SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Các doanh nghiệp nhập cảng thực phẩm “kêu trời” cho biết đến hôm 3 Tháng Hai, nhiều hàng hóa tại các cảng vẫn chưa mở được tờ khai do “chờ kiểm tra chuyên ngành” theo “Nghị Định 46,” trong khi mỗi giờ trôi qua là mức thiệt hại tăng mạnh do toàn hàng tươi sống, hàng khó bảo quản, hàng “date” ngắn hạn.
Nói với báo VnExpress, tổng giám đốc một doanh nghiệp thủy sản không được nêu tên, cho biết lô hải sản đông lạnh trị giá 3 tỷ đồng được công ty ông nhập cảng từ Iceland về cảng Sài Gòn 10 ngày trước, đến nay vẫn chưa được thông quan phải nằm chờ trong container lạnh, dù đơn đặt từ khách đã có sẵn, buộc doanh nghiệp tạm dừng các kế hoạch nhập cảng tiếp theo để tránh rủi ro tồn kho kéo dài ngay trước cao điểm Tết.
“Cận Tết, chúng tôi vẫn không dám nhập thêm hàng tươi sống, đông lạnh và phải tạm ngưng đơn hàng để chờ hướng dẫn,” ông nói.
CEO doanh nghiệp này cho hay, trước đây theo cơ chế quản lý của “Nghị Định 15,” hàng hóa chỉ cần nộp đủ hồ sơ là có thể đưa về kho bảo quản trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục. Trong khi đó “Nghị Định 46” hướng dẫn thực hiện Luật An Toàn Thực Phẩm được ban hành và có hiệu lực ngay buộc phải hoàn tất đầy đủ chứng từ, lấy mẫu kiểm nghiệm và chờ kết quả xác nhận trước khi được thông quan, khiến toàn bộ lô hàng bị giữ lại tại cảng.
Nhiều doanh nghiệp nhập cảng nguyên liệu thực phẩm khác cũng rơi vào tình trạng tương tự.
Một doanh nghiệp nhập cảng nguyên liệu sữa tại Sài Gòn cho biết các lô hàng đang phải lưu kho, lưu bãi với chi phí $6,000 mỗi ngày trong điều kiện bảo quản không đạt chuẩn, phát sinh chi phí lớn và tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng. Tình trạng ách tắc đang lan rộng tại các cảng lớn.
Đại diện Chi Cục Hải Quan TP.HCM cho biết hiện có hơn 1,200 container hàng hóa đang hạ bãi, chủ yếu là các mặt hàng chịu tác động trực tiếp từ “Nghị Định 46.” Phần lớn doanh nghiệp chưa mở tờ khai hải quan do chưa hoàn tất ghi danh kiểm tra chuyên ngành.
Do chưa có đủ hồ sơ kiểm tra chuyên ngành, nhiều doanh nghiệp cũng hạn chế mở tờ khai để tránh phát sinh chi phí lớn cho tiền lưu container, phí điện lạnh, bãi cảng và lãi vay ngân hàng… trong trường hợp hàng không thể thông quan đúng tiến độ.
Nói với báo VnExpress, bà Chu Thị Vân Anh, phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hiệp Hội Bia-Rượu-Nước Giải Khát Việt Nam, cho biết dù doanh nghiệp luôn tuân thủ nghiêm quy định về an toàn thực phẩm, việc “Nghị Định 46” đặt ra nhiều yêu cầu quản lý, kiểm tra nhà nước với thực phẩm nhập cảng có hiệu lực ngay từ hôm 26 Tháng Giêng, trong khi hệ thống kiểm tra chưa sẵn sàng đã khiến hoạt động nhập cảng của nhiều doanh nghiệp đồ uống và thực phẩm bị ách tắc.
Theo bà Vân Anh, quy định yêu cầu có thông báo xác nhận kết quả kiểm tra đạt yêu cầu nhập cảng mới được thông quan đang gặp vướng do nhiều tổ chức của nhà nước được chỉ định kiểm tra tạm dừng tiếp nhận hồ sơ, trong khi cơ chế chuyển tiếp với các hồ sơ đã phê duyệt theo quy định cũ chưa rõ ràng.
Trong khi đó, ông Chu Quốc Thịnh, quyền cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm, cho rằng một số cửa khẩu từng ách tắc do “chưa kịp thích nghi quy trình mới.” Hiện tình trạng ùn ứ tại nhiều cảng, kho hàng “đã cơ bản được giải tỏa, thông quan dần ổn định.”
“Tiếng kêu dậy đất. Mỗi giờ trôi qua, mỗi ngày đi qua là thiệt hại của doanh nghiệp tăng khủng khiếp: toàn hàng tươi sống, hàng khó bảo quản, hàng ‘date’ ngắn. Hàng bao gói sẵn thì toàn là hàng phục vụ mùa Tết, mùa kinh doanh, mùa mà doanh nghiệp dồn vốn dồn sức để gỡ bù cho những tháng sức mua suy giảm. Nếu đến ngày 5 Tháng Hai mà không thông quan được, không ‘thoát’ được thì…chết. Vì các hãng logistic, các đại lý đều không thể nhận hàng. Dây thòng lọng đang siết dần: chi phí tăng – hàng hỏng – hàng lấy ra hết thời gian bán – vi phạm hợp đồng – vỡ nợ.”
“Nghe doanh nghiệp than mà không biết nói sao, thật vậy, họ nói họ đang bị sang chấn, bị đánh úp, bị ‘nướng’ trên lửa nhảy không kịp, bị dồn vào cửa tử, bị ‘trúng độc cấp tính’…,” bà Vũ Kim Hạnh, chủ tịch Hội Doanh Nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao, ngán ngẩm bày tỏ trên trang Facebook cá nhân. (Tr.N) [kn]
