BS Ðặng Trần Hào
Có lẽ đến lúc chúng ta phải quan tâm đến bệnh cảm, mặc dù cho đến giờ phút này tại vùng Nam California nói chung và Quận Cam nói riêng vẫn còn trong tình trạng an toàn, nhưng nhiều tiểu bang tại Hoa Kỳ đã bị bệnh cảm hoành hành đáng lo ngại.
Muốn tránh bệnh cảm một cách hữu hiệu, chúng ta cần phải đi chích ngừa cảm. Ngoài ra chúng ta phải lưu ý giữ gìn cho thân nhiệt được ấm áp. cần mặc quần áo cho đủ ấm và nhất là những ngày vừa gió, vừa lạnh kéo dài từ vài tuần qua cho tới nay, dễ gây cho chúng ta bị cảm dễ dàng.
Cảm thường xuất hiện vào mùa Ðông, cho đến bây giờ người ta vẫn chưa biết rõ nguyên nhân cảm từ đâu sinh ra.
Siêu vi khuẩn cảm thường tấn công vào cơ thể chúng ta qua miệng, mũi và mắt.
Khi một người bị cảm hắt xì hơi hay ho sẽ lan truyền trong không khí và xâm nhập những người ở gần khi hít không khí vào lồng ngực. Ðồng thời chúng ta cũng có thể bị lây lan qua những nơi người bệnh đã tiếp xúc như nắm đấm cửa, điện thoại công cộng khi chúng ta tiếp xúc với vi khuẩn. Nhất là xe bus, xe chở học sinh, trường học hay những nơi công cộng tập trung đông đảo thường là nơi bị lây lan cảm nhiều nhất.
Thường thường học sinh bị cảm rồi mang vi khuẩn về gia đình.
Những người lớn tuổi, trẻ con hay những người bị bệnh mãn tính, vệ khí suy yếu, là những người dễ bị cảm nhiều nhất.
Hàng năm có 5% tới 20% người bị cảm, và có tới 200,000 người phải vào bệnh viện điều trị. Khoảng 23,600 người qua đời vì cảm tại Hoa Kỳ
Theo y khoa Ðông Phương, khí là vật chất trong yếu trong cơ thể, duy trì sự sống, hai nguồn khí chính là: Tinh khí trong đồ ăn uống và không khí hít vào phổi. Khí từ ngoài hít vào phổi và khí ở trong do cơ thể, do tỷ mạch chuyển dẫn lên phế, hai khí đó kết lại chứa ở lồng ngực, gọi là tôn khí. Tôn khí là nguồn gốc của khí trong toàn thân, đi ra họng thở để hô hấp, dồn vào tâm mạch, phân phối khắp toàn thân. Cho nên hàm nghĩa của phế chủ khí, chẳng những phế coi việc hô hấp mà còn coi toàn bộ khí cơ thể, khắp trên dưới, trong ngoài đều do phế làm chủ.
Khi chúng ta bị cảm ho, đau nhức cùng mình là do nguyên nhân từ bên ngoài như phong hàn hay phong nhiệt phạm phế, làm mất quân bình sự phân phối phế khí và làm vệ khí suy yếu ở phần trên của cơ thể mà gây ra.
Cảm mà Ðông y quy về hàn có những triệu chứng sau:
Hàn phạm vào da cơ, vệ khí người yếu chống lại không được gây ra cảm. Phong là dương tà hay đi lên trên và ra ngoài, nên gây bệnh ở phần trên của cơ thể và phần ngoài da lông. Tính chất của phong là di động gây đau khớp xương và đau chỗ này, chỗ khác, và ngứa nhiều chỗ, nên gọi là phong động. Hàn thấp gây ra đầu lạnh buốt, đau toàn thân.
Bệnh tới bất thường: nhức đầu, sợ lạnh, sợ gió, không có mồ hôi, đau cổ họng, tức ngực, ho không đờm, hoặc đờm trắng, mệt mỏi, sổ mũi, hắt xì hơi, sốt khoảng ba, bốn ngày. Rêu lưỡi trắng mỏng. Mạch phù, kết.
Phép trị sơ phong tán hàn
*Thang thứ nhất cảm hàn không có mồ hôi:
Ma Hoàng Thang
– Ma hoàng 6 grs
– Hạnh nhân 5 grs
– Quế chi 4 grs
– Cam thảo 2 grs
Ma hoàng là vi thuốc chính trong thang thuốc. Ma hoàng đi với quế chi giúp cho máu lưu thông và ra mồ hôi. Hạnh nhân với ma hoàng trị ho. Cam thảo phối hợp các vị thuốc.
Thang thuốc này mục đích chính làm ra mồ hôi và đồng thời giảm nội nhiệt trong phế và giảm khó thở.
*Thang thứ hai cảm hàn ra mồ hôi
Nếu cảm hàn ra mồ hôi, lúc nóng, lúc lạnh, nhức đầu, ho, đau bụng khi lạnh, đau hông phải. Mạch phù và chậm dùng bài:
Quế Chi Thang
– Quế chi 4 grs
– Bạch thược 4 grs
– Sinh khương 4 grs
– Cam thảo 2 grs
– Ðại táo 3 trái
Quế chi: Giáng hỏa bốc lên trên mặt.
Bạch thược: Giúp cho máu lưu thông và trị cứng cổ và bắp thịt.
Ðại táo: Trị tức ngực.
Sinh khương và quế chi phối hợp làm lợi tiểu tiện.
Cam thảo phối hợp các vị thuốc.
Nếu ho nhiều gia:
– Tử tô tử 4 grs, cát cánh 4 grs, bán hạ 3 grs.
Nếu nhức đầu, chóng mặt gia:
– Cát căn 4 grs, cúc hoa 4 grs, bạch chỉ 4 grs.
Nếu nghẹt mũi, hắt xì hơi gia:
– Thương nhĩ tử 4 grs, tân di 3 grs.
* Thang thứ ba cảm hàn mà sốt cao
Cảm hàn đi với nóng và lạnh buốt tứ chi, cổ và lưng cứng, sưng cổ họng, đi tiêu chảy, bắp thịt co thắt rất khó chịu, không có mồ hôi.
Cát Căn Thang
– Cát căn 9 grs
– Bạch thược 6 grs
– Ma hoàng 4 grs
– Quế chi 6 grs
– Sinh khương 4 grs
– Cam thảo 2 grs
– Ðại táo 3 trái
Cát căn: Ðiều hòa lượng huyết và kiện toàn đường ruột.
Ma hoàng và cam thảo: Trị ho và co thắt.
Ma hoàng và quế chi: Làm ra mồ hôi.
Quế chi: Ðiều hòa lượng máu trong cơ thể.
Bạch thược: Gia tăng tiêu hóa và đường ruột.
Cam thảo: Tẩy độc trong gan.
Sinh khương: Gia tăng lưu hoạt của máu.
Ðại táo: Bổ máu và bồi bổ cơ thể.
Vì vi khuẩn gây ra cảm lạnh nên kháng sinh không có tác dụng gì. Chúng ta có thể săn sóc cho bản thân không kém gì thầy thuốc bằng cách xông, cạo gió, uống nhiều nước, ăn cháo có hành hoa với gừng để giải cảm, tiêu đờm và làm ấm tỳ vị, giúp tiêu hóa dễ dàng.
Hắt xì hơi là một cách giúp mũi loại bỏ các mầm bệnh.
Phòng ngừa lây lan:
Bịt miệng khi ho hoặc hắt xì hơi.
Khi vào phòng vệ sinh công cộng cần rửa tay kỹ càng và tốt hơn là dùng giấy phủ ngoài nắm đấm mở, đóng cửa để tránh tiếp xúc với vi khuẩn.
Ðeo khẩu trang nếu cần khi tiếp xúc với bệnh nhân.
Lưu ý: Siêu vi khuẩn cảm cúm có thể sống từ 2 tới 8 giờ trên những dụng cụ người cảm đã tiếp xúc.
