Hà Giang/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Trong kỳ bầu cử sắp tới đây, hai quận hạt San Diego ở miền Nam và Alameda ở miền Bắc California sẽ bắt đầu dùng tiếng Việt trong lá phiếu và nhiều tài liệu khác, theo thông báo của cơ quan APALC (Asian Pacific American Legal Center).
Tiếp xúc với phóng viên nhật báo Người Việt, Luật sư Eugene Lee, thuộc APALC cho biết là trong cuộc bầu cử tổng thống năm nay, APALC đang làm việc với một số tổ chức khắp tiểu bang để đảm bảo rằng cử tri người Mỹ gốc Á có thể tận dụng quyền đi bầu, trong đó có quyền được trợ giúp về ngôn ngữ, chiếu theo Mục 203 của Quyền Bầu Cử Liên Bang.
Theo
Luật sư Lee, tại Alameda County, các tài liệu liên quan đến bầu cử hiện đang được rao riết dịch ra Việt ngữ cho kịp ngày bầu cử sơ bộ vào Tháng Sáu này.
Riêng trường hợp San Diego County, ông Lee cho biết đây là “một trường hợp đặc biệt, vì từ mùa bầu cử năm 2004, cử tri gốc Việt trong quận hạt này đã được sử dụng những tài liệu bỏ phiếu nói trên bằng tiếng Việt”.
Trả lời câu hỏi tại sao cho đến Tháng Mười năm ngoái San Diego County mới chính thức được cho là một nơi cần hỗ trợ ngôn ngữ, trong khi đã có tài liệu Việt ngữ từ trước, ông Lee giải thích: “Muốn được hưởng quyền lợi trợ giúp ngôn ngữ, một cộng đồng người thiểu số phải hội đủ hai tiêu chuẩn. Thứ nhất, có hơn 10,000 người hoặc hơn 5% cử tri trong quận hạt thuộc gia đình di dân có khả năng Anh ngữ hạn hẹp. Thứ nhì là trình độ học vấn trung bình của cộng đồng thiểu số phải thấp hơn trình độ học vấn trung bình toàn quốc.”
Vẫn theo lời ông Lee, cơ quan thống kê dùng kết quả của “American Community Survey” (ACS), được gửi ra hàng năm để xác định xem một quận hạt có hội đủ tiêu chuẩn được hỗ trợ về ngôn ngữ hay không, và theo kết quả của ACS thì đến lúc đó mới chính thức đủ điều kiện.
Thế nhưng, để bảo vệ quyền lợi của khối cử tri thiểu số, nhiều tổ chức dân sự đã vận động với văn phòng bầu cử quận hạt địa phương để cho dịch ra ngôn ngữ mẹ đẻ những tài liệu bầu cử như phiếu ghi danh đi bầu, lá phiếu, bản hướng dẫn cử tri, bảng hiệu nơi bỏ phiếu và một số tài liệu cần thiết khác.
Ngoài tài liệu bằng tiếng mẹ đẻ, Mục 203 quy định rõ rằng, cử tri với trình độ Anh ngữ giới hạn nằm trong các quận hạt hội đủ tiêu chuẩn còn có quyền yêu cầu được nhân viên bầu cử nói được hai thứ tiếng trợ giúp tại các địa điểm đầu phiếu vào ngày đi bầu.
Ông Lee cho rằng văn phòng bầu cử chỉ có trách nhiệm tạo điều kiện cho cử tri thiểu số đi bầu, còn bầu cho ai, hay việc hiểu những vận động tranh cử hay không là vai trò của những tờ báo cộng đồng, cũng như các tổ chức dân sự.
Chẳng hạn, ông Lee nói, có hai quyền lợi nữa mà đa số cử tri thiểu số không biết.
-Thứ nhất, cử tri có thể yêu cầu văn phòng bầu cử ở quận hạt mình cư ngụ gửi tài liệu bầu cử bằng tiếng mẹ đẻ về nhà cho mình trước ngày đi bầu, thay vì phải chờ đến ngày đi bầu.
-Thứ nhì, trong lúc đi bầu, cử tri có quyền mang theo người thông dịch để giúp mình tại phòng phiếu. Người thông dịch không bị giới hạn độ tuổi và không nhất thiết phải là công dân Mỹ.
Tuy nhiên, cấp trên, hoặc người thuộc nghiệp đoàn nơi cử tri làm việc, không được đi theo trợ giúp cử tri.
––
Liên lạc tác giả: [email protected]
