Người chiến binh Samurai cuối cùng

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Khi phim The Last Samurai được trình chiếu đầu tiên tại Hoa Kỳ, bộ phim đã được nhiều người để ý và cũng đã gây xôn xao ít nhiều vì chuyện phim này. Bộ phim đã chứa đựng một thông điệp đến thế giới hiện tại “…

Chúng ta đang có khuynh hướng bỏ quên trách nhiệm đối với bổn phận và hành động của mình. Bushido của Samurai dạy cho chúng ta những điều hoàn toàn ngược lại”. Tom Cruise, một diễn viên chính của The Last Samurai, đã phát biểu như thế. Có xem phim The Last Samurai, người ta mới thấy kịch bản của The Last Samurai quả là một thông điệp nói về một giá trị tinh thần đang bị nền văn minh của thế kỷ 21 lấn áp, khiến cho con người trong đó có cả giới trẻ Nhật Bản đang quên dần đi những gì cần phải gìn giữ, vun xới từ những thế hệ đi trước. Vậy thì giá trị tinh thần ấy là giá trị gì? Có đáng cần được con người của thế kỷ 21 này giữ lại hay không?

Trong suốt cuốn phim, nếu để ý kỹ đôi chút thì chúng ta nhận thấy diễn viên phụ Ken Watanabe hình như mới là nhân vật chính mà cả cuốn phim muốn nói đến. Còn Nathan Algren, viên đại úy Mỹ huấn luyện cho quân đội Minh Trị Thiên Hoàng, chỉ như là một nhân chứng cho tinh thần samurai, một nhân chứng mang giá trị tinh thần ấy đưa vào tâm tư người xem.

The Last Samurai xin tạm dịch là Người Chiến Binh Samurai Cuối Cùng (tôi không đồng ý với ý phỏng dịch là Người Võ Sĩ Ðạo Cuối Cùng), nhưng Samurai có nghĩa là gì? Trước khi vào phim, nhà đạo diễn đã cho chạy một chữ Hán-Nhật trên màn ảnh: Chữ Thị. Trong tiếng Nhật, chữ Thị được đọc là Samurai. Chữ Thị là chữ Hán tượng hình được ghép bởi chữ Nhân và chữ Tự (chữ Nhân đứng trước chữ Tự). Nhân có nghĩa là người, Tự có nghĩa là đền, là chùa, là dinh quan ở. Nhân đứng trước cửa dinh quan, cửa chùa nên có ý ám chỉ là người đầy tớ, người hầu. Trong danh từ quân sự, chúng ta có thể gọi Samurai là người thị vệ, cận vệ. Hiểu như thế thì có lẽ chúng ta mới dễ dàng phân biệt được hai chữ Samurai và Bushido (võ sĩ đạo). Hai chữ này tuy hai mà một và tuy một nhưng lại là hai.

Các công thần thuộc giai cấp Samurai dưới triều đại Minh Trị. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Ngược dòng lịch sử Nhật Bản, Samurai là một giai cấp chiến binh thị vệ đầu tiên do triều đại Kamakura thiết lập vào thế kỷ 12 nhằm tạo ra một giai cấp chiến binh trung thành để bảo vệ ngôi vị Shogun (Tướng Quân) của triều đại này. Người nào muốn trở thành Samurai thì người chiến binh ấy phải hội đủ ba yếu tố: Trung thành-can đảm-danh dự. Nhằm để gìn giữ các yếu tố này một cách tuyệt đối và trách nhiệm, các samurai đã được huấn luyện một số những kỷ luật cần thiết để mỗi khi phải đương đầu trước các kẻ thù. Họ được tập luyện kiếm cung từ nhỏ, kể cả thực hành về văn hóa như trà đạo, kiếm đạo, thi ca và hội họa.

Từ điểm này, tinh thần Thần Ðạo và Võ Sĩ đạo đã được huấn luyện thấm nhuần vào tư tưởng và hành động của các chiến binh samurai. Kèm theo đó tư tưởng Phật Giáo nhất là tinh thần Phật Giáo Thiền Tông cũng ảnh hưởng rất nhiều đến xã hội Nhật suốt bao nhiêu thế kỷ. Sự tĩnh tâm tạo cho các samurai sự bình tĩnh và bình thản trước mọi tình huống. Tinh thần của sự đơn giản chỉ cho chiến binh samurai xem sự sống chết cũng là một sự đơn giản, một sự phù du tựa như đời sống của hoa Anh Ðào. Ở đất nước Phù Tang, Anh Ðào là một loại cây nở hoa vào Mùa Xuân, thường thì nở vào cuối tháng 3 hàng năm. Hoa Anh Ðào chỉ nở khi thời tiết ấm, trời trở lạnh thì sẽ giữ hoa lại không nở cho đến khi trời ấm lên thì tiếp tục nở. Hoa nở rộ bung ra ít ngày cho nhân gian ngắm nhìn nét đẹp nhẹ nhàng dịu dàng của hoa, rồi thì một trận gió thổi qua hay một trận mưa Xuân nhẹ đến, từng cánh anh đào nương theo làn gió lìa hoa, lìa cành. Với dân tộc Nhật, đời sống hoa Anh Ðào có hai lần đẹp, lần hoa nở rộ rực rỡ dưới ánh nắng Xuân và lần từng cánh Anh Ðào bay theo làn gió để chia tay với hoa, với cành.

Chiến binh Samurai tự ví đời sống của họ đẹp như đời sống của đóa hoa anh đào. Ở đó, sự sống và sự chết đều có nết đẹp khác nhau. Sự can đảm đã tạo dựng cho các samurai xem cái chết như là một điều vinh dự, một cái đẹp của cánh hoa anh đào rơi. Tinh thần của Phật Giáo Thiền Tông đã giúp cho người samurai tinh thần không sợ chết, không lưỡng lự trong mọi tình huống trước mặt kẻ thù, kể cả lúc họ phanh bụng chịu chết chứ không để mất danh dự của họ. The Last Samurai đã cho người xem thưởng ngoạn những nét đẹp tinh thần ngày xưa Nhật Bản một cách nhẹ nhàng khi nhà đạo diễn đã cố ý lồng những đóa hoa anh đào vào trong một số đoạn phim.

Tượng Ðại Phật tại Kamakura, thủ phủ của triều đại Kamakura, tạo dựng giai cấp Samurai. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Cốt truyện của The Last Samurai cũng là một giai đoạn lịch sử ngắn ngủi trong lịch sử Nhật Bản vào thế kỷ 19. Sau khi Minh Trị Thiên Hoàng lên ngôi năm 1868 nhờ vào công lao của Nhật Bản Tam Kiệt là Mộc Phòng Hạnh Nhất, Tây Hương Hàng Thịnh, và Ðại Truy Bảo Lợi Thông. Cả ba đều xuất thân từ giai cấp Samurai mà ra. Cả ba đều có chung một mục đích là muốn đưa nước Nhật ra khỏi sự nhục nhã vì bị uy hiếp bởi các nước phương Tây. Tuy có cùng một mục đích nhưng ba người lại có các phương cách làm việc khác nhau (dĩ nhiên các phương cách này đều có ít nhiều liên quan đến quyền lợi riêng tư của giai cấp, của phe nhóm của từng người). Tây Hương muốn bảo vệ quyền lợi của các chiến binh samurai, không muốn họ bị thất sủng. Nhưng Ðại Truy Bảo thì lại muốn giải tán giai cấp samurai, buộc họ phải cắt tóc, bỏ gươm và gia nhập vào đội quân của Thiên Hoàng. Sự mâu thuẫn đó đã dẫn đến cuộc chiến tương tàn. Cuối cùng, Tây Hương bị thương nặng và ông đã tự sát theo cung cách của một samurai. Ông mất đi nhưng tinh thần võ sĩ đạo samurai của ông gióng lên một tiếng chuông mạnh mẽ trong tinh thần Nhật Bản. Vấn đề là không phải Ðại Truy Bảo thắng hay Tây Hương thua nhưng tinh thần võ sĩ đạo của giai cấp samurai cuối cùng ấy đã đưa nước Nhật đến chỗ mà người ta không thể nào ngờ được là 20 năm sau Nhật Bản đánh bại hạm đội mạnh nhất của Trung Hoa Mãn Thanh ở cửa biển Lữ Thuận. Và 10 năm sau đó, hạm đội nổi tiếng của Nga Hoàng tan rã trong trận hải chiến tại eo biển Ðối Mã.

Không phải ai khác đã giúp họ, mà chính người Nhật đã làm được điều đó cho chính họ. Từ một đất nước suy sụp, yếu kém về mọi mặt dưới triều đại shogun Ðức Xuyên, người dân Nhật đã vươn lên làm kinh ngạc thế giới trong suốt thế kỷ 20. Nhưng có lúc họ cũng đã chiến bại như sau Thế Chiến Thứ Hai, tưởng như không bao giờ có thể ngóc đầu lên được. Thế nhưng mà giờ đây nước Nhật vẫn là một cường quốc mà thế giới vẫn phải kiêng dè. Câu nói cuối cùng trong phim The Last Samurai thực đáng để chúng ta suy gẫm khi Minh Trị Thiên Hoàng sau khi nhận lại thanh gươm của Katsumoto (Ken Watanabe thủ diễn), ông đã hỏi Nathan Algren (Tom Cruise đóng) “Khanh hãy nói cho ta nghe Katsumoto đã chết như thế nào?” và người viết kịch bản đã để cho Nathan Algren trả lời “Thưa Ngài! Tôi không biết nói với ngài là ông ta đã chết như thế nào! Nhưng tôi có thể kể cho ngài biết ông ta đã sống như thế nào…!”

Hoa anh đào, một biểu tượng cho chiến binh Samurai. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Giờ đây, các thế hệ trẻ Nhật Bản đang bị ảnh hưởng mạnh vì văn minh Âu-Mỹ đang xâm lấn vào trong nếp sống của người Nhật. Chúng ta đang có cơ hội nhìn xem con thuyền Nhật Bản sẽ như thế nào trong những thập niên tới. Giai cấp samurai cuối cùng đã tan rã hơn 130 năm nay, nhưng tinh thần võ sĩ đạo của samurai vẫn mãi còn tiềm tàng trong tinh thần Nhật Bản. Tinh thần ấy đã được thể hiện qua các trận thiên tai động đất tại Kobe năm 1995 và trận sóng thần tsunami Fukushima năm 2011.

Yukio Mishima, một nhà văn lỗi lạc của Nhật đã chọn cách tự sát theo cung cách samurai vào năm 1970 để cảnh tỉnh người Nhật về nguy cơ xâm chiếm của văn minh Âu-Mỹ. Người Nhật vẫn là một dân tộc có những đặc điểm kỷ luật mà các dân tộc khác khó có thể chấp nhận sống như họ được. Họ vẫn có được một tinh thần trách nhiệm cao đối với xã hội. Ðây là một giá trị tinh thần không phải một sớm một chiều mà một dân tộc nào cũng đạt được như họ. Một cây Anh Ðào cho dù có nở rộ cả cây nhưng quả thật một cây Anh Ðào cũng không lấy gì hấp dẫn lắm cho người thưởng ngoạn. Nhưng một vườn Anh Ðào nở rộ bên chùa hay một rừng Anh Ðào nở rộ trên núi thì người ta mới thấy được cái vẻ đẹp thật lạ lùng của xứ Phù Tang.

ATNT Tours & Travel tổ chức và hướng dẫn:

=> Xin quí khách gọi cho văn phòng ANTN Tours để biết thêm các lịch trình và chi tiết về các chuyến tour năm 2013.

=> Escorted tour 2013: Tour Văn Hóa-Lịch Sử Cuba.

Havana-Vinales Valley-Varadero Beach-Trinidad-Cienfugos-Sora.

Tour: May 08- May 15, 2013.

=> Escorted Tour Nam Phi (South Affrica): Captown-Johanesburg-Safari &Victoria Falls. Du ngoạn Safari hoang dã của Phi Châu.

Tour Safari Phi Châu 2013: Tour #1: Jun. 06-Jun. 19, 2013.

Tour #2: Sep. 11-Sep. 24, 2013.

Tour #3: Dec. 06-Dec. 19, 2013.

=> Các tour Âu Châu khởi hành từ tháng 5, tháng 6, tháng 7, tháng 8, tháng 9, tháng 10: discount $60.00/người nếu ghi danh trước ngày khởi hành 4 tháng.

=> Escorted Tour: Hòa Lan mùa hoa Tulip-Bỉ-Luxemburg-Pháp.

Amsterdam-Brussels-Luxemburg-Paris-Mont Saint Michel.

Tour: April 27-May 05, 2013.

=> Escorted Tour: Pháp-Tây Ban Nha (Spain)-Bồ Ðào Nha (Portugal).

Paris-Lourdes-Barcelona-Madrid -Toledo-Avila El Escorial-Evora-Fatima-Lisbon.

Tour #1: May 04-May 17, 2013.

Tour #2: Sept. 10-Sept. 23, 2013.

=> Escorted Tour: Ý-Pháp-Tây Ban Nha (Spain)-Bồ Ðào Nha (Portugal).

Rome-Vatican-Paris-Lourdes-Barcelona-Madrid-Toledo-Avila El Escorial-Evora-Fatima-Lisbon.

Tour #1: Sept. 08-Sept. 23, 2013.

=> Escorted Tour: Western Europe Anh-Pháp-Monaco-Thụy Sĩ-Ý.

London-Paris-Zurich-Lucerne-Nice-Monaco-Pisa-Venic e- Florence-Rome-Vatican.

Tour #1: May 26-June 09, 2013.

Tour #2: July 06-July 20, 2013.

Tour #3: Aug. 12-Aug. 24, 2012.

=> Escorted Tour: Russisa-Finhlan-Sweden-Norway-Denmark.

Moscow-St. Petersburg-Helsinki-Stockholm-Oslo-Copenhagen.

Tour #1: June 23-July 05, 2013 * white night.

Tour #2: Aug. 16-Aug. 28, 2013.

=> Escorted Tour: Highlight of Eastern Europe: Ukraine-Balan-Hungary-Áo-Slovenia-Croatia-Tiệp.

Kiev-Warsaw-Krakow-Salt Mine Wieliczka-Budapest-Zagreb-Ljubljana-Postojna-Vienna-Prague.

Tour #1: June 02-June 16, 2013.

Tour #2: Aug. 29-Sep. 12, 2013.

=> Escorted Tour: Ðông Âu Luxury Balan-Hungary-Tiệp-Áo-Slovenia-Croatia-Ðức.

Warsaw-Krakow-Salt Mine Wieliczka-Budapest-Zagreb-Ljubljana-Postojna-Vienna-Prague-Dresden-Berlin.

Tour #1: July 29-Aug. 12, 2013.

Tour #2: Oct. 19-Nov. 03, 2013.

=> Tour Việt Nam: Tổ chức mỗi tháng cho gia đình hoặc group.

=> Tổ chức “Private Tour” đi khắp mọi nơi trên thế giới.

=> Nhận làm VISA nhập cảnh Miến Ðiện, Ấn Ðộ, Việt Nam, Russia, Brazil, Úc.

=> Renew passport Mỹ khẩn cấp và passport Việt Nam.

ATNT Tours & Travel chuyên nghiệp về bán vé máy bay & tổ chức và hướng dẫn tours.

Xin liên lạc ATNT TOURS & TRAVEL

9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708

Tel: (714) 841-2868/(888) 811-8988

Website: www.atnttravel.comhay www.atnttour.com