Không có gì phải nghi ngờ về chuyện thị trường nhà đất đang hồi phục. Những vụ mua bán nhà hiện hữu – chiếm đa số những vụ mua bán trên thị trường – đã cao hơn mức một năm trước đó trong 20 tháng liên tiếp, khi so sánh trên căn bản hàng năm, và giá loại nhà hiện hữu trên căn bản hàng năm đã ở mức tốt đẹp hơn năm trước đó trong 12 tháng liên tiếp. Ngoài ra, lượng cung cấp về những loại nhà đó đã giảm tới một số cung đủ cho 4.7 tháng – thấp hơn nhiều so với mức bình thường hơn, trung bình 6 tháng.
Những căn nhà mới xây ở Mesa, Arizona. Giá nhà ở Arizona tăng 23%, thu hút nhiều giới đầu tư đến đây mua nhà. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Nhưng không như những vụ hồi phục của thị trường địa ốc trong quá khứ, sự hồi phục lần này được yểm trợ mạnh mẽ bởi những nhà đầu tư – cả lớn lẫn nhỏ. Theo Hiệp Hội Ðịa Ốc Toàn Quốc (NAR), họ chiếm khoảng một phần ba những vụ mua nhà trong thị trường nhà hiện hữu.
Trong số những nhà đầu tư lớn đó có Blackstone Group, một công ty dịch vụ và quản trị tài chánh toàn cầu, trụ sở chính tại New York, với các văn phòng khác tại Hoa Kỳ và các thủ đô trên thế giới, như London, Paris, Hong Kong, Tokyo, v.v… Theo tạp chí Wall Street Journal, kể từ đầu năm nay, mỗi tuần công ty mua một số nhà biệt lập trị giá khoảng $100 triệu, và cho tới nay đã chi tiêu một số tiền tổng cộng $3.5 tỉ.
Các định chế đầu tư như Blackstone, cũng như các cá nhân, đang mua nhà để cho thuê với tư cách các chủ đất, lợi dụng một thị trường khác cũng đang phát triển. Khoảng 12% gia đình Mỹ đang thuê những căn nhà biệt lập trong năm 2011, so với 9% trong năm 2004, theo các dữ kiện mới nhất của Phòng Kiểm Kê Dân Số Hoa Kỳ. Nhiều người trong số những người thuê này là những gia đình đã mất nhà của họ vì bị xiết nhà.
Trong khi những nhà đầu tư này mua nhà và thúc đẩy thị trường địa ốc, họ cũng đang tạo thêm rủi ro bởi vì giới đầu tư không nhất thiết ở lại thị trường lâu dài như bình thường trong trường hợp cá nhân các chủ nhà.
Ðiều gì xảy ra khi những xí nghiệp đầu tư địa ốc này rời khỏi thị trường?
“Ðó là một rủi ro khổng lồ,” theo ông Aaron Task, người phụ trách diễn đàn Daily Ticker, cung cấp các tin tức kinh doanh quan trọng liên quan đến kinh tế, tài chánh, đầu tư,… Ông nói nếu họ không muốn tham gia vào công việc kinh doanh này nữa, đột nhiên bạn có thể có vô số nhà trở lại thị trường và rồi số cung thừa thãi đó sẽ được bán lại với giá rẻ trên thị trường.
Ông David Stockman, cựu giám đốc ngân sách và cựu dân biểu Cộng Hòa tại tiểu bang Michigan, gọi đây là bọt xà phòng địa ốc giai đoạn hai.
Những nhà đầu tư trong thị trường địa ốc cũng phải đương đầu với những thách đố của chính họ.
“Làm một chủ đất không phải là một ngành kinh doanh hấp dẫn. Nó khó khăn hơn một chút so với một vụ đầu tư điển hình,” theo bà Lauren Lyster của Daily Ticker, khi nhấn mạnh rằng các chủ đất phải thực hiện những sửa chữa để duy trì những khoản đầu tư của họ.
Theo ông Aaron Task, làm chủ bất động sản với tư cách một chủ đất cũng không phải là một ngành kinh doanh đem lại tiền lời khổng lồ. “Ðiều gì xảy ra nếu người thuê không trả tiền hoặc nếu có điều gì xấu xảy ra và bạn phải sửa chữa căn nhà. Ðó không phải là một công việc làm ăn giản dị như được mô tả trên giấy tờ.”
Thật vậy, Och-Ziff, một quỹ đầu tư từng là một trong những quỹ đầu tiên mua nhà và tham gia vào sự hồi phục địa ốc một vài năm trước đây, vào cuối năm ngoái loan báo rằng họ sẽ rút ra khỏi ngành kinh doanh này bởi vì tiền lời không nhiều như họ đã trông đợi. (n.n.)
