HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ngày 21 Tháng Hai, Cục Hải Sự Tỉnh Hải Nam Trung Quốc bất ngờ thông báo một cuộc tập trận “bắn đạn thật” tại vịnh Bắc Bộ kéo dài từ ngày Thứ Hai, 24 đến Thứ Năm, 27 Tháng Hai tại khu vực có tọa độ 20-06.0N/109-10.0E, 20-06.0N/109-18.0E, 19-58.0N/109-18.0E và 19-58.0N/109-10.
Trung Quốc mở hàng chục cuộc tập trận tại Biển Đông mỗi năm, đưa cả hàng không mẫu hạm tham dự nhưng thường diễn ra ở những khu vực giữa đảo Hải Nam và quần đảo Hoàng Sa. Nhiều phần, cuộc tập trận này nhằm phản ứng lại bằng súng đạn cho bản tuyên bố của nhà cầm quyền CSVN ngày 22 Tháng Hai về các điểm tọa độ vẽ đường cơ sở, xác định lãnh hải, phân chia vịnh Bắc Bộ, một năm sau khi Trung Quốc đưa ra tuyên bố của họ.
Theo bản tin Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) hôm Thứ Bảy, nhà cầm quyền CSVN đưa ra tọa độ 14 điểm dùng làm căn cứ để tính chiều rộng lãnh hải trong khi Trung Quốc chỉ nêu bảy điểm trong bản tuyên bố của họ Tháng Tư năm ngoái. Ở đầu phía Bắc là cửa sông Bắc Luân, đảo Bạch Long Vĩ. Phía cực nam là đảo Cồn Cỏ thuộc tỉnh Quảng Trị và quãng giữa có 12 đảo nhỏ dường như tên hòn đảo hiếm khi được nhắc đến.
Khi Bắc Kinh đưa ra tuyên bố bảy điểm tọa độ dùng làm căn cứ để vẽ đường cơ sở cho lãnh hải trong vịnh Bắc Bộ phân chia với Việt Nam, một số nhà phân tích quốc tế cho rằng Trung Quốc đã tham lam quá mức.
Ông Carl Thayer, chuyên viên các vấn đề Việt Nam và Đông Nam Á của Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc cho rằng điều đó sẽ dẫn đến những chồng lấn lớn hơn của vùng biển đặc quyền kinh tế của Trung Quốc với đường trung tuyến và khu vực đánh cá chung mà họ đã thỏa thuận với Việt Nam.
Hà Nội tuy có vẻ không bằng lòng nhưng chỉ cho Bộ Ngoại Giao ra một bản thông cáo nói Bắc Kinh nên “tôn trọng thỏa hiệp phân định lãnh hải trên biển, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của hai nước tại vịnh Bắc Bộ như đã ký năm 2000 cũng như Công Ước về Luật Biển của Liên Hiệp Quốc 1982 (UNCLOS).”
Việt Nam đã ký hiệp định phân định vịnh Bắc Bộ với Trung Quốc cuối năm 2000 sau nhiều năm đàm phán. Nhưng nhiều vấn đề gồm cả hợp tác khai thác thủy sản, nghiên cứu đại dương, tìm kiếm và khai thác dầu khí… vẫn chưa đạt được dù thường xuyên họp hàng năm. Trở ngại chính vẫn là các vạch tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ngang ngược nối lại giống hình “lưỡi bò.” Nhiều khu vực lấn sâu vào các vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Cục Hải Sự Trung Quốc nói rằng cuộc tập trận bắn đạn thật bắt đầu từ ngày 24 Tháng Hai, 2025 nằm gần hơn trong khu vực chủ quyền lãnh thổ của họ, gián tiếp cho hiểu là chẳng ảnh hưởng gì tới Việt Nam. Nhưng khi anh đem súng ra hàng rào giữa hai nhà để bắn lên trời thì người ta hiểu ngay anh muốn nói cái gì với hàng xóm không phải bằng lời mà bằng vũ khí.
CSVN với Trung Quốc là hai nước cộng sản láng giềng “núi liền núi sông liền sông.” Mỗi khi lãnh tụ hai bên gặp nhau thường đem những khẩu hiệu “4 tốt” và “16 chữ vàng” ra để nhắc nhở. Mấy năm gần đây, Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình luôn luôn lập lại cái bánh vẽ “cùng chung vận mệnh,” “chia sẻ tương lai” để chèo kéo các lãnh tụ CSVN.
Tuy CSVN bề ngoài vẫn hoan hỉ tuyên bố đi theo cái “tương lai” ấy, nhưng hai bên vẫn có những bất đồng về chủ quyền lãnh thổ trên biển. Hà Nội vẫn lập đi lập lại tuyên bố chủ quyền “có những bằng chứng lịch sử và thực tế không thể tranh cãi” đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong khi Bắc Kinh vin vào những vạch “lưỡi bò” tưởng tượng chiếm đến 90% Biển Đông.
Trước khi CSVN đưa ra tuyên bố tọa độ các điểm xác định lãnh hải, Trung Quốc đã cho phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao lên tiếng chống lại các hoạt động bồi đắp, xây dựng của Việt Nam tại rạn san hô Thuyền Chài hiện đã trở thành đảo nhân tạo rộng hơn 2km2 với phi đạo dài 3,000. Việt Nam cũng đã nạo vét kênh dẫn vào đảo này sâu hơn 11m mà Bộ Tài Nguyên Thiên Nhiên Trung Quốc nói đủ sâu cho các chiến hạm cỡ lớn sử dụng.
Ngày 6 Tháng Hai, 2025, tổ chức AMTI ở Washington cho hay lực lượng Hải Cảnh và Dân Quân Biển Trung Quốc tuần tiễu quanh năm ngày tháng tại các khu vực tranh chấp chủ quyền với các nước nhằm ngăn chặn các vụ dò tìm, khai thác dầu khí trong phạm vi “lưỡi bò.”
Các cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Philippines vẫn diễn ra căng thẳng cả trên mặt nước cũng như trên không ở các khu vực tranh chấp mà Manila công bố công khai cho dư luận thế giới biết. Trong khi đó, thỉnh thoảng cũng có những căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc nhưng hai bên không công bố để giữ mặt cho Bắc Kinh. (NTB) [kn]
