HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Khi trời còn tối đen ngày đầu Tháng Bảy, người ta thấy những ánh đèn pin nhấp nhô lên xuống trên những cánh đồng trồng lúa ở ngoại thành Hà Nội.
“Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” là câu ví von người ta dùng để diễn tả sự khổ cực người nông dân Việt Nam, oằn xương sống trên cánh đồng hằng ngày để làm ra lương thực, vừa nuôi sống mình và nuôi sống người khác.
Nhưng nhiệt độ thời tiết ngày càng nóng gay gắt theo biến đổi khí hậu toàn cầu, nông dân ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam đã đổi cách canh tác từ ngày sang đêm. Theo một ký sự ngắn của hãng tin AFP, bà Trần Thị Lan lội xuống ruộng cấy lúa từ 3 giờ sáng ở một khu vực ngoại thành Hà Nội. Bà cố làm cho xong việc trước khi cái nóng tàn bạo ban ngày kéo đến.
“Rất khó trồng lúa ban ngày khi ánh nắng mặt trời gay gắt chiếu thẳng vào lưng trong khi nước nóng trên ruộng bắn lên mặt,” bà Lan, 47 tuổi, nói với phóng viên hãng thông tấn AFP.
Bà Lan đã cố cấy lúa được vài ngày vào ban ngày khi nhiệt độ hạ xuống thấp hơn. Nhưng rồi nhiệt độ ban ngày vọt lên gay gắt hơn ở khu vực miền Bắc Việt Nam những ngày đầu Tháng Bảy.
Tin tức dự báo khí tượng cho hay nhiệt độ còn có thể cao hơn 37 độ C (98 độ F) kéo dài ở một số địa phương, nhưng phổ biến giữa khoảng 36 độ C (96 độ F) đến 38 độ C (100 độ F). Tuần lễ đầu Tháng Năm vừa qua, có ngày nhiệt độ lên tới 44.2 độ C (gần 112 độ F) ở huyện Tương Dương, Nghệ An.
Vì mò mẫm trồng ban đêm với chiếc đèn pin không soi sáng được nhiều, bà Lan công nhận “luống mạ có thể không thẳng hàng. Dù vậy, bà cố gắng cắm nhanh những tép mạ xuống ruộng nhờ ánh đèn pin gắn trên trán.
Giống như bà Lan, ông Nguyễn Hùng Phương, ông nông dân 62 tuổi cũng thức dậy làm ruộng từ 4 giờ sáng đến 9 giờ thì nghỉ, có ngày ông làm từ 3 giờ sáng đến 9 giờ sáng. Ông bảo làm ban đêm có cái lợi là giúp ông “làm được nhiều hơn lại ít bị chia trí.”
Một nông dân khác, bà Hạnh, 56 tuổi, cho hay mấy năm trước người nông dân làm ruộng không có đèn pin để làm đêm nhưng thời tiết không nóng gay gắt như bây giờ. Tuy nhiên, trồng đêm thì nước ruộng mát hơn, tốt cho cây mạ phát triển.
Theo bà Lan trong vài năm nữa có lẽ không còn mấy ai làm cái việc đồng ruộng cực khổ này nữa. “Những người trẻ tuổi đều bỏ ruộng đi tìm những công việc ít cực khổ hơn,” bà nói.
Theo Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn, thu nhập trung bình mỗi tháng của nông dân Việt Nam chỉ được 3.6 triệu đồng ($153) vào năm 2021. Năm 2022 mỗi tháng trung bình được 3.86 triệu đồng ($165) trong khi người dân ở các thành phố kiếm được trung bình 5.95 triệu đồng ($254) nhưng lại phải chịu đựng vật giá mọi thứ đắt đỏ hơn.
Thực tế đời sống của nông dân Việt Nam nuôi sống chế độ nhưng lam lũ, nghèo đói suốt bao đời qua như các con số thống kê vừa kể. Nhưng Tháng Ba vừa qua, Bộ Công Thương lại có báo cáo gửi chính phủ, dựa trên kết quả xuất cảng gạo của năm 2022, “nông dân có lợi nhuận 100% khi giá thành sản xuất lúa bình quân là 3,219 đồng (13 cent)/kg, còn giá lúa là 6,650 đồng (28 cent)/kg.” Tuy nhiên, Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn liền phản ứng lại, nói “không phải đâu.”
Tờ Tuổi Trẻ ngày 28 Tháng Ba dẫn bình luận của một số nông dân nói rằng Bộ Công Thương “báo cáo láo.” Báo này dẫn lại bình luận của độc giả “5 Mì Lát” viết: “Những báo cáo láo trước đây chưa đủ nên xuất hiện thêm báo cáo láo nữa. Không biết đến bao giờ mới hết loại báo cáo như vầy! Thà mấy ông không phát biểu linh tinh còn đỡ bực. Nông dân mần lúa lời được 30% là mừng lắm rồi mấy cha…”
Nếu làm nghề nông “ngon ăn,” giới thanh niên đã không theo nhau bỏ ruộng đồng như bà Trần Thị Lan nói với phóng viên hãng tin AFP. (TN) [qd]
