Doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam bị tố ‘làm hại nền kinh tế’

Nhà máy xơ sợi PVTex tại khu công nghệ Ðình Vũ, Hải Phòng, một công ty con của Tập Ðoàn Dầu Khí Việt Nam “đắp chiếu” vì tham nhũng. Sếp cầm đầu là Vũ Ðình Duy (hình góc trái) đang trốn ở nước ngoài. (Hình: VietNamNet)

HÀ NỘI (NV) – “…Dù được giao nhiệm vụ ‘nòng cốt’ cho nền kinh tế nhưng nhiều mục tiêu không thực hiện được. Thậm chí một số doanh nghiệp nhà nước còn là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô.”

Ðó là lời nhận định của ông Trần Ðình Thiên, viện trưởng Viện Kinh Tế Việt Nam thấy đăng tải trên tờ Trí Thức Trẻ (TTT) cuối tuần qua về các doanh nghiệp quốc doanh lâu nay từng nổi tiếng “lời giả lỗ thật.”

Những năm qua, mỗi khi họp đảng và đưa ra các kế hoạch phát triển kinh tế tài chính, khối xí nghiệp quốc doanh (thường được gọi là doanh nghiệp nhà nước và viết tắt là DNNN) gồm rất nhiều đại gia nắm giữ độc quyền trên nhiều lãnh vực vẫn được xưng tụng là “chủ đạo” cho cả nền kinh tế.

Tuy nhiên, nhiều vụ án xử các quan chức cầm đầu một số tập đoàn, tổng công ty quốc doanh về các tội từ tham nhũng đến cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, bộc lộ cho mọi người thấy cái hệ thống được dựng làm xương sống nuôi chế độ lại ăn tàn phá hại hơn là đóng góp cụ thể để giúp chế độ “tiến lên xã hội chủ nghĩa.”

Theo ông Trần Ðình Thiên, “Trên thực tế, nhiều khi DNNN lại là yếu tố gây mất cân đối, phá vỡ ổn định vĩ mô, gây tổn thất lớn cho nền kinh tế, cả trực tiếp như mất vốn, gây lãng phí lớn, lẫn gián tiếp như méo mó môi trường kinh doanh… Nó được minh chứng bởi thực trạng của nhiều dự án ‘đắp chiếu,’ nhiều doanh nghiệp ‘xác sống,’ gánh nặng nợ-nợ xấu của khu vực DNNN đang trở thành ‘vấn nạn’ phát triển thật sự của nền kinh tế.”

Không thấy tờ TTT thuật lời ông Thiên nêu ra tên tuổi những đại gia quốc doanh nào, người ta hiểu ông nói đến “quả đấm thép” Vinashin và tổng công ty tàu thủy Vinalines mà những người cầm đầu hiện đang nằm trong tù sau khi đẩy doanh nghiệp tới bờ vực phá sản. Hiện nhà cầm quyền vẫn đang loay hoay đối diện với 12 đại dự án của các tập đoàn dầu khí, hóa chất và xi măng, chưa kể những dự án nhỏ hơn, đang “đắp chiếu” sau khi đã đốt của ngân sách nhà chục ngàn tỉ đồng. Không những vậy, hàng chục ngàn tỉ đồng vay nợ còn treo lơ lửng.

Theo ông Thiên, tuy dựa vào thế nhà nước, các DNNN hưởng đủ mọi thứ ưu đãi từ đất đai, tiền vốn, và được giao những dự án lớn, có vị trí độc quyền nhưng “hiệu quả kinh doanh còn thấp.” Ông dẫn chứng cho thấy, so với các thành phần kinh tế khác, hiệu quả sử dụng vốn của khu vực DNNN là thấp nhất trong giai đoạn 2011-2014.

“…nếu như các DNNN phải cần đến 1.63 đồng vốn (năm 2011) và 2.15 đồng vốn (năm 2014) mới tạo ra 1 đồng doanh thu thì các doanh nghiệp tư nhân chỉ cần bỏ ra 1.21 đồng vốn (năm 2011) và 1.42 đồng vốn (năm 2014) để tạo ra 1 đồng doanh thu; còn các doanh nghiệp FDI chỉ mất 1.05 đồng vốn năm (2011) và 1.12 đồng vốn (năm 2014) để tạo ra 1 đồng doanh thu,” TTT thuật lời ông Thiên dẫn chứng.

Trước sự thúc ép của các định chế tài trợ quốc tế, tính đến cuối năm 2016, tổng số DNNN là 718 doanh nghiệp, giảm xuống từ 12,000 doanh nghiệp của những năm đầu thập niên 2000. Theo báo cáo của chế độ Hà Nội về hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong phạm vi toàn quốc đến cuối năm 2015, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước có tổng số nợ phải trả lên đến 1.5 triệu tỷ đồng.

Một bản báo cáo viết rằng, “Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu bình quân năm 2015 là 1.23 lần, trong đó có 25 DNNN có tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần, đứng đầu là Tổng công ty Phát thanh truyền hình thông tin, Tổng Công Ty Xăng Dầu Quân Ðội, Tổng Công Ty Cơ Khí Xây Dựng…” Theo ông Trần Ðình Thiên, một số công ty quốc doanh còn nợ gấp 10 lần vốn sở hữu.

Theo tin tức những tháng đầu năm nay, Bộ Công Thương có 12 dự án và doanh nghiệp “chậm tiến độ, kém hiệu quả, làm ăn thua lỗ,” nổi bật là nhà máy sản xuất xơ sợi Ðình Vũ, dự án nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2, nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất, nhà máy đạm Ninh Bình… Tổng tài sản của 12 nhà máy là hơn 57,600 tỷ đồng, thì tổng nợ phải trả là hơn 55,000 tỷ đồng.

Chủ tịch Hội Ðồng Quản Trị của xơ sợi Ðình Vũ là Vũ Ðình Duy hiện đã trốn ra nước ngoài. Dự báo, trong năm 2017, mức hụt thu ngân sách do DNNN làm ăn thua lỗ có thể lên tới khoảng 12,000-14,000 tỷ đồng.

Như những con số được tiết lộ hồi cuối năm 2015, tổng số nợ mà đám quốc doanh có trách nhiệm phải trả là 1.5 triệu tỉ đồng hay khoảng 64 tỉ đô la. Con số này hiện lên đến bao nhiêu, không người dân nào được biết vì nó bị coi là “bí mật nhà nước.”

Nợ công của Việt Nam, hồi giữa năm 2015, theo Ngân Hàng Thế Giới là 110 tỉ đô la. Như vậy, nợ của đám DNNN thời gian này chiếm đến khoảng 58% trong nợ công của Việt Nam.

Người ta sợ rằng con số 64 tỉ đô la cũng chưa chắc đã đúng vì Bộ Tài Chính của chế độ Hà Nội chỉ nhìn nhận nợ công bao gồm nợ của chính phủ, nợ được chính phủ bảo lãnh, nợ của chính quyền địa phương. Chuyên gia kinh tế tài chính quốc tế đều cho rằng nợ công phải bao gồm cả các khoản vay của các xí nghiệp quốc doanh.

Vì thiếu tiền nuôi guồng máy cai trị, chế độ Hà Nội thường xuyên phải vay nợ nên nợ công của Việt Nam ngày một phình ra lớn hơn. Thậm chí, ông thủ tướng đã nhiều hơn một lần hối thúc Ngân Hàng Nhà Nước nghiên cứu cụ thể các kế hoạch vay đô la và vàng của dân chúng. Tuy nhiên chưa thấy có một “phương án” nào được loan báo. (TN)

Phát hiện hai tấn sầu riêng nhúng hóa chất ở Kon Tum

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Khởi tố vụ ‘dùng nhục hình’ làm chết nghi can ở Phan Rang

Nghi can Võ Tấn Minh có dấu hiệu bị cán bộ nhà tạm giữ công an thành phố Phan Rang-Tháp Chàm dùng nhục hình dẫn đến tử vong chứ không phải vì cuộc ẩu đả trong nhà giam.

Bắt 1.4 tấn ngà voi nhập lậu qua đường biển Bạc Liêu

Một chiếc xe tải trên tuyến đường gần đồn biên phòng Nhà Mát, Bạc Liêu, chở 49 bao tải chứa hơn 1.4 tấn hàng nghi ngà voi.

Hơn 2,000 tiểu thương chợ An Đông bãi thị vây ủy ban thành phố Sài Gòn

Hơn 2,000 tiểu thương chợ An Đông, quận 5, đã bãi thị, tập trung trước cửa chợ để phản đối việc chính quyền không tiến hành sửa chữa chợ dù đã thu hàng trăm tỷ đồng.

Đại diện Bắc Kinh gặp chóp bu đảng CSVN

Có vẻ ông Lưu Vân Sơn sang Việt Nam để chuẩn bị cho chuyến thăm viếng Việt Nam và tham dự hội nghị APEC của Chủ Tịch Tập Cận Bình dự trù diễn ra tại Đà Nẵng vào Tháng Mười Một tới đây.

Bí thư và chủ tịch Đà Nẵng cùng bị ‘kỷ luật’

Cả Bí Thư Thành Ủy Nguyễn Xuân Anh và Phó Bí Thư Thành Ủy kiêm Chủ Tịch Huỳnh Đức Thơ của thành phố Đà Nẵng bị “kỷ luật” vì nhiều tội khác nhau “làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng” nhưng không nói rõ hình thức “kỷ luật” đó là gì.

Mùa bánh trung thu ‘xuất trận’

Cuộc chiến của những “ông lớn” lại bắt đầu khi mùa trung thu đang đến, mặc cho những cơn bão đang hình thành ngoài Biển Đông, mặc cho thiên tai gió lốc, năm nào cũng vậy đến hẹn lại lên...