Nguyên Huy/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Một đêm ca nhạc tài tử cải lương sẽ được Ðoàn Văn Nghệ Lạc Hồng phối hợp cùng đoàn Tiếng Vọng Quê Hương từ San Jose xuống, trình diễn vào chiều tối ngày Thứ Bảy, 7 Tháng Năm, tại Hội Quán Lạc Hồng trên đường Westminster.
Giáo Sư Nguyễn Văn Châu, phụ trách Ðoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng, cho biết: “Ðây là lần đầu tiên hai tổ chức văn nghệ dân tộc Nam-Bắc California phối hợp tổ chức trình diễn chung. Trước đây thì chúng tôi vẫn có những sự kết hợp nhưng chỉ là cá nhân chúng tôi hay cá nhân Giáo Sư Ngọc Dung, trưởng đoàn văn nghệ dân tộc Tiếng Vọng Quê Hương San Jose qua một vài lần các đoàn trình diễn ở Little Saigon hay ở San Jose. Lần này thì toàn đoàn sẽ có mặt cùng với chúng tôi phục vụ bà con ở Little Saigon.”
Ðoàn Văn Nghệ Lạc Hồng trong một buổi trình diễn nhạc dân tộc Việt Nam. (Hình: Ðoàn Văn Nghệ Lạc Hồng cung cấp)
Vẫn theo Giáo Sư Châu, nội dung chương trình sẽ hết sức phong phú.
Các nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ sẽ trình bày nhiều thể loại của đờn ca tài tử cải lương, từ ca vọng cổ đến trình diễn các loại đàn cho vọng cổ, cải lương như đàn bầu, đàn guitar phím lõm. Các nghệ sĩ cũng sẽ trình bày một số trích đoạn cải lương nổi tiếng tử trước đến nay. Ðiều đặc biệt là có cả phần giải thích của người dẫn chương trình trước mỗi tiết mục, đặc biệt là “nhạc tài tử,” một hình thái cải lương rất phổ cập trong dân gian miền Nam Việt Nam từ quê ra tới tỉnh thành.
Giáo Sư Châu cũng cho biết, nhạc tài tử là một trong những chuyên mục hướng dẫn, phổ biến của Ðoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng cho tuổi trẻ Việt Nam hải ngoại. Các lớp về đờn ca tài tử, cải lương đoàn đã phổ biến và khuyến khích các em theo học để gìn giữ được một hình thái sinh hoạt rất phổ biến của người dân miền Nam trong nhiều thế hệ đã qua.
Hướng dẫn các lớp này là một số giáo sư từng theo học tại trường Quốc Gia Âm Nhạc ở trong nước từ trước năm 1975 cùng một số nghệ sĩ nổi tiếng trên sân khấu cải lương cũng thường được mời đến hướng dẫn, chỉ vẽ kinh nghiệm trình tấu, thường là vào chiều Thứ Năm hàng tuần, tại Hội Quán Lạc Hồng, các lớp về đờn ca tài tử và cải lương được tổ chức thường xuyên.
Ðờn ca tài tử là một phong cách giải trí phổ thông nhất của người miền Nam Việt Nam. Nó có trước khi cải lương ra đời. Theo những nhà nghiên cứu như Vương Hồng Sển, Sơn Nam, Giáo Sư Trần văn Khê thì vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 các nhóm đờn ca tài tử (tài tử đây được hiểu là không chuyên nghiệp) được thành lập cốt để tiêu khiển trong những giờ rảnh rỗi, lớn hơn thì trong những buổi lễ tại tư gia như đám tang, lễ giỗ, tân hôn.
Các nhóm đờn ca này đều chưa bao giờ lên sân khấu trình diễn. Họ là những “tài tử” tập họp nhau lại vừa tập ca cho vui, vừa cùng nhau trau giồi nghệ thuật để ca sao cho đúng nhịp đàn hay đờn sao cho đúng điệu, đồng âm. Phải nói nó được hình thành trước hết là để giải trí cho bất cứ ai, vì nó không đòi hỏi chuyên môn, ai cầm đờn lên cũng được, ai ca lên cũng xong. Riết rồi nó được trau chuốt cho tiếng ca, tiếng đờn phù hợp, phù trợ cho nhau để thành một khúc ca êm ái, dễ nghe. Chính vì sự hình thành đơn giản đó mà hình thái đờn ca tài tử mau chóng được thực hiện tại khắp các tỉnh miền Nam Việt Nam vào thời bấy giờ.
Từ đó những bước cao hơn được nẩy sinh từ thực tế và cải lương ra đời, dẹp bỏ những câu thúc từ những loại hình nghệ thuật có trước như hát bộ, tuồng, chèo… Nhưng đờn ca tài tử vẫn hiện diện. Trong khi cải lương tụ thành từng ban lớn nhỏ, trình diễn trên sân khấu cho nhiều người cùng thưởng thức thì đờn ca tài tử vẫn sống cùng người dân trong hang cùng ngõ hẻm. Vào những năm của thập niên 1960, người ta thường bắt gặp những nhóm đờn ca tài tử tại những xóm bình dân với chỉ một hay hai tay đàn ngọt là các giọng ca trong xóm kéo đến có khi ca hát thâu đêm với nhau.
Thực tiễn đó đã khiến hình thái đờn ca tài tử trở thành nhạc dân tộc và nay thì Ðoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng đã rất chăm chuốt trong sự duy trì và phát huy nhạc cổ truyền dân tộc Việt Nam.
Mọi chi tiết xin liên lạc (714) 240-0475 hoặc (714) 251-2152.
