HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Công ty Exxon-Mobil vẫn đang tiếp tục các công việc chuẩn bị khai thác khí đốt tại mỏ Cá Voi Xanh tại thềm lục địa miền Trung Việt Nam.
Tuy nhiên, theo Reuters hôm Thứ Hai 29 Tháng Mười Một, quyết định cuối cùng về đầu tư tại dự án nói trên của Công ty Exxon-Mobil sẽ còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố gồm cả quyết định phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền và thỏa thuận về giá bán khí đốt cho phía tiêu thụ.
Tháng trước, tờ Wall Street Journal nói rằng, các thành viên của hội đồng quản trị tập đoàn Exxon-Mobil, được bầu hồi Tháng Năm vừa qua, bày tỏ quan ngại về một số dự án đầu tư ở nước ngoài, nổi bật là dự án phát triển khí đốt $30 tỉ ở Mozambique và dự án khí đốt ở mỏ Cá Voi Xanh tại Việt Nam.
Một trong những lý do được nêu ra để cân nhắc là những dự án lớn vừa kể phải đầu tư một lượng lớn tài chính, cần nhiều năm để phát triển rồi nhiều năm sau đó mới sinh lợi. Nhiều thành viên muốn tính toán lại vì họ muốn giới hạn các dự án dầu khí, và trong khi giá dầu đang lên cao như hiện nay, nên chia lợi nhuận cho cổ đông.
Đã vậy, cả hai dự án vừa kể lại có các yếu tố chính trị gây trở ngại, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và lợi nhuận.
“Chúng tôi đã hoàn thành kỹ thuật và thiết kế cho dự án vào Tháng Năm 2020. Hiện chúng tôi đang làm việc trên kế hoạch phát triển cuối cùng.” Một phát ngôn viên của công ty Exxon-Mobil trả lời cho câu hỏi về dự án Cá Voi Xanh của Reuters qua E-mail.
Nếu hai bên đạt thỏa thuận sau cùng để khai thác, mỏ Cá Voi Xanh có thể là dự án khí đốt lớn nhất tại Việt Nam với trữ lượng ước tính 150 triệu mét khối.
Theo dự trù ban đầu, khí đốt từ mỏ Cá Voi Xanh sẽ được dẫn qua đường ống dài 80km để xử lý tại một cơ sở gần Đà Nẵng. Sau đó, khí sẽ được phân phối cho bốn nhà máy điện ở miền Trung Việt Nam.
“Quyết định sau cùng về đầu tư sẽ còn tùy thuộc một số yếu tố, bao gồm sự chấp thuận của cơ quan thẩm quyền quản lý ngành dầu khí của Việt Nam, sự đảm bảo của nhà cầm quyền, thỏa thuận về giá bán khí đốt khi đã được khai thác, tính cạnh tranh về kinh tế”, E-mail của phát ngôn viên nói trên viết.
Ít ngày trước khi có bản tin của Wall Street Journal nói trên, Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam đưa tin: “Chiều ngày 11 Tháng Mười, ông Ngô Sơn Hải, phó tổng giám đốc Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) và bà Cécile Rauline, chủ tịch kiêm tổng giám đốc Exxon-Mobil Việt Nam đã có buổi làm việc về khả năng tiêu thụ khí Cá Voi Xanh cho các nhà máy nhiệt điện tuabin khí hỗn hợp Dung Quất I & III.”
“Tại buổi làm việc, hai bên đã tập trung trao đổi về những vấn đề trọng tâm như: khả năng cung cấp khí hàng ngày; thời gian cấp khí cho cả vòng đời dự án; khối lượng khí bao tiêu;… EVN và Exxon Mobil Việt Nam đã cơ bản thống nhất về khả năng cấp khí ở mức 730 triệu bộ khối/ngày; đồng thời nâng khả năng cấp khí lên tối thiểu 760 triệu bộ khối/ngày trong trường hợp các tổ máy có công suất lớn hơn cần tiêu thụ khí nhiều hơn.”
Nhiều phần, Exxon-Mobil và phía đối tác Việt Nam (Tập Đoàn Dầu Khí Việt Nam -PVN- và Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam -EVN) đã phải thỏa thuận về giá bán khí đốt. Nhưng cuối Tháng Bảy năm ngoái, chỉ thấy có tin hai bên sắp thỏa thuận về giá bán khí đốt rồi sau đó không thấy loan báo gì tiếp theo. Nay với bản tin Reuters cho thấy chưa xong.
Exxon-Mobil và các đối tác thăm dò tìm kiếm, vào năm 2011, đã tìm thấy một mỏ khí lớn tại lô 118 tức mỏ Cá Voi Xanh ở cách bờ biển Quảng Nam – Quảng Ngãi khoảng 90km. Dự án không nhúc nhích bao nhiêu vì các điều đình giá cả khai thác. Mãi đến năm 2017 mới thấy báo chí trong nước đưa tin Exxon-Mobil bỏ ra $10 tỉ thiết lập đường ống dẫn khí từ Cá Voi Xanh về “nhà máy xử lý khí và điện” đặt tại huyện Núi Thành tỉnh Quảng Nam. Rồi một nhà máy điện nữa cũng sẽ được xây dựng tại tỉnh Quảng Ngãi với quy mô đầu tư tương tự nhà máy điện ở Quảng Nam, dự trù hoàn thành năm 2023.
“Tổng sản lượng khí hàng năm khai thác sẽ lên tới khoảng 9 – 10 tỷ m3, trong đó dành 1 tỷ m3 để kết nối với Nhà máy Lọc dầu Dung Quất phục vụ chế biến sâu” theo bản tin trên tờ Tuổi Trẻ ngày 27 Tháng Ba 2017.
Không bao lâu sau, Tháng Bảy năm 2017, phó quân ủy Trung Ương Trung Quốc bỏ ngang chuyến thăm Việt Nam sau khi đã đe dọa các lãnh đạo CSVN là nếu tiếp tục dò tìm và khai thác dầu khí tại lô 163/03 (dự án Cá Rồng Đỏ) phía Đông Nam Việt Nam cách bờ khoảng 250km, thì sẽ đánh chiếm các vị trí Việt Nam đang trấn giữ tại Trường Sa.
Bắc Kinh coi hơn 80% đến 90% Biển Đông nằm trong phạm vi “Lưỡi bò” là của tổ tiên họ từ đời xưa để lại, bất chấp phán quyết của Tòa Án Quốc Tế không chấp nhận tuyên bố chủ quyền ngang ngược như vậy. Tàu hải cảnh, tàu dân quân biển Trung Quốc theo dõi và quấy rối các hoạt động dần khí của Việt Nam thường xuyên.
Năm ngoái, công ty Nga Rosneft đã phải bỏ ngang kế hoạch dò tìm tại bãi Tư Chính (khu vực lô 6-1) trong khi hai công ty Rapsol (Tây Ban Nha) và Mubadala (United Arab Emirates) tức hai đối tác tham gia tại dự án Cá Rồng Đỏ (lô 136-3) đã trả lại cho phía đối tác Việt Nam quyền khai thác tại đây sau khi đã được bồi thường số tiền thiệt hại khoảng $1 tỉ. Tất cả chỉ vì áp lực của Bắc Kinh.
Hãng tin nhà nước Nga TASS, hôm 12 Tháng Mười Một, trích báo cáo tài chính của công ty Rosneft cho biết công ty này đã bán toàn bộ cổ phần của công ty trong liên doanh Rosneft Vietnam BV, liên doanh hoạt động tìm kiếm và khai thác dầu khí ở lô 06.1 thuộc bể Nam Côn Sơn của Việt Nam đã từng bị tàu hải cảnh Trung Quốc quấy nhiễu từ năm 2019 đến nay.(TN) [kn]
