QUẢNG TRỊ, Việt Nam (NV) – Rừng phòng hộ ven biển ở xã Cam Hồng, tỉnh Quảng Trị, vốn đã rất nhạy cảm với biến đổi khí hậu nhưng đang bị nhiều người lấn chiếm, xâm hại đất để đào ao nuôi cá lóc trái phép, khiến nguồn nước ngầm cạn kiệt.
Theo ghi nhận của báo Người Lao Động hôm 20 Tháng Tám, hai thôn ven biển Bắc Hòa và Tân Hải xã Ngư Thủy Bắc, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trước đây, nay là xã Cam Hồng, tỉnh Quảng Trị, vốn là khu vực rừng phòng hộ ven biển nổi tiếng với những rặng phi lao hàng chục năm tuổi, được người dân xem như lá chắn thiên tai, bảo vệ xóm làng.
Thế nhưng, chỉ trong vài tháng đầu năm 2025, từ trên cao nhìn xuống, khu vực rừng phòng hộ này như bị những dải đất bị xới tung chia cắt. Nhiều dải đất, rặng cây bị máy xúc cày xới nham nhở, nhiều gốc phi lao to đến mức một người ôm mới xuể bị cưa hạ nằm ngổn ngang trên cát, trơ trọi giữa nắng gió để nhường chỗ cho những ao nuôi cá lóc mọc lên dày đặc.
“Cả đời trồng rừng, giờ nhìn cảnh này mà xót xa. Sau khi lấn chiếm đất rừng, người dân đổ xô đào ao nuôi cá lóc theo mô hình tự phát,” ông Võ Văn Diện, trưởng thôn Tân Hải, ngao ngán nói.
Theo ông Diện, cá lóc được nuôi giữa rừng bằng thức ăn tổng hợp hoặc cá tạp biển với mật độ rất cao, khoảng 10,000 con giống cho mỗi ao rộng chừng 100 mét vuông. Nước thải từ ao sau khi cho cá ăn không được xử lý, mà xả thẳng ra hệ thống mương thoát nước rồi tràn ra biển.
Do không ai kiểm soát, khoảng hai tháng trở lại đây, nhiều đoạn bờ biển xã Cam Hồng đã xuất hiện những dòng nước đen ngòm chảy thẳng ra biển, khiến nước biển đổi màu, bốc mùi hôi tanh khó chịu.
Theo cư dân địa phương, việc khoan giếng tràn lan cùng với xả thải không kiểm soát đang đe dọa nghiêm trọng đến phẩm chất và trữ lượng nguồn nước ngầm. Nước thải từ các ao cá có thể chứa dư lượng thức ăn, phân hủy hữu cơ và mầm bệnh, gây tác động xấu lâu dài cho sức khỏe người dân và cả hệ sinh thái biển ven bờ.
Xác nhận với báo Người Lao Động, ông Đinh Thanh Quang, phó giám đốc Ban Quản Lý Rừng Phòng Hộ Đồng Hới và Ven Biển Tỉnh Quảng Trị, cho biết khu vực rừng bị lấn chiếm tại hai thôn Bắc Hòa và Tân Hải thuộc 5 hécta rừng phòng hộ đã được bàn giao cho chính quyền địa phương quản lý.
Theo ông Quang, từ Tháng Tư vừa qua, ban quản lý đã phát hiện bảy trường hợp vi phạm và đến Tháng Bảy vừa rồi, khi xã Cam Hồng được thành lập, số vụ vi phạm đã tăng vọt. Mỗi ao đào trái phép có diện tích rộng từ 80 đến 220 mét vuông.
“Sự việc trên không chỉ vi phạm nghiêm trọng các quy định về đất đai và bảo vệ rừng, việc làm này đang để lại hậu quả nặng nề. Đất rừng bị tàn phá, nước ngầm bị khai thác cạn kiệt, môi trường sống ô nhiễm và sinh kế của cả cộng đồng ven biển bị đe dọa nghiêm trọng,” ông Quang nhận định.
Giải thích về tình trạng trên, bà Trần Thị Ngọc Trâm, chủ tịch xã Cam Hồng, cho rằng đầu Tháng Bảy vừa qua, thời điểm sau khi xã mới hợp nhất đi vào hoạt động, ủy ban có nhận bàn giao 29 trường hợp lấn chiếm đất rừng, sử dụng sai mục đích. Tuy nhiên, khi tiến hành kiểm tra thực tế, số vụ vi phạm đã tăng lên 50, với tổng cộng 65 công trình trái phép trên đất rừng và đất lâm nghiệp.
Theo bà Trâm, không thể phủ nhận, nhiều gia đình đào ao nuôi cá để mưu sinh do vùng bãi ngang xã Cam Hồng mới này quanh năm thiếu đất sản xuất, sinh kế bấp bênh, nghề đi biển lại phụ thuộc thời tiết.
“Do vậy, khi nuôi cá lóc có lãi nhanh, chỉ sau 3-4 tháng là thu hoạch nên người dân ồ ạt bất chấp các quy định để lấn chiếm đất rừng đào ao nuôi cá. Về lâu dài, phải quy hoạch vùng nuôi hợp lý, hướng dẫn kỹ thuật cho các gia đình và kiểm soát môi trường ngay từ đầu, thì mới bảo đảm bền vững,” bà Trâm biện minh. (Tr.N) [qd]
