Phạm Ðình
Oil Filter được gọi là “bộ lọc nhớt”, một bộ phận có thể nói là nhỏ nhoi trong cấu trúc đồ sộ của cái xe. Những người biết tới nó chẳng ai đặt vấn đề gì ngoài việc cho rằng “thay nhớt thì phải thay luôn cả bộ lọc”. Nhiều người khác chẳng cần biết nó ở đâu, bởi vì mỗi lần có chuyện là mỗi lần mang ra nhờ thợ, họ làm tới đâu hay tới đó, trong nhờ đục chịu lớn cũng chẳng biết, huống hồ là chuyện nhỏ.
Gắn lọc nhớt xe hơi. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP/Getty Images)
Nhưng sở dĩ hôm nay bộ lọc nhớt trở thành một đề tài là vì Phạm Ðình vừa được biết một vài trường hợp hi hữu, trong số đó có một người rất gần gũi với chúng ta, vì anh vốn là độc giả của trang báo này. Câu chuyện như sau: Không hiểu vì lý do gì mà bộ lọc nhớt trong chiếc xe bị rơi mất, khiến cho nhớt chảy ra, và đương nhiên đầu máy bị nướng vì overheat. Trong trường hợp thứ nhất, chiếc xe bị nạn vẫn còn nằm trong hạn bảo hành, nhưng đại lý từ chối không sửa chữa mà bảo hiểm cũng không chịu bồi thường. Trong trường hợp thứ hai, người chủ xe vừa đưa xe ra thay nhớt trước đó chừng vài tháng, nhưng khi xe bị nạn thì người thợ phủi tay, không chịu trách nhiệm gì cả.
Ðể các bạn có thể hiểu rõ hơn về câu chuyện, trước hết chúng tôi xin giới thiệu sơ qua về bộ lọc nhớt, vị trí cũng như công dụng của nó.
Lọc nhớt là gì?
Bộ lọc nhớt (Oil filter) là một cái “màng” ngăn, được thiết kế để chặn lại những chất dơ cặn trong dòng nhớt, không cho chúng theo dòng nhớt vào trong máy. Bản thân cái màng chỉ là một miếng sắt mỏng, có đục nhiều lỗ, được uốn theo hình ống nằm trong một cái hộp sắt tròn, treo lơ lửng dưới gầm xe, lộ cái đuôi ra ngoài. Chui vào dưới gầm xe nhìn lên khu vực gần bình nhớt là bạn có thể dễ dàng nhìn thấy nó.
Mặc dầu đã chảy qua màng lọc, nhưng nhớt máy vẫn thoái hóa theo thời gian do phải làm việc dưới sức nóng kinh hoàng của đầu máy. Vì thế nhớt máy phải được thay mới thường xuyên, sau mỗi 3,000 dặm hoặc tối đa 5,000 dặm. Bạn có thể thay nhớt mà lờ bộ lọc đi. Nhưng nếu nhớt mà dơ thì chắc chắn màng lọc không thể sạch. Bởi thế, mỗi lần thay nhớt, chúng ta luôn luôn được khuyến khích phải thay lọc. Bằng không thì dòng nhớt mới chảy qua một cái lọc đã dơ, đã đầy cặn thì có khác gì dòng nước sạch trong được dẫn qua một bãi rác!
Nhưng vấn đề chúng ta nói đến hôm nay không phải là chuyện thay hay không thay bộ lọc, mà là vấn đề bộ lọc mất tích vì một lý do khó hiểu nào đó. Như các bạn có thể đoán, nhớt phải chạy qua bộ lọc rồi mới được đưa vào máy, thì nếu bộ lọc mất tích, đương nhiên hệ thống bị hở, nhớt sẽ theo lỗ hở đó mà chảy ra ngoài. Chỉ cần một vài phút là sạch bách, đầu máy không còn lại một giọt nhớt để bôi trơn. Hiện tượng overheat đương nhiên là một hậu quả không thể tránh.
Bây giờ xin mời các bạn xem chi tiết về những trường hợp cụ thể mà những người bạn chúng ta đã thực sự phải trải qua.
Trường hợp 1
Ðây là lá thư của một độc giả viết riêng cho Phạm Ðình. Thiết nghĩ chuyện buồn của riêng anh, mặc dầu không cứu vãn được, nhưng cũng có thể nêu lên như một điển hình cho người khác học hỏi. Ðược như vậy thì mọi người cám ơn anh, và cầu chúc anh những sự an lành khác bù lại. Sau đây là lá thư, với một vài chi tiết cá nhân được lược bỏ: “ Tôi xin được hỏi về trường hợp cái xe tôi mới mua cho đứa con đi học college. Ðó là một chiếc Camry 2009, mới có 65,000 dặm khi mua. Tôi có mua thêm thời gian bảo hành phụ trội (extended warranty) và đã đem xe lại dealer 2 lần để chỉnh sửa headlight và moonroof.
Cho đến đêm hôm xảy ra sự việc thì đồng hồ cây số chỉ 68,781 miles, tức là mới đi được khoảng 3,000 dặm từ sau khi mua. Ðêm đó con tôi đi làm khuya, mãi tới 1 giờ sáng ngày hôm sau mới về. Xe chạy được hơn 4 hoặc 5 dặm thì đồng hồ cảnh báo nháng lên cho biết oil pressure was low. Con tôi ngừng xe lại thì không thấy gì trong máy cả, nên cháu đã cố chạy thêm gần 1 mile nữa mới tới được cây xăng gần đó thì máy xe đã bị overheat. Cháu gọi cho Toyota Dealer đến kéo xe về để xem máy móc thế nào, bởi vì vẫn còn trong thời hạn extended warranty. Thợ của Toyota cho biết xe đã bị mất Oil Filter rồi nên họ không chịu bồi thường, bởi vì họ nói không phải lỗi tại họ. Sau đó tôi lại gọi cho bảo hiểm, vì tôi mua bảo hiểm “full cover”. Bảo hiểm cho người đến coi xe, thì họ không thấy có dấu tai nạn, không có dấu bị người khác phá máy xe (nhớt chảy từ chỗ đèn xe báo hiệu Oil Pressure Low, chảy dài đến chỗ xe bị lock máy). Người nhà bảo nhau đi lại con đường cũ để tìm Oil Filter mà không thấy đâu cả. Vậy có làm cách nào để đòi hỏi dealer bán extended guarantee hoặc bảo hiểm đền cho mình ít nhiều được không?
Ý kiến
Trước hết, chúng tôi xin mời các bạn cùng tham gia ý kiến qua email gửi đến Phạm Ðình, hoặc phản hồi với tòa soạn Người Việt để giúp cho nạn nhân một ý kiến. Xin thay mặt khổ chủ, người viết có lời cám ơn các bạn. Ðể mở đầu, xin được góp một vài ý kiến cá nhân của Phạm Ðình:
Chúng tôi chú ý đến 2 ý trong lá thư:
-Thứ nhất, về việc bảo hành của đại lý (warranty): Nói chung, để hưởng được những dịch vụ do bảo hành dành cho sản phẩm, người tiêu thụ phải đáp ứng các điều kiện có ghi sẵn trong hợp đồng bảo hành. Các điều kiện này được liệt kê khá chi tiết và khá nhiều, nhưng chắc chắn có điều khoản sau đây: Dịch vụ bảo hành chỉ được áp dụng đối với những trục trặc gây ra do khuyết điểm của máy móc, hoặc khuyết điểm trong quá trình sản xuất. Không chịu trách nhiệm đối với những thiệt hại gây ra do tai nạn hoặc bất cẩn cá nhân.
Chính là dựa vào qui định trên mà đại lý từ chối trách nhiệm. Sự kiện oil filter bị mất sau khi xe đã chạy được tới hơn 3,000 dặm cho thấy cái Oil Filter mới bị mất sau này. Và việc đó được cắt nghĩa như một tai nạn, chứ không phải do khuyết điểm sản xuất. Nhất là bạn không tìm lại được cái Oil Filter để chứng minh cho họ biết là sự lắp ráp của họ không hoàn chỉnh, khiến cái Oil Filter bị lỏng và súc ra mất.
-Một mặt khác, hãng bảo hiểm lại không chịu thừa nhận đây là một tai nạn. Bởi vì họ không thấy vết trầy xát giữa 2 xe đụng nhau, hoặc vết phá phách của một kẻ gian giấu mặt.
-Không phải do khiếm khuyết sản xuất, cũng không phải là tai nạn thì do đâu? Thiết nghĩ, chỉ có một luật sư giỏi lý luận thì mới qui kết được. Qui kết được một nguyên nhân thì mới có thể buộc một bên nào đó chịu trách nhiệm. Bằng không thì đành phải đổ tội cho cái số phận mình rơi vào lúc không may?
Cái trường hợp không may ấy tuy ít xảy ra nhưng không phải chỉ có mình bạn gặp phải. Trong khi nghiên cứu tìm một câu trả lời cho bạn, chúng tôi lại gặp một trường hợp khác. Biết đâu trường hợp sau này rọi thêm một ít tia sáng vào trường hợp của bạn:
Trường hợp 2
Tôi có cái xe Camry SE 4 máy đời 2007, một hôm xe đang chạy ro ro thì bỗng dưng tôi nghe một tiếng “bang” rất lớn vang lên ở đâu đó. Lúc đầu tôi cứ ngỡ mình cán phải một chai nước suối được ai đó vất ra lăn lóc giữa đường, vì có nhìn thấy vết nước bắn lên kính chắn ở mặt sau. Nhưng tới một phút sau thì đèn cảnh báo ở dashboard nháng lên và máy xe hết nổ! Hoảng hồn, tôi gọi xe đến kéo về tiệm sửa xe của đại lý. Ở đây thợ máy cho tôi biết là xe không có bộ lọc nhớt! Tôi nhớ lại lần thay nhớt cuối cách đây mấy tháng, kể từ đó đến nay thì tôi đã chạy được khoảng 6,200 dặm nữa rồi. Tuần trước đây, tôi có mang xe ra thay nhớt, nhưng thợ bảo rằng họ đang quá bận nên có dặn tôi là check nhớt lại và nếu thiếu thì đổ thêm: Tôi có đổ thêm chừng 1 quarts rưỡi nữa mới lên tới mức vừa đủ. Như vậy có lẽ nhớt hao hơi nhiều chăng?
Ðại lý đã không chịu cho tôi hưởng sự bảo hành, bởi vì họ nói rằng xe không có bộ lọc nhớt. Theo họ thì bộ lọc nhớt không thể rơi ra mà không để lại dấu vết gì ở nơi gắn với nó. Quả thật vậy, những đường ren chung quanh nơi gắn bộ lọc vẫn còn nguyên vẹn, không thấy một dấu vết thiệt hại gì. Lập trường của đại lý là: Vì không có oil filter nên không biết chuyện gì đã xảy ra kể từ lần thay nhớt sau cùng cho đến khi cái oil filter bị thổi bay mất. Và họ đổ lỗi cho tôi, bởi vì không lẽ cái Oil Filter bị thổi bay mà lại không để lại dấu vết gì. Thực tình tôi không biết lý giải ra sao, mà Toyota lại nói rằng quyết định của họ là chung kết, không còn khiếu nại gì được nữa.
Ý kiến
Trong lần thay nhớt lần trước, có thể người thợ đã xoáy Oil Filter không chặt, vì thế mới xảy ra trường hợp bị rỉ nhớt, khiến một tuần lễ trước khi xảy ra vụ việc bạn đã phải châm nhớt tới 1 quartz rưỡi. Tuy nhiên, bạn không tìm lại được cái Oil Filter, nên cũng không lấy gì chứng minh. Có người cho rằng, biết đâu khi bạn cho kéo xe đến đại lý thì cái Oil Filter vẫn còn dính lủng lẳng ở đó, nhưng người thợ máy đã “láu cá” lấy đi, và đổ tội cho bạn đánh mất dọc đường. Nói chuyện để chơi thôi, chứ chúng ta không có bằng chứng để chứng minh được giả thuyết nào.
Ðã đành rằng những người bạn chúng ta khó có thể làm được gì để thoát khỏi trường hợp nan giải này, nhưng những người chưa bị “vận đen” chiếu cố thì sao? Chúng ta có thể làm được gì để khỏi rơi vào trường hợp đáng tiếc kể trên không?
Phạm Ðình
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque hoặc tiền mặt cho Phạm Ðình, PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728 – 9255. Tel: 714-837-1935. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
