SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Những căn biệt thự cũ thuộc dạng “di sản kiến trúc” ở Sài Gòn có từ thời Pháp đang bị giới hữu trách làm biến dạng, chìm khuất trong đô thị, thậm chí bị bỏ hoang.
Theo báo Người Lao Động hôm 7 Tháng Mười, một số nơi ở trung tâm thành phố Sài Gòn như quận 1, quận 3, quận 5, Bình Thạnh, Phú Nhuận, thành phố Thủ Đức… hiện có gần cả ngàn biệt thự cũ bị “tiếp quản” làm trụ sở cơ quan nhà nước, trường học hay bị “chuyển đổi công năng” thành nhà hàng, quán cà phê “phong cách xưa” đang hư hỏng trầm trọng.
Do nhu cầu sử dụng của giới quản lý, nhiều biệt thự đã bị cơi nới xây thêm phần phía trước để làm nơi kinh doanh… khiến diện mạo bị thay đổi, biến dạng, thô kệch. Thậm chí, nhiều biệt thự bị che khuất hoàn toàn, chìm trong mớ hỗn độn nhà phố nên gần như bị quên lãng, không thể phô trương vẻ đẹp vốn có.
Đáng buồn hơn, nhiều biệt thự “loại 1” mà theo quy định của nhà nước phải giữ nguyên vẹn cả hình dáng kiến trúc bên ngoài, cấu trúc bên trong và “loại 2” phải giữ nguyên kiến trúc bên ngoài, bị bỏ hoang, hư hại trầm trọng.
Chẳng hạn, biệt thự số 283 Điện Biên Phủ, quận 3, (được phân loại 2) sau nhiều năm vẫn “cửa đóng then cài,” cửa nẻo bị vẽ bậy như nhà hoang.
Tương tự, biệt thự số 177 Võ Thị Sáu, quận 3, (được phân loại 1), nhưng bốn năm qua cũng bị giới quản lý bỏ hoang “như nhà chết chủ.”
Thấy bỏ trống, một bà bán nước giải khát vỉa hè ở gần đó đã chuyển quầy hàng đến chiếm vỉa hè ngay cửa biệt thự.
“Khi đó, bên trong rất lộn xộn, rác rất nhiều, ổ khóa bị phá,… phải chở bốn xe ba gác mới dọn dẹp xong. Nhiều người lui tới đây quay phim, chụp hình, hỏi giá thuê nhưng rồi cũng không thấy quay lại,” bà này cho biết.
Hai biệt thự điển hình trên chưa “khủng khiếp” bằng căn biệt thự được giới hữu trách xếp “loại 1” ở số 201 Võ Thị Sáu, quận 3.
Tại đây, rác tràn từ hàng rào đến tận bên trong, chất cao thành đống, khiến nhiều người không thể tin nổi đây là “công trình bảo tồn” của thành phố.
Nói với báo Người Đô Thị, Kiến Trúc Sư Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia quy hoạch, thừa nhận cách bảo tồn biệt thự của giới chức Sài Gòn hiện nay “còn nhiều bất cập, cảm tính và chưa khoa học.”
Trong khi đó, ông Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy Hoạch Phát Triển Đô Thị Ở Sài Gòn, cho rằng do số lượng biệt thự cũ đã phân loại lên đến gần 600 căn, nên việc bảo tồn “cần có chọn lọc với số lượng vừa phải, theo các tiêu chí thời gian, giá trị lịch sử và nghệ thuật kiến trúc.”
“Thành phố không nên giữ quá nhiều, chỉ nên gom lại số ít biệt thự nhưng đặc sắc. Thậm chí, nếu biệt thự nào là báu vật của nghệ thuật kiến trúc thì nhà nước nên mua lại, việc này nhằm nâng cao vai trò nhà nước trong bảo tồn,” ông Nguyên nói thêm. (Tr.N) [kn]
