có thể xảy ra chăng? Năm 1951, Pháp cùng với Đức, Ý, Lục Xâm Bảo, Hòa Lan là năm nước ký thỏa ước than và thép, căn bản của Liên Hiệp Âu Châu ngày nay. Pháp là chủ nhà mà, bỏ đi được sao? Ai dám nghĩ tới chuyện đó?
Đức lo lắng
Đầu Tháng Năm năm nay, Pháp bầu cử tổng thống. Giờ này, đang vận động kiếm phiếu. Cả hai phe tả hữu đều có khó khăn, trong khi không nghe thấy phe cực hữu than van chi. “Ai có thể ngăn được Marine Le Pen?” báo Đức đặt câu hỏi.
Từ lâu, ai cũng biết Front National chống lại Liên Hiệp Âu Châu. Vì liên hiệp này mà đời sống đắt đỏ, vì liên hiệp này mà Pháp mất chủ quyền, vân vân, theo quan niệm của lãnh tụ cực hữu Jean-Marie Le Pen cũng như Marine Le Pen ngày nay.
“Chính phủ Đức hết sức lo lắng,” một bỉnh bút viết trên tờ Suddeutsche Zeitung. “Bầu cử Pháp quan trọng và then chốt hơn cuộc bầu Quốc Hội Đức,” Tháng Chín năm nay. “Kết quả sẽ quyết định vận mệnh của Âu Châu.” Pháp với Đức, đồng minh cật ruột.
Chuyện gì xảy ra?
Nếu bà Le Pen đắc cử tổng thống Pháp, thì Liên Hiệp Âu Châu và Liên Hiệp Tiền Tệ Âu Châu sẽ gặp khủng hoảng, lời của một bình luận gia ngưởi Đức (Wolfgang Schauble).
Chuyện đó có thể có được không? Theo những cuộc thăm dò dư luận cho tới nay thì không. Bà Le Pen sẽ không đắc cử tổng thống.
Thăm dò dư luận? Từ sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, ai còn tin vào hãng thăm dò dư luận? Hầu hết các hãng lớn tại Mỹ cũng như ở Pháp đã dứt khoát cho bà Hillary là tổng thống thứ 45 rồi mà.
Xin thêm: “Sau vụ Brexit và Trump đắc cử, chuyện gì cũng có thể xảy ra,” lời của Giáo Sư Matthew Goodwin, đại học Kent, ở Anh. Có thật thế không?
Nhật báo Le Parisien, tờ báo thiên hữu xuất bản tại Paris, đặt câu hỏi: Liệu Marine Le Pen có hy vọng đắc cử kỳ này? Ngày 17 Tháng Hai, trong số 18,980 độc giả trả lời, 55.9% trả lời “oui,” 44.9% “non.”
Frexit? Nếu có, thế giới phải bàng hoàng! Không chỉ bàng hoàng mà thôi. Đâu có thể được! Xin bạn đọc chờ đón xem.
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Ba, ngày 21 tháng 2 năm 2017
