Ngô Ðồng
Chúng ta đều biết thị trường địa ốc vẫn còn đang chậm chạp nhích từng bước một. Giá nhà vẫn không leo thang nổi như người bán nhà mong muốn. Người có nhu cầu mua nhà dịp này dễ dàng thương thuyết với người bán về một cái giá thấp nhất trên trị trường.
Tuy nhiên, không phải nơi nào cũng giống nhau. Tùy tình hình từng khu vực mà nhà có thể bán rất khó khăn hoặc bán được dễ dàng hơn. Người mua nhà cần thực tế và cần võ trang cho mình những hiểu biết cần thiết, đem lợi về cho mình.
Giới chuyên gia kinh tế đều tin rằng nhà bán được nhiều hay ít, nhanh hay chậm, phần lớn tùy thuộc vào tình hình kinh tế của địa phương. Bởi vậy, nếu quý vị đọc báo thấy nạn thất nghiệp đang giảm nhanh, có thêm nhiều người có việc làm, nên hình dung ra rằng thị trường địa ốc ở đây sẽ nhộn nhịp, giá nhà sẽ lên. Nhưng nếu người thất nghiệp gia tăng, hãng xưởng đua nhau sa thải nhân công thì thấy ngay nhà bán sẽ rất khó khăn.
Ðể có thể thương thuyết mua một căn nhà với cái giá mình cho là hợp lý nhất, thấp nhất, người mua nhà nên suy nghĩ về những điều dưới đây.
Bản tính con người
Tính nết con người là những rắc rối hàng đầu để hai bên người mua và người bán có thể gặp nhau ở một điểm giữa đường nào đó khi mà tình hình thị trường thay đổi rất linh động.
Người bán nhà có thể cho rằng, căn nhà của mình là một “ngôi nhà lý tưởng” nên phải được bán với giá trị thật của nó, không theo cái giá thấp của khu phố. Ngược lại, người mua tin rằng chủ nhà tham lam, thị trường chưa biết bao giờ mới hồi phục. Nếu cứ ương ngạnh như ông ta, căn nhà này sẽ chẳng có ai mua. Phải trả giá bên dưới giá thị trường rất nhiều mới bảo đảm là không mua hớ, vì biết đâu giá nhà còn xuống thấp thêm nữa.
Thật ra, giá nhà có thể bán được một cách hợp lý dựa vào những căn nhà mới được bán ở khu phố, ở địa phương. Ðây là nguyên tắc để các giám định viên trị giá nhà (appraisers) căn cứ để đưa ra kết luận giúp nhà tài trợ cho người mua vay tiền.
Người đi mua nhà, được sự cố vấn tốt của địa ốc viên đại diện, nghiên cứu thị trường của địa phương để biết giá nhà nào là hợp lý. Và nên thương thuyết dựa trên sự hợp lý mới dễ mua dễ bán.
Nếu không biết những căn nhà mới bán gần đây trong khu phố, người mua sẽ không thương thuyết đúng tình hình thị trường, khó đạt kết quả như ý. Nên trả giá thấp hơn giá trị thị trường của căn nhà có thể khoảng 10,000 tới 15,000 so với căn nhà trong khu phố bán gần đây nhất. Nếu trả giá thấp quá, chưa chắc người bán đã chịu trả lời vì không muốn mất thời giờ vô ích.
Tìm hiểu lý do bán nhà
Tìm hiểu được lý do tại sao người ta lại bán nhà giúp cho người mua hiểu được động lực thúc đẩy chủ nhà không muốn ở trong căn nhà này nữa.
Nghỉ hưu, không cần căn nhà quá lớn. Thất nghiệp, ly dị, cần dọn đi tiểu bang khác để sống gần người thân, v.v… Mỗi người bán là một hoàn cảnh khác nhau. Nếu người mua biết được lý do bán nhà sẽ có thể dễ dàng thương thuyết một giá bán thuận lợi hơn.
Nợ nần của chủ nhà
Trên Internet, qua các công ty bán bảo hiểm bằng khoán nhà (Title insurance) và tại cơ quan đăng ký của quận hạt, người ta có thể biết được chủ nhà còn đang nợ bao nhiêu và nợ ai. Chuyên viên địa ốc có thể tìm ra được các dữ kiện cho thấy chủ nhà có trị giá nhà thấp hơn số tiền đang nợ. Thương thuyết mua nhà trường hợp chủ nhà có rất nhiều trị giá nhà thuộc về mình (equity) khác hoàn toàn với việc điều đình mua căn nhà có trị giá thấp hơn món nợ.
Nhà đã trên thị trường khá lâu
Một căn nhà đã được đưa vào thị trường suốt nhiều tháng vẫn chưa bán được, chủ nhà sẽ rất sốt ruột. Họ mệt mỏi vì phải cố gắng giữ cho căn nhà lịch sự, đẹp đẽ ở tất cả các phòng. Ðây là cơ hội để thương lượng một giá bán thuận lợi hơn, thấp hơn.
Coi chừng tốn tiền sửa chữa
Trừ phi người mua chủ trương mua những ngôi nhà cũ nát hay hư hỏng nhiều để mua được với giá rất rẻ và để mình sửa chữa, tân trang theo nhu cầu hoặc ý thích, người mua nhà bình thường nên chọn những căn nhà đã được tân trang hoặc sửa chữa đầy đủ, chỉ dọn vào là ở ngay.
Nếu không phải là người hiểu biết rành rẽ về chi phí sửa chữa, nên dẫn theo một nhà thầu sửa chữa nhà để người ta cho ý kiến.
Nên thuê một công ty kiểm tra tình trạng căn nhà (Home Inspection Service) để người ta cho biết tình trạng căn nhà tốt xấu hư hỏng ra sao để biết đường trả giá không bị hố. Ðồng thời, đặt điều kiện mua trong đó chủ nhà sẽ phải sửa chữa toàn bộ các hư hỏng hoặc nếu người mua phải lo lấy chuyện sửa chữa sau này sẽ phải giảm giá bán ra sao.
Trong một số trường hợp, có thể yêu cầu chủ nhà thay thế, tân trang một số trang bị trong nhà hoặc giảm giá bán. Ðừng đề nghị chủ nhà sơn lại nhà trước khi chuyển giao. Chủ nhà có thể mua loại sơn tồi nhất, tự sơn đại khái cho qua.
Chi phí vay nợ và chuyển nhượng bất động sản
Trong một thị trường chậm chạp dễ mua khó bán, người mua có thể đề nghị người bán trả thay cho mình các phí tổn vay nợ cũng như phí tổn thủ tục chuyển nhượng bất động sản, gọi chung là “closing costs”. Ðây là số tiền không nhỏ, thông thường tốn khoảng 3% của giá mua căn nhà.
