Bác Sĩ Ðặng Trần Hào
Nhức đầu được định nghĩa là đau ở đầu và vùng trên cổ. Nó là một trong những vùng thường đau của cơ thể và gây ra bởi nhiều nguyên nhân. Rất nhiều người đau khổ bởi nhức đầu và đôi khi chữa trị kéo dài mà không đạt được kết quả.
Theo Ðông y, tất cả những nguyên nhân mất quân bình về khí huyết từ bên trong, như can phong nổi động thường nhức đầu một bên. Nguyên nhân do thực chứng gây ra như can phong thượng nghịch và do hư chứng gây ra như khí huyết suy. Những loại nhức đầu này thường hay gặp.
Theo thống kê năm 2007, có 28 triệu người tại Mỹ, chiếm khoảng 12% dân số bị bệnh nhức đầu một bên. Trẻ em, nhất là vào tuổi dậy thì, cả nam lẫn nữ, nhưng sau tuổi dậy thì thì nữ bị nhiều hơn nam. Ước lượng có khoảng 6% nam và 18% nữ bị nhức đầu một bên trong một đời người.
Loại nhức đầu nhiều người bị nhất là nhức đầu vì căng thẳng do nhiều lý do: Công ăn việc làm, nếp sống gia đình, cách sống và ăn uống của mỗi cá nhân. Loại nhức đầu này thường hay gặp nhiều nhất tới 90% ở tuổi trưởng thành và đàn bà thường bị nhiều hơn đàn ông.
Khi định bệnh nhức đầu cần phải nghiên cứu thời gian, hoàn cảnh, cách nhức đầu, vị trí nhức đầu, hướng lan, cường độ và nhịp điệu… các hiện tượng phối hợp kèm theo (nôn mửa, mắt cảm thấy như bị lồi ra, chóng mặt)…
Như ta đã biết có nhiều nguyên nhân gây ra nhức đầu, nhưng có thể quy về hai loại nhức đầu sau đây để các y sĩ và các trung tâm chẩn trị áp dụng chữa trị có hiệu quả hơn.
- Nhức đầu cấp tính và mãn tính
Nhức đầu cấp tính do khí hậu thay đổi nóng lạnh bất thường, cơ thể không thích ứng ngay được, do cảm cúm, viêm màng não, bướu trong đầu.
Nhức đầu mãn tính có thể do các bệnh ở tai, mũi, họng, nội tiết, dị ứng, đối với thần kinh và tinh thần.
Tinh thần suy nhược thường kèm theo nhức đầu, mất ngủ, mệt mỏi, tim đập nhanh, cơn hỏa bốc, tức ngực, khó thở, kém ăn, ra nhiều mồ hôi tay chân, tính tình bất thường, âu sầu, bi quan…
- Những nguyên nhân chính thường sinh ra nhức đầu
– Phong hàn.
– Phong nhiệt.
– Phong thấp.
– Gan khí uất.
– Gan khí và gan dương đi nghịch lên.
– Tì khí suy.
– Máu suy.
– Thận âm suy.
– Thận dương suy.
– Máu không thông.
- Cách định bệnh nhức đầu tùy vào đường đi của kinh mạch
Tất cả những đường kinh châm cứu dương của tay và chân đều gặp nhau ở đầu. Do đó, bất cứ một sự mất quân bình nào của tạng phủ, cũng có thể gây ra bệnh nhức đầu. Cơ thể có những điểm mạnh, điểm yếu và các đường kinh mạch cũng vậy. Những điểm yếu sẽ báo hiệu cho chúng ta biết như đau nhức, mệt mỏi, mất ngủ, ăn không tiêu, nhức đầu… Nhờ vào đặc tính này chúng ta có thể lợi dụng chúng để định bệnh như:
– Nhức đầu vùng sau ót do liên quan tới bàng quang và tiểu trường.
– Nhức đầu trước trán do bao tử gây ra.
– Nhức đầu một bên do gan gây ra.
– Nhức đầu sau tai do mật gây ra.
– Nhức đầu ở đỉnh đầu do thận và gan gây ra.
Châm cứu là sở trường trong những trường hợp nhức đầu trên, vì các tạng phủ mới chớm bệnh hay chỉ hơi yếu, nên dùng phương pháp bổ trong trường hợp hư chứng và tả trong trường hợp thực chứng để quân bình lại âm dương cho tạng phủ bị bệnh. Ðồng thời khai thông kinh mạch bằng cách tìm những huyết thống điểm bị tắc nghẽn để khai thông khí huyết, chỉ một vài lần là nhức đầu được trị liệu hết hẳn.
- Nhức đầu do thận âm suy
Như chúng ta đã tìm hiểu về thận âm suy sẽ gây ra hư hỏa. Theo y lý dương phải giáng xuống chân, có nghĩa là phần dưới chân ấm áp và âm phải thăng lên trên, nên phần trên mát thì vô bệnh. Trong trường hợp thận âm suy gây ra hỏa không giáng xuống chân được và âm không đi lên được nên gây hỏa bốc gây ra miệng khô, lưỡi khô, ngủ chập chờn không ngon giấc, đi tiểu đêm vài lần, ù tai, đau ngang lưng, mắt mờ nhất là về chiều, đau nhức cảm thấy như trong xương, đôi khi cảm thấy như kiến bò và có một trong năm chỗ cảm thấy ngoài da nóng rát, đôi khi như bị bỏng là lòng bàn tay, lòng bàn chân, trước ngực, có một số người cảm thấy ở sau lưng, đó là dấu hiệu cho chúng ta biết bị thận âm suy.
Vì thận âm suy, thận nằm ở hành thủy, gan ở hành mộc. Thủy sinh mộc, cho nên khi thận suy làm gan suy theo. Có nghĩa là gan âm suy gây ra hư hỏa, làm gan mất quân bình và hư hỏa bốc lên đầu thành bệnh nhức đầu một bên, đồng thời thận âm cũng suy gây ra nhức đầu hay tê ở đỉnh đầu. Nhức đầu này thường xảy ra vào chiều hơn là sáng, đôi khi gây chóng mặt; lưỡi khô, đỏ và không có rêu; mạch vi, sác.
Chúng ta phải dùng thuốc bổ thận âm để trị loại nhức đầu này: Dùng bài Lục Vị Ðịa Hoàng Thang.
Nhức đầu, chóng mặt thêm: Cát căn, cúc hoa, câu đằng.
- Nhức đầu do thận dương suy
Khi thận dương suy gây lạnh tứ chi, tinh thần suy sụp, sợ lạnh, nhức lưng dưới, bất lực, tai điếc hay nghe không rõ, rụng răng, đi tiểu nhiều lần, nước tiểu trong và tiểu són, chóng mặt, nhức đỉnh đầu.
Lưỡi mập, trắng, rêu lưỡi trắng và có vết răng ở bên cạnh lưỡi. Mạch trầm, trì. Dùng bài Bát Vị Ðịa Hoàng Thang.
- Nhức đầu máu nghẹt
Vì tất cả các đường kinh dương của tay và chân đều lên đầu, nên nếu đường đi của kinh mạch bị trở ngại hay bị nghẹt tại bất cứ nơi nào trên đầu thì sẽ sinh nhức đầu mãn tính, một nơi cố định và cảm thấy như dao đâm.
Trường hợp đau đầu này rất khó chịu và liên tục từ ngày nọ qua ngày kia, nhưng lại dễ chữa bằng cách tìm huyết thống điểm để khơi chỗ bị nghẹt cho máu lưu thông và châm cứu để bổ hay tả tạng phụ thụ bệnh gây ra, sẽ giúp bệnh nhân hết bệnh máu chóng trong một vài lần châm cứu là hết hẳn.
Tuy nhiên bất cứ nhức đầu do nguyên nhân gì, cấp tính hay mãn tính châm cứu vẫn là sở trường chữa bệnh nhức đầu, sẽ giúp bệnh nhân giải quyết cơn nhức đầu ngay lần châm cứu đầu tiên. Trừ trường hợp bị ung thư hay bướu trong óc thì không thuyên giảm nhiều ngay được.
Sau khi chữa trị bằng châm cứu và cho uống thuốc đông dược sẽ giúp bệnh nhân hết bệnh nhức đầu một cách không ngờ.
