NEW DELHI, Ấn Độ (NV) – Ông Manohar Parrikar, bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ, vừa tuyên bố, Ấn Độ có thể phối hợp tập trận chung chứ chưa bao giờ nghĩ đến chuyện phối hợp tuần tra chung bởi chưa từng làm như thế.
Chiến hạm Hoa Kỳ và chiến hạm Ấn Độ thực tập phối hợp trong cuộc tập trận Malabar 2015. Nhật tham dự với tư cách quan sát viên. (Hình: US Navy)
Tuyên bố của ông Parrikka được xem như câu trả lời cho đề nghị của Đô Đốc Harry Harris, tư lệnh Bộ Chỉ Huy Thái Bình Dương của quân đội Hoa Kỳ.
Tuần trước, Đô Đốc Harris chính thức nêu đề nghị thành lập một liên minh bao gồm Hoa Kỳ, Nhật, Úc, và Ấn Độ, để cùng tổ chức tuần tra, bảo vệ quyền tự do lưu thông và an ninh tại Biển Đông.
Song song với tuyên bố của ông Parrikka, ông D.K. Sharma, phát ngôn viên Hải Quân Ấn Độ, giải thích thêm, Ấn Độ chỉ tham gia các hoạt động quân sự chung bên ngoài lãnh thổ nếu đó là những hoạt động do Liên Hiệp Quốc tổ chức.
Việc Ấn Độ từ chối phối hợp tuần tra chung ở Biển Đông chắc chắn sẽ khiến nhiều giới và nhiều quốc gia thất vọng.
Người ta từng hi vọng, sự hình thành một liên minh bao gồm Hoa Kỳ, Nhật, Úc, và Ấn Độ cùng phối hợp tuần tra, bảo vệ quyền tự do lưu thông và an ninh tại Biển Đông như đề nghị của Đô Đốc Harris sẽ góp phần đáng kể vào việc kiềm chế, ngăn chặn Trung Quốc thực hiện tham vọng độc chiếm Biển Đông.
Một số chuyên gia về an ninh quốc phòng nhận định, có vài lý do có thể là nguyên nhân khiến Ấn Độ từ chối phối hợp tuần tra chung tại Biển Đông cùng với Hoa Kỳ, Nhật, và Úc. Đó là Ấn Độ lo ngại lực lượng hải quân của mình không đủ sức để vừa cáng đáng các nhiệm vụ ở Ấn Độ Dương, vừa thực hiện những nhiệm vụ mới tại Biển Đông và biển Hoa Đông. Mặt khác, tình hình hiện tại chưa tới mức mà Ấn Độ thấy cần phải khiêu khích Trung Quốc mạnh mẽ hơn.
Cách nay một tuần, Ấn Độ đã quyết định sẽ cùng Hoa Kỳ và Nhật tập trận chung tại vùng biển phía Bắc Philippines, khu vực giáp với Biển Đông. Tuy thời điểm tiến hành cuộc tập trận chung vừa kể chưa được công bố, Đô Đốc Harris khẳng định, cuộc tập trận chung này sẽ diễn ra trong năm nay.
Hoa Kỳ và Nhật vốn là đồng minh, tập trận song phương vốn là hoạt động thường niên nhưng Ấn Độ thì khác. Tuy có tập trận với Hoa Kỳ, Ấn Độ luôn hành xử rất thận trọng đối với những hoạt động quân sự đa phương.
Cần nhắc lại rằng, trong khi Hoa Kỳ có kế hoạch chuyển trọng tâm chiến lược sang Châu Á thì Ấn Độ có chiến lược “Hành động hướng Đông,” bởi vì New Delhi cũng có tham vọng nâng cao vị thế của mình.
Kể từ khi Trung Quốc đưa ra hàng loạt tuyên bố và thực hiện hàng loạt hành động cho thấy muốn độc chiếm Biển Đông, kiểm soát khu vực Đông Á, Ấn Độ bắt đầu hành xử tích cực hơn. Chẳng hạn, Ấn Độ không giấu diếm việc xem Việt Nam là một đối tác quan trọng trong việc thực hiện chiến lược “Hành động hướng Đông.” Ngoài việc siết chặt quan hệ với Việt Nam, Ấn Độ bất chấp các khuyến cáo, cảnh báo của Trung Quốc, khuyến khích và hỗ trợ để tập đoàn dầu khí ONGC của mình tiếp tục cùng Việt Nam thăm dò khai thác dầu khí tại Biển Đông.
Quan hệ giữa Ấn Độ với Hoa Kỳ và Nhật cũng khắng khít hơn. Hồi Tháng Mười năm ngoái, lần đầu tiên, ngoại trưởng Ấn Độ cùng với hai ngoại trưởng của Hoa Kỳ và Nhật hội đàm rồi phát hành một thông cáo chung, nhấn mạnh về tầm quan trọng của quyền tự do lưu thông cả trên biển lẫn trên không, quyền thực hiện các hoạt động thương mại mà không bị cản trở và khẳng định, đó là lý do cả ba quốc gia này cùng quan tâm đến Biển Đông.
Theo thông cáo về sự kiện vừa kể thì ngoại trưởng của cả ba quốc gia ngồi lại với nhau là nhằm tìm kiếm phương thức gia tăng sự hợp tác giữa ba bên trong việc duy trì an ninh hàng hải ở khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương.
Ngoài mối bận tâm về tình hình Biển Đông, ba ngoại trưởng tái khẳng định, cả ba quốc gia này sẽ hỗ trợ ASEAN chu toàn vai trò điều hòa cấu trúc chính trị đa phương và an ninh ở Châu Á – Thái Bình Dương.
Vào thời điểm đó, Hoa Kỳ và Ấn Độ đã mời Nhật tham gia Malabar 2015 – cuộc tập trận do Hoa Kỳ và Ấn Độ tổ chức. Nhật đã nhận lời với tư cách là “khách.”
Ngay sau đó, Trung Quốc nhấn mạnh rằng các cơ chế hiện có đang vận hành tốt để kiềm chế xung đột tại Biển Đông và sẽ không cho phép các quốc gia bên ngoài khu vực Đông Nam Á can thiệp vào vấn đề Biển Đông. Trung Quốc đồng thời lặp lại yêu cầu, không quốc gia nào được quyền thăm dò và khai dầu khí tại những khu vực thuộc quyền tài phán của Trung Quốc ở Biển Đông!
Đến nay vẫn chưa rõ Trung Quốc sẽ phản ứng thế nào khi cả Hoa Kỳ, Nhật, và Ấn Độ chính thức tập trận chung. Người ta từng chờ sau tập trận chung, Ấn Độ sẽ tham gia tuần tra chung tại Biển Đông, nhưng đáng tiếc là điều đó lại không xảy ra. (G.Đ.)
