Tưởng niệm ngày giỗ đầu nhà văn Mặc Ðỗ (1917-2015) và bài thơ haiku cuối cùng

Ngô Thế Vinh

Bài viết “Con Ðường Mặc Ðỗ Từ Hà Nội-Sài Gòn Tới Trưa Trên Ðảo San Hô” hoàn tất ngày 20 tháng 6, 2015, biết nhà văn Mặc Ðỗ không dùng Internet, qua priority mail tôi đã gửi ngay tới anh một bản in, tôi nghĩ anh cũng đã nhận được và đọc bài viết ấy. Thỉnh thoảng tôi vẫn có dịp nói chuyện điện thoại với anh, vẫn một Mặc Ðỗ giọng nói còn sang sảng và tinh thần thì rất ư là minh mẫn.

Riêng các con anh Mặc Ðỗ tất cả các chị – trong gia đình thì đọc bài viết qua Diễn Ðàn Thế Kỷ link cùng với email tôi gửi.

Anh Vinh,

Vì quá bận rộn nên đến hôm nay mới có thì giờ hồi âm thư anh. Tôi có được đọc một vài bài trong số bài anh gửi cho. Nay có được nguyên bộ để lưu lại, thật thích, cám ơn anh rất nhiều.

Thúy-Nhi

  1. S. Tôi đã chuyển email anh đến tất cả các chị em trong gia đình.

Chị Thúy-Nhi, là con gái thứ của nhà văn Mặc Ðỗ, cũng là người con gần gũi chung sống và chăm sóc thân phụ cho những năm tháng cuối đời.

Ðúng 3 tháng sau 20 tháng 9, 2015 thì được tin anh Mặc Ðỗ mất. Khi đã bước qua tuổi 98, Anh đã như một cây cổ thụ khô và tự héo dần. Sự ra đi của anh theo quan điểm y khoa truyền thống được coi như một cái chết tự nhiên/natural death. Nhưng với nền y khoa Mỹ bao giờ cũng phải tìm cho ra một nguyên nhân “bệnh” để ghi trên Death Certificate của người đã khuất cho dù ở bất cứ ngưỡng tuổi nào…

Qua điện thoại, tôi gửi lới phân ưu tới chị Thúy-Nhi và toàn gia đình. Cũng được chị cho biết, theo ý nguyện của cụ, tang lễ sẽ chỉ được tổ chức rất đơn giản trong phạm vi gia đình, không có phần thăm viếng và phúng điếu. Chị cũng cho biết ông cụ đã ra đi rất thanh thản, trong sự đoàn tụ của toàn gia đình với các con và rất đông các cháu ở Mỹ và từ Pháp về. Chị Thúy-Nhi cho biết, nhà văn Mặc Ðỗ có đọc cho các con ghi lại một bài thơ Haiku chỉ ít giờ trước khi Anh mất. Và sau đó thì tôi nhận được một email từ gia đình anh Mặc Ðỗ.

Anh Vinh,

Tôi xin gởi đến anh bài thơ Haiku cuối cùng bố tôi sáng tác lúc 4 giờ 30 sáng ngày 19 tháng 9 năm 2015.

Nhớ sống muốn tìm thơ
Khi nào thơ đến bắt đầu sống
Sống cuộc đời như xưa
(Mặc Ðỗ)

Các cháu [từ Mỹ & từ Pháp] đã dịch thơ ông như sau:

Longing for life I seek poetry
With poetry life begins anew
Back to the life I knew
Nostalgie de vie, recherche de poésie
Avec la poésie recommence la vie
La vie tout comme avant

Tang lễ đã cử hành… Thuy-Nhi D. Morel; Attorney-at-Law; Austin, Texas…

Bài thơ thể Haiku của Nhật Bản được nhà văn Mặc Ðỗ thanh thản đọc cho các con. Anh ghi lại chỉ ít giờ trước khi anh nhắm mắt lâm chung. Thật cảm động và thanh thoát. Chỉ vỏn vẹn có 17 âm tiết cô đọng trong 3 dòng thơ, với 5 âm tiết cho dòng thứ nhất và thứ ba, và 7 âm tiết cho dòng thứ hai. Không thừa, không thiếu, lão giả Mặc Ðỗ đã diễn tả được cảm nghĩ về điểm chấm dứt và cũng chính là điểm khởi đầu, hay đúng hơn là cảm nhận được “cái vô thủy vô chung” trong dòng chảy miên viễn của sự sống. Kẻ hành giả Mặc Ðỗ không chết nhưng là đang bước vào một cảnh sống khác. Mặc Ðỗ sống quy ẩn từ bao năm như một hành giả không ngừng đi tìm một chữ AN trong đạo Phật và nay thì bậc lão giả ấy đã tìm được chữ AN khi bước qua ngưỡng cửa của tử sinh.

Buổi chiều cùng ngày, tôi phone tới chị Thúy-Nhi, và ngỏ ý muốn được phổ biến bài thơ ấy. Một ngày sau tôi nhận được một eMail thứ hai cũng từ chị Thúy-Nhi.

Anh Vinh,

Ðây là đoạn cuối thơ đang viết cho anh. Lễ hỏa táng cụ cử hành lúc 1 giờ trưa hôm nay. Tôi đã bàn chuyện với gia đình về đề nghị viết bài của anh và mọi người đều tán thành. Tôi nghĩ bố tôi sẽ hài lòng việc phổ biến bài thơ Haiku cuối cùng của cụ,

Chào anh.

Thúy-Nhi

Tin buồn trong làng báo Làng Văn

Nhà văn, nhà báo, dịch giả Mặc Ðỗ (Ðỗ Quang Bình) đã thanh thản quy tiên vào ngày 20 tháng 9, 2015 tại Austin, Texas (USA), hưởng đại thọ 98 tuổi. Theo ý nguyện của anh, tang lễ chỉ được tổ chức trong phạm vi gia đình, và miễn phần thăm viếng hoặc phúng điếu.

Ðây là một bài viết muộn màng một năm sau, thay cho một nén nhang tưởng nhớ nhà văn Mặc Ðỗ nhân ngày giỗ đầu tiên của Anh [20.9.2015 – 20.9.2016]

California 18.9.2016

(Nguồn: Tác giả gửi bài và ảnh, qua sangtao@org)

play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT