QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Trung Quốc bất ngờ “quay xe” tuyên bố chỉ mua cau trái dài, bỏ cau trái tròn, khiến nhà vườn trồng cau lao đao.
Vụ cau năm 2024, giá cau trái tại Quảng Ngãi và nhiều tỉnh từng đạt mức kỷ lục 85,000 đồng ($3.2)/kg. Nhưng chỉ trong mười ngày, giá lao dốc còn 25,000 đồng (94 cent)/kg, sau đó thương lái chỉ lựa mua cau đẹp. Song năm nay, còn khốc liệt và diễn ra nhanh hơn.
Quảng Ngãi, “thủ phủ cau” lớn nhất nước, vốn được thương lái Trung Quốc đánh giá có trái cau đẹp và phẩm chất bậc nhất Việt Nam.
Thế nhưng, theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ hôm 7 Tháng Mười, giá cau trái ở Quảng Ngãi hiện chỉ còn 12,000 đồng (45 cent)/kg, thấp hơn sáu lần so với năm ngoái khiến người trồng cau thất thu.
Ông Thống, chủ một vườn cau hơn 300 cây ở xã Trà Giang, tỉnh Quảng Ngãi, cho hay vườn cau của gia đình ông năm ngoái cho thu nhập khoảng 130 triệu đồng ($4,931), còn năm nay dù đã vào chính vụ nhưng chỉ thu được hơn 12 triệu đồng ($455).
“Thương lái không mua trái tròn. Họ nói Trung Quốc không ‘ăn’ loại đó, tôi cũng chẳng biết lý do vì sao? Năm ngoái, cau trái tròn hay dài gì họ cũng mua ào ào, còn năn nỉ chủ vườn bán. Nay trái tròn thì tôi cho người hái không,” ông Thống ngán ngẩm nói.
Tại các xã Thiện Tín, Nghĩa Hành, Đình Cương… nơi có khoảng 750 hécta cau, người dân đang “dở khác dở cười” khi Trung Quốc bất ngờ “quay xe” không mua cau tròn.
Một số chủ vườn cau lớn vẫn bán được cau trái tròn nhưng với giá rẻ mạt, chỉ 30,000 đồng ($1.1)/10kg. Người hái và chủ vựa thu mua cau tròn chủ yếu để giữ mối, làm ăn lâu dài với các vườn này.
Chủ một lò hấp cau lớn ở Quảng Ngãi cho biết, họ rất muốn thu mua toàn bộ cau trong vùng, thay vì lựa chọn trái dài, trái tròn như hiện nay. Nhưng do bạn hàng Trung Quốc không “ăn” cau tròn nên đành phải “bó tay.”
“Họ nói không thu mua cau trái tròn, còn qua tận lò xem hàng. Chỉ cần có vài trái tròn lẫn trong cau dài là họ hủy cả lô hàng nên chúng tôi cũng phải cẩn thận, lựa rất kỹ,” chủ lò hấp nói.
Anh H., một thương lái làm việc trực tiếp với đối tác Trung Quốc, cho biết anh đã ngưng thu mua cau hơn một tháng qua vì đối tác quá bất ổn.
“Đầu vụ năm nay, giá cau lên cao nhất là 42,000 đồng ($1.6)/kg. Trái dài hay tròn gì cũng mua, nhưng chỉ kéo dài nửa tháng rồi lao dốc và đối tác ngừng mua cau trái tròn. Thị trường khốc liệt quá, tôi phải dừng lại,” anh H. cho biết.
Dù làm việc trực tiếp với thương lái Trung Quốc, anh H. cũng không rõ nguyên nhân khiến họ ngừng mua cau trái tròn. Anh chỉ nghe đối tác nói các công ty lớn ở Trung Quốc đã đủ nguồn cung ứng nên hạn chế nhập thêm.
“Hiện những chủ lò còn mua cau tròn ở Quảng Ngãi chủ yếu để bán cho các chợ trong nước làm mâm lễ cưới, dâng hương… chứ Trung Quốc đã dừng mua cau trái tròn rồi,” anh H. nói thêm.
Như vậy, chỉ sau một năm gieo hy vọng, cây cau – từng được xem là “vàng xanh” của nhà vườn Quảng Ngãi đang bấp bênh trở lại, với sự dè dặt từ chính các thương lái Trung Quốc ngay tại “vựa cau” miền Trung. (Tr.N) [kn]
