MANILA (NV) – Việt Nam, một trong 6 nước tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa, hoàn toàn hậu thuẫn cho lập trường của Philippines đối với đề nghị tiếp cận đa phương để giải quyết tranh chấp chủ quyền biển đảo biển Ðông xuyên qua tổ chức Hiệp Hội Các Nước Ðông Nam Á (ASEAN).
Bản đồ biển Ðông. (Hình: Britanica)
Báo The Philippine Star hôm Chủ Nhật viết như vậy khi thuật lời Ngoại Trưởng Albert del Rosario và phát ngôn viên của Tổng Thống Edwin Lacierda nói Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng tuyên bố như vậy khi tham dự hội nghị thượng đỉnh ASEAN kỳ thứ 20 ở thủ đô Cam Bốt tuần qua.
Một ngày trước cuộc họp thượng đỉnh ASEAN, Chủ Tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Ðào đã đến đây dùng tiền viện trợ để thúc ép nước chủ nhà Cambodia không đưa vấn đề tranh chấp biển Ðông vào cuộc họp. Tuy nhiên, vấn đề vẫn được nêu ra.
Trong cuộc họp này, Tổng Thống Philippines Aquino đề nghị các nước ASEAN, đặc biệt các nước đang tranh chấp chủ quyền trên biển Ðông, nên thỏa thuận với nhau về một Bộ Qui Tắc Ứng Xử trước khi nói chuyện với Trung Quốc.
Một bản tuyên bố về ửng xử hầu tránh xung đột trên biển Ðông đã được các bên thỏa thuận với Trung Quốc từ 10 năm trước nhưng nó không có hiệu lực áp dụng nên vẫn có những sự phá rào và nhất là sự đe dọa võ lực của Trung Quốc.
Một bản quy tắc ứng xử đang được các nước ASEAN chuẩn bị nhưng Trung Quốc đòi phải có sự tham dự của họ.
Theo lời phát ngôn viên Lacierda “Ðến phiên ông Nguyễn Tấn Dũng nói, ông tuyên bố ASEAN nên thảo luận cho xong bộ quy tắc ứng xử rồi mới mời Trung Quốc thảo luận”.
Ông nói thêm rằng “Trên căn bản, Việt Nam hậu thuẫn lập trường của Philippines”.
Khi trả lời phỏng vấn của báo chí ở Phnom Penh, ông Aquino lập lại quan điểm của Philippines là “Không thể có giải pháp song phương cho một vấn đề đa phương”.
Bắc Kinh lập lại nhiều lần sự đòi hỏi giải quyết song phương với tất cả các nước có tranh chấp chủ quyền biển đảo. Vì không áp đặt được nên có lúc bắn tiếng sẵn sàng thảo luận đa phương nếu được ngồi họp chung.
Nhằm tránh tiếng dùng lợi thế nước lớn quân sự hùng mạnh để chèn ép các nước nhỏ ở phía Nam, khi đến thăm Cambodia, Hồ Cẩm Ðào đã đưa ra lời cam kết cùng với quốc vương Cambodia (khi đang có thượng đỉnh ASEAN 20) hậu thuẫn việc thành lập vùng Hòa Bình, Tự Do, Bằng Hữu và Hợp Tác (ZoPFFC).
“Trung Quốc và các nước ASEAN nên nỗ lực chặt chẽ để hợp tác thiết thực, duy trì hòa bình và ổn định khu vực biển Ðông”, bản tuyên bố chung của Trung Quốc và Cam Bốt viết như thế và lờ hẳn cái đòi hỏi “Lưỡi Bò” vẫn lơ lửng ở bên trên.
Tàu Trung Quốc, nhiều hơn một lần, đã cản trở các tàu thăm dò dầu khí của Việt Nam và Philippines ngay tại các vùng biển thuộc đặc quyền kinh tế của Việt Nam và Philippines, chỉ vì cái tuyên bố “Lưỡi Bò” ngang ngược chiếm hơn 80% biển Ðông, bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà Việt Nam vẫn khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi.
Theo lời đại biểu thường trực của Philippines tại tổ chức ASEAN, Wilfrido Villacorta, lãnh tụ các nước thành viên đồng ý với Philippines về quan điểm tiếp cận đa phương để giải quyết tranh chấp biển Ðông nhằm đối phó với Trung Quốc. Tuy nhiên, ông này cũng hàm ngụ cho thấy có một số nước không đồng ý (vì chịu áp lực của Bắc Kinh) nhưng cũng không có những phản đối mạnh mẽ.
Hiện Philippines đang bắn tiếng sẵn sàng tổ chức một hội nghị để giải quyết các tranh chấp biển đảo giữa các nước ASEAN với Trung Quốc.
