Doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam bị tố ‘làm hại nền kinh tế’

Nhà máy xơ sợi PVTex tại khu công nghệ Ðình Vũ, Hải Phòng, một công ty con của Tập Ðoàn Dầu Khí Việt Nam “đắp chiếu” vì tham nhũng. Sếp cầm đầu là Vũ Ðình Duy (hình góc trái) đang trốn ở nước ngoài. (Hình: VietNamNet)

HÀ NỘI (NV) – “…Dù được giao nhiệm vụ ‘nòng cốt’ cho nền kinh tế nhưng nhiều mục tiêu không thực hiện được. Thậm chí một số doanh nghiệp nhà nước còn là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô.”

Ðó là lời nhận định của ông Trần Ðình Thiên, viện trưởng Viện Kinh Tế Việt Nam thấy đăng tải trên tờ Trí Thức Trẻ (TTT) cuối tuần qua về các doanh nghiệp quốc doanh lâu nay từng nổi tiếng “lời giả lỗ thật.”

Những năm qua, mỗi khi họp đảng và đưa ra các kế hoạch phát triển kinh tế tài chính, khối xí nghiệp quốc doanh (thường được gọi là doanh nghiệp nhà nước và viết tắt là DNNN) gồm rất nhiều đại gia nắm giữ độc quyền trên nhiều lãnh vực vẫn được xưng tụng là “chủ đạo” cho cả nền kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều vụ án xử các quan chức cầm đầu một số tập đoàn, tổng công ty quốc doanh về các tội từ tham nhũng đến cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, bộc lộ cho mọi người thấy cái hệ thống được dựng làm xương sống nuôi chế độ lại ăn tàn phá hại hơn là đóng góp cụ thể để giúp chế độ “tiến lên xã hội chủ nghĩa.”

Theo ông Trần Ðình Thiên, “Trên thực tế, nhiều khi DNNN lại là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô, gây tổn thất lớn cho nền kinh tế, cả trực tiếp như mất vốn, gây lãng phí lớn, lẫn gián tiếp như méo mó môi trường kinh doanh… Nó được minh chứng bởi thực trạng của nhiều dự án ‘đắp chiếu,’ nhiều doanh nghiệp ‘xác sống,’ gánh nặng nợ-nợ xấu của khu vực DNNN đang trở thành ‘vấn nạn’ phát triển thật sự của nền kinh tế.”

Không thấy tờ TTT thuật lời ông Thiên nêu ra tên tuổi những đại gia quốc doanh nào, người ta hiểu ông nói đến “quả đấm thép” Vinashin và tổng công ty tàu thủy Vinalines mà những người cầm đầu hiện đang nằm trong tù sau khi đẩy doanh nghiệp tới bờ vực phá sản. Hiện nhà cầm quyền vẫn đang loay hoay đối diện với 12 đại dự án của các tập đoàn dầu khí, hóa chất và xi măng, chưa kể những dự án nhỏ hơn, đang “đắp chiếu” sau khi đã đốt của ngân sách nhà chục ngàn tỉ đồng. Không những vậy, hàng chục ngàn tỉ đồng vay nợ còn treo lơ lửng.

Theo ông Thiên, tuy dựa vào thế nhà nước, các DNNN hưởng đủ mọi thứ ưu đãi từ đất đai, tiền vốn, và được giao những dự án lớn, có vị trí độc quyền nhưng “hiệu quả kinh doanh còn thấp.” Ông dẫn chứng cho thấy, so với các thành phần kinh tế khác, hiệu quả sử dụng vốn của khu vực DNNN là thấp nhất trong giai đoạn 2011-2014.

“…nếu như các DNNN phải cần đến 1.63 đồng vốn (năm 2011) và 2.15 đồng vốn (năm 2014) mới tạo ra 1 đồng doanh thu thì các doanh nghiệp tư nhân chỉ cần bỏ ra 1.21 đồng vốn (năm 2011) và 1.42 đồng vốn (năm 2014) để tạo ra 1 đồng doanh thu; còn các doanh nghiệp FDI chỉ mất 1.05 đồng vốn năm (2011) và 1.12 đồng vốn (năm 2014) để tạo ra 1 đồng doanh thu,” TTT thuật lời ông Thiên dẫn chứng.

Trước sự thúc ép của các định chế tài trợ quốc tế, tính đến cuối năm 2016, tổng số DNNN là 718 doanh nghiệp, giảm xuống từ 12,000 doanh nghiệp của những năm đầu thập niên 2000. Theo báo cáo của chế độ Hà Nội về hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong phạm vi toàn quốc đến cuối năm 2015, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước có tổng số nợ phải trả lên đến 1.5 triệu tỷ đồng.

Một bản báo cáo viết rằng, “Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu bình quân năm 2015 là 1.23 lần, trong đó có 25 DNNN có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần, đứng đầu là Tổng công ty Phát thanh truyền hình thông tin, Tổng Công Ty Xăng Dầu Quân Ðội, Tổng Công Ty Cơ Khí Xây Dựng…” Theo ông Trần Ðình Thiên, một số công ty quốc doanh còn nợ gấp 10 lần vốn sở hữu.

Theo tin tức những tháng đầu năm nay, Bộ Công Thương có 12 dự án và doanh nghiệp “chậm tiến độ, kém hiệu quả, làm ăn thua lỗ,” nổi bật là nhà máy sản xuất xơ sợi Ðình Vũ, dự án nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất, nhà máy đạm Ninh Bình… Tổng tài sản của 12 nhà máy là hơn 57,600 tỷ đồng, thì tổng nợ phải trả là hơn 55,000 tỷ đồng.

Chủ tịch Hội Ðồng Quản Trị của xơ sợi Ðình Vũ là Vũ Ðình Duy hiện đã trốn ra nước ngoài. Dự báo, trong năm 2017, mức hụt thu ngân sách do DNNN làm ăn thua lỗ có thể lên tới khoảng 12,000-14,000 tỷ đồng.

Như những con số được tiết lộ hồi cuối năm 2015, tổng số nợ mà đám quốc doanh có trách nhiệm phải trả là 1.5 triệu tỉ đồng hay khoảng 64 tỉ đô la. Con số này hiện lên đến bao nhiêu, không người dân nào được biết vì nó bị coi là “bí mật nhà nước.”

Nợ công của Việt Nam, hồi giữa năm 2015, theo Ngân Hàng Thế Giới là 110 tỉ đô la. Như vậy, nợ của đám DNNN thời gian này chiếm đến khoảng 58% trong nợ công của Việt Nam.

Người ta sợ rằng con số 64 tỉ đô la cũng chưa chắc đã đúng vì Bộ Tài Chính của chế độ Hà Nội chỉ nhìn nhận nợ công bao gồm nợ của chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh, nợ của chính quyền địa phương. Chuyên gia kinh tế tài chính quốc tế đều cho rằng nợ công phải bao gồm cả các khoản vay của các xí nghiệp quốc doanh.

Vì thiếu tiền nuôi guồng máy cai trị, chế độ Hà Nội thường xuyên phải vay nợ nên nợ công của Việt Nam ngày một phình ra lớn hơn. Thậm chí, ông thủ tướng đã nhiều hơn một lần hối thúc Ngân Hàng Nhà Nước nghiên cứu cụ thể các kế hoạch vay đô la và vàng của dân chúng. Tuy nhiên chưa thấy có một “phương án” nào được loan báo. (TN)

Phát hiện hai tấn sầu riêng nhúng hóa chất ở Kon Tum

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Trần Đại Quang nói hớ ‘cần ban hành Luật Biểu Tình’?

Ông Trần Đại Quang, chủ tịch nước CSVN “đồng tình” với kiến nghị của cử tri là cần có “Luật Biểu Tình,” báo Tuổi Trẻ vừa đăng lên liền phải gỡ xuống, cắt bỏ khúc tin “nhạy cảm.”

Quảng Nam: Một tiệm vàng liên tục bị trộm, cướp

Một thanh niên sau hơn 6 phút lái xe máy rảo qua lại tiệm vàng, đã xông vào tiệm, cầm búa đập tủ kính cuỗm đi nhiều sợi vàng trang sức chỉ trong vòng vài giây.

Bắt nhóm giang hồ nổ súng vào nhà dân ở Thanh Hóa

Chỉ trong một thời gian ngắn, một băng nhóm giang hồ chuyên hoạt động cầm đồ, bảo kê, kiêm đòi nợ thuê đã liên tiếp mang súng tới bắn vào nhà người dân và các cửa hàng buôn bán khắp thành phố Thanh Hóa.

Trung Quốc xua đuổi 20 tàu cá Việt Nam tránh bão ở Hoàng Sa

Hai mươi tàu cá cùng 100 ngư dân của tỉnh Quảng Ngãi bị tàu của Trung Quốc xua đuổi, ngăn chặn khi họ đang trú sóng to, tránh gió lớn của áp thấp nhiệt đới tại quần đảo Hoàng Sa, thuộc Việt Nam.

Will Nguyễn ‘nhận tội’ trên truyền hình nhà nước CSVN

Will Nguyễn, một thanh niên người Mỹ gốc Việt bị công an CSVN bắt giữ tại cuộc biểu tình ở Sài Gòn hôm 10 Tháng Sáu, 2018, được đưa lên truyền hình nhà nước với màn “nhận tội.”

Đắk Lắk: Nữ thư ký tòa đánh người ngay nơi xử án

Khi đang góp ý với nữ thư ký của tòa án thành phố Buôn Ma Thuột, một bà ở phường Tân Lợi đã bị “bà quan tòa” tát thẳng vào mặt trước sự chứng kiến của nhiều người.

Sau ‘tổng biểu tình,’ hàng trăm người bị bắt, ‘phạt hành chính’

Công an CSVN tiếp tục ruồng bố, ráo riết truy tìm để bắt giữ người biểu tình chống đối nhằm trả thù cho các hành động làm mất mặt chế độ độc tài.

Công an khóa cổng chúng cư vì sợ Lê Thị Công Nhân đi biểu tình

Sợ vợ chồng nữ Luật Sư Lê Thị Công Nhân đi biểu tình, công an CSVN đã khóa cổng khu chung cư, nhốt gia đình bà, bất chấp những an nguy sức khỏe và tính mệnh của mọi người.

Nha Trang, ‘Phố Tàu’ giữa Việt Nam

Nha Trang bây giờ đích thị là một “Phố Tàu” đúng nghĩa, họ đến nườm nượp, cứ nhìn vào các khu “check out,” “check in” ở phi trường Cam Ranh là thấy, sự khủng khiếp như một cái chợ.

Gia đình Will Nguyễn kêu gọi chính quyền Tổng Thống Trump can thiệp

Thân nhân của anh Will Nguyễn kêu gọi chính quyền tổng thống Donald Trump can thiệp với nhà cầm quyền CSVN về việc anh hiện đang bị giam giữ.