ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Dự kiến ngày 25 Tháng Mười Hai, phiên xử phúc thẩm vụ cựu cán bộ chiếm đoạt năm lô đất của ông Nguyễn Bá Thanh, cố trưởng Ban Nội Chính Trung Ương, sẽ diễn ra tại Đà Nẵng.
Trước đó, hồi đầu Tháng Chín, bị cáo Võ Nhi, cựu cán bộ văn phòng Ủy Ban Nhân Dân Đà Nẵng, lãnh 14 năm tù với cáo buộc chiếm đoạt năm lô đất mà ông Bá Thanh nhờ đứng tên giùm. Vợ bị cáo Võ Nhi, bà Trần Kim Tuyến, ra tòa cùng chồng và bị kết án ba năm tù.
Theo công luận, vụ quy tội cho bị cáo Võ Nhi “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” là sai cơ bản về bản chất vì đây thực chất là vụ ông Bá Thanh che giấu tài sản do tham nhũng mà có, và việc đứng tên giùm là một thỏa thuận dân sự nay sau nhiều năm bị xử lý hình sự.
Giới quan sát cho rằng, với việc tuyên bị cáo Võ Nhi “có tội,” một tiền lệ vô cùng nguy hiểm đang được Tòa Án Đà Nẵng tạo ra: Xác nhận giao dịch đứng tên giùm tài sản của quan chức đảng viên là hợp pháp. Mặc cho việc đó là hành vi vi phạm pháp luật.
Đáng nói, các báo trong nước khi tường thuật phiên tòa sơ thẩm đều không dám ghi rõ tên ông Nguyễn Bá Thanh mà chỉ viết tắt danh tính bị hại là “vợ chồng ông NBT (nguyên lãnh đạo thành phố Đà Nẵng) và bà LTQ.” Vợ ông Thanh được biết đến là bà Lê Thị Quý.
Cáo trạng vụ án cho hay, hồi năm 2002, vợ chồng ông Thanh mua ba lô đất tại dự án vệt khai thác quỹ đất đường từ cầu sông Hàn ra biển do Ban Quản Lý Dự Án công trình đường Bạch Đằng Đông làm chủ đầu tư.
Thời điểm đó, ông Thanh đang làm chủ tịch Đà Nẵng, không muốn đứng tên tài sản nên nhờ thư ký tìm người đứng tên giúp trên “sổ đỏ” (giấy chứng nhận quyền sở hữu đất), là ông LNB.
Vợ chồng ông Thanh giao 720 triệu đồng (theo tỷ giá hiện tại là $27,272) để ông B. nộp tiền mua đất. Đến năm 2008, dự án hoàn thiện và ông B. được cấp “sổ đỏ” cho ba lô đất K11, K12 và K13. Do bị cáo Võ Nhi là họ hàng nên vợ chồng ông Thanh tin tưởng, nói ông B. làm thủ tục sang tên “sổ đỏ” cho ông Võ Nhi.
Cũng trong năm 2002, vợ chồng ông Thanh mua thêm hai lô đất tại dự án khu dân cư văn hóa bàu Thạc Gián-Vĩnh Trung và nhóm nhà ở phía Tây đường Hồ Xuân Hương do công ty Sông Đà 19 làm chủ đầu tư và nhờ vợ chồng ông Võ Nhi nộp tiền và đứng tên giùm.
Sau khi ông Thanh chết vào năm 2015, toàn bộ giấy tờ năm lô đất nêu trên được cất tại nhà riêng, do vợ con ông quản lý.
Một năm sau, gia đình bà Quý có nhu cầu bán các lô đất này nên yêu cầu bị cáo Võ Nhi làm thủ tục sang tên “sổ đỏ.”
Tuy nhiên, ông này lấy lý do trước đây mình có chăm sóc mẹ ruột ông Thanh lúc đau ốm nên yêu cầu gia đình bà Quý phải cho hai lô đất thì mới đồng ý làm thủ tục sang tên, nhưng bị từ chối.
Sau đó, vợ chồng bị cáo Võ Nhi làm hồ sơ báo mất “sổ đỏ” gửi Sở Tài Nguyên và Môi Trường và được cơ quan này cấp lại giấy chứng nhận sở hữu một lô đất ở đường Lê Đình Lý.
Nam bị cáo sau đó bán lô đất với giá 10 tỷ đồng ($378,788) và tiêu xài hết.
Năm 2021, gia đình bà Quý nghe tin vợ chồng bị cáo Võ Nhi tự ý làm thủ tục báo mất để được cấp lại “sổ đỏ” và bán hai lô đất nên yêu cầu họ làm thủ tục sang tên ba lô đất còn lại. Bị cáo Võ Nhi tiếp tục nộp hồ sơ báo mất và đề nghị cấp lại “sổ đỏ.”
Theo cáo trạng, năm lô đất nêu trên trị giá tổng cộng 57.4 tỷ đồng ($2.1 triệu).
Ông Nguyễn Bá Thanh, người qua đời hồi năm 2015 với tin đồn là “bị đầu độc phóng xạ,” từng được các báo Việt Nam ca ngợi là “liêm chính” và là “hình mẫu” cho giới lãnh đạo thành phố Đà Nẵng sau này. (N.H.K)[dt]
