Nguyễn Xuân Thu
Từ năm 1969 trở về sau, mỗi năm Hội Ðồng BÐPT/TƯ cho ra đời một kế hoạch BÐPT với những mục tiêu, chỉ tiêu khác nhau nhằm đáp ứng tình hình chiến sự tại miền Nam.
Kế hoạch BÐPT có khoảng 20 chương trình nhằm phát triển nông thôn miền Nam với mục đích thu phục được “trái tim và khối óc” (hearts and minds) của người nông dân. Ðó là những chương trình như chương trình quân đội, chương trình Phụng Hoàng, chương trình cảnh sát quốc gia, chương trình chiêu hồi, chương trình tỵ nạn, chương trình huấn luyện cán bộ xã ấp, chương trình bầu cử xã ấp, chương trình ấp đời mới, chương trình cán bộ XDNT, chương trình phát triển như xây dựng các trạm y tế, trường học, cầu, cống, đường sá, chương trình Tuyển Dụng và Tu Nghiệp Giáo Viên, Dự Án Tự Túc, Cải Cách Hành Chính, Cải Cách Ruộng Ðất…
Ðến đầu năm 1970, có 91 phần trăm dân số (17,9 triệu người) ở miền Nam sống trong vùng an ninh, 7,2 phần trăm sống trong vùng tranh chấp và chỉ có 1,4 phần trăm tức 256 ngàn người sống trong vùng Việt Cộng kiểm soát tại các vùng giáp giới với Miên, Lào, so với cuối năm 1964 lúc chỉ có 40 phần trăm dân số sống trong vùng chính phủ miền Nam kiểm soát và 20 phần trăm sống trong vùng Việt Cộng kiểm soát. Cũng với chính sách cải cách nông thôn miền Nam, một tầng lớp nông dân “mới giàu” xuất hiện ở vùng Ðồng Bằng Sông Cửu Long. Ðến tháng 6, 1970 dân tại vùng này làm chủ 3,400 máy cày, một thành quả của chương trình tín dụng nông nghiệp.
Giữa năm 1968, do tình hình chiến sự tại miền Nam gia tăng, mọi công chức, thanh niên ở trong lứa tuổi nhập ngũ phải gia nhập quân đội. Tôi từ giã TTHL/VT để lên đường tham dự khóa huấn luyện quân sự tại trung tâm Huấn Luyện Quang Trung. Sau 9 tuần lễ huấn luyện quân sự, tôi cũng như nhiều người khác được biệt phái về lại các đơn vị cũ để tiếp tục nhiệm vụ của mình. Tôi về trình diện tại Bộ XDNT và do nhu cầu, Thứ Trưởng Bộ Xây Dựng Hoàng Văn Lạc đã giữ tôi lại làm việc tại bộ và bổ nhiệm tôi làm Chánh Sự Vụ Sở Tâm Chiến (một đơn vị hành chính thấp hơn vụ nhưng trên Phòng), kiêm luôn một số công việc thuộc Khối NCPT tại TTHL/VT như các chương trình quảng bá xây dựng nông thôn, trong đó có các chương trình phát thanh, truyền hình…
Làm việc tại Sở Thông Tin và Nghi Tiết, Bộ Giáo Dục
Giữa năm 1969, Bộ XDNT giải thể, chương trình CB/XDNT đưa về Phủ Tổng Ủy Công Vụ Quản Lý, Bộ Trưởng Nguyễn Văn Vàng được chuyển công tác làm bộ trưởng tại phủ thủ tướng, tôi xin ông được trở về lại Bộ Giáo Dục, Văn Hóa và Thanh Niên (từ nay gọi là “Bộ Giáo Dục”). Tôi được bố trí làm việc tạm tại Nha Kế Hoạch và Pháp Chế Học Vụ. Trong thời gian này, tôi được Ðại Sứ Hoa Kỳ Ellsworth Bunker mời đi thăm Hoa Kỳ. Lúc trở về, tôi được bổ nhiệm chức vụ Chánh Sự Vụ Sở Thông Tin và Nghi Tiết (Lễ Tân). Ðây là một Sở Trực Thuộc Văn Phòng Phó Thủ Tướng và làm việc trực tiếp với Phó Thủ Tướng kiêm Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục Bác Sĩ Nguyễn Lưu Viên.
Sở Thông Tin và Nghi Tiết (chức năng gần như tương đương với Vụ Hợp Tác Quốc Tế ngày nay) có hai chức năng tưởng như riêng biệt, nhưng trên thực tế thực sự bổ sung cho nhau.
Phòng Thông Tin lúc bấy giờ có nhiệm vụ hợp tác với các tổ chức quốc tế tại Sài Gòn, đặc biệt là Cơ Quan Viện Trợ Hoa Kỳ về Giáo Dục (USAID/Education) để phát triển giáo dục mọi cấp học. Trong giai đoạn có kế hoạch bình định và phát triển, giáo dục trong các ấp đời mới có ưu tiên cao. Với chức năng này, tôi được đề cử làm đại diện thường trực của Bộ Giáo Dục tại trung tâm BÐPT Trung Ương. Nhiệm vụ của tôi là điều phối chương trình giáo dục, họp hàng tuần với đại diện thủ tướng chính phủ và đại diện các bộ khác tại trung tâm BÐPT/TƯ đặt tại phủ thủ tướng. Trong các buổi họp hàng tuần này, phía cố vấn Mỹ có đại diện Ðại Sứ Colby và các cố vấn Mỹ thuộc 4 vùng chiến thuật. Mỗi tháng một lần, tôi tháp tùng Phó Thủ Tướng Nguyễn Lưu Viên họp tại Hội Ðồng BÐPT/TƯ tại dinh tổng thống (nay là Dinh Ðộc Lập). Tôi còn cùng với đại diện các bộ đi dự các cuộc họp về BÐPT tại các trung tâm BÐPT ở bốn vùng chiến thuật.
