Những năm cuối thập niên 1950, trong làng cổ nhạc, bài vọng cổ sáu câu rất thông dụng và soạn giả nào cũng theo quy luật bất thành văn đó, có nghĩa soạn giả khi đặt bút viết là biết mình phải viết như thế nào.
Thời đó còn sử dụng dĩa hát 78 tua (dĩa đá đánh rơi là bể) và dàn máy hát quay dây thiều. Một bài vọng cổ sáu câu thu thanh vừa đúng một dĩa hát. Một mặt dĩa thu phần nói lối và ba câu đầu, mặt hai thu tiếp nói lối (hoặc thơ) và ba câu sau. Nói rõ hơn một dĩa hát thu thanh trọn bài vọng cổ sáu câu.
Đến năm 1960, soạn giả Viễn Châu đã viết xong bài vọng cổ sáu câu “Cành Hoa Trước Gió” đi chào hàng thì hãng dĩa nào cũng từ chối. Do kỹ thuật tân tiến xuất hiện, máy hát chạy điện hoặc pin đèn, thì một mặt dĩa thu được bốn câu, thành ra bài vọng cổ sáu câu coi như lỗi thời, đã không còn chỗ đứng ở địa hạt dĩa hát.
Không lẽ bỏ luôn, nên soạn giả Viễn Châu mới gởi cho nhà báo Nguyễn Ang Ca đăng trên tờ báo Dân Tộc Xuân Canh Tý 1960 (chẳng biết có nhuận bút hay chỉ tặng không). Nhờ vậy mà bài vọng cổ “Cành Hoa Trước Gió” được phổ biến khắp nơi, và dân tài tử rất thích bài vọng cổ đủ sáu câu này.
Mấy năm sau hãng dĩa hát chỉ phát hành tân cổ giao duyên, rất khó đưa vào sinh hoạt đờn ca tài tử. Giờ đây thì các bài ca vọng cổ sáu câu thuộc loại đắt hàng, nhưng soạn giả Viễn Châu cũng chẳng thu được đồng nào, bởi dân tài tử chép bài ca cho nhau để học.
Dưới đây là bài vọng cổ, “Cành Hoa Trước Gió.”
Thơ
Anh ôi, đừng nói với em lời ân ái,
Đừng vô tình gợi lại mạch sầu thương,
Anh là cánh bướm ly hương,
Em như hoa rụng trên đường gió mưa.
Ca Vọng Cổ
1-Anh ôi, anh hãy để cho em cam sống lẻ loi với cuộc đời cô quạnh, vì thân em ngày nay có khác chi một cánh hoa tàn, nắng táp mưa sa rụng ở bên đàng. Khi mới biết hưởng qua mùi hương tình ái thì đã mấy lần dòng lệ chứa chan, rồi trải qua tháng năm dài với cuộc sống lầm than thì cánh hoa xưa nay đã úa tàn bởi bao phen tơi bời trước gió.
2-Em đã bao phen yêu người say đắm, nhưng người yêu em thì chỉ nặng vì tiền, yêu sắc hương hơn tiếng thệ nguyền, em đã gởi cả một giấc mộng thanh xuân, một hoài bão thiết tha với cả một tấm lòng ngây thơ trong trắng, nhưng hỡi ôi em càng yêu say đắm bao nhiêu, càng cảm tình chân thật bao nhiêu thì chỉ đón lấy bẽ bàng phiên lụy bấy nhiêu.
3-(Thơ) Anh hỏi em tại sao liều lĩnh quá, để cuộc đời như chiếc lá vàng rơi… Thôi anh ôi đừng nhắc đến quãng ngày tươi và cũng đừng chạm đến vết thương đau mà đã bao năm em phải rỉ tuôn cạn dòng máu lệ, giữa dòng đời nhân thế em đã chịu biết bao lời cười cợt mỉa mai, anh có xót thương một tâm hồn ngây thơ non dại thì đừng nhẫn tâm khêu lại mớ tro tàn.
(Lối) Anh ôi, em đã gởi tiếng cười trong nước mắt.
Và khóc thầm pha lẫn tiếng cười đau,
Giữa thành đô với ánh sáng muôn màu,
Em bỡ ngỡ như chiếc chim chiều rũ cánh.
Ca Vọng Cổ
4-Anh ôi, em khóc đã bao phen với cõi lòng cô quạnh, trong những đêm vắng lạnh như tờ, không nhớ thương cũng chẳng dạ mong chờ. Em chỉ tiếc sao khi hoa đương phong nhụy mà cánh bướm hững hờ bay tận bốn phương (thơ Vân Tiên). Giờ đây thuyền đã sang ngang, bướm bay mặc bướm hoa tàn mặc hoa, thân này đâu quản nước sa, đời ai có bạn đời ta lạnh lùng.
5-Nếu sau cuộc phân chia trời già còn thương xót xui cho đôi kẻ ly hương may được chung cùng, bến cũ đò xưa gặp hội tao phùng. Đôi ba mươi năm nữa anh với em tóc bạc răng long, khi ấy hai tay run rẩy của em sẽ đón lấy vai anh và ngập ngừng nói trong nước mắt, anh ôi nước chảy mây trôi hoa tàn trăng khuyết nhưng tình của đôi ta sẽ thắm lại buổi xuân già.
6-(Thơ) Nghệ sĩ trót sinh giàu cảm lụy, dẫu tàn thân thế khó quên nhau… Hôm nay em chịu cảnh ruột nát lòng đau là để giữ mãi về sau một kỷ niệm êm đềm tươi đẹp. Chớ yêu nhau chi cho đậm đà tha thiết để rồi khi chán chê thừa thãi anh sẽ giẫm chân lên chà đạp cánh hoa tàn. Anh ôi em cố đè nén con tim cho khỏi nấc lên những tiếng nghẹn ngào thổn thức, ta xa nhau đây để hẹn lúc xuân già chớ đâu phải là vĩnh viễn xa nhau. (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử sinh hoạt vào Thứ Năm hằng tuần
Đờn ca tài tử hải ngoại sẽ sinh hoạt vào mỗi Thứ Năm hằng tuần, lúc 6 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức xin thông báo với tất cả giai nhân tài tử từng tham gia sinh hoạt thời gian qua, cũng như người tài tử ở các tiểu bang Hoa Kỳ về Nam California đến tham dự. Đồng thời cũng mời bà con mộ điệu. Vào cửa miễn phí.
Theo truyền thống tài tử thì những ai có đờn cổ nhạc bất cứ loại gì thì cứ mang đến để cùng hòa điệu tiếng tơ. Và những người biết ca cổ nhạc dù ít, ban tổ chức cũng mời lên ca chứ không phân biệt gì cả.
[jwplayer t9B9W7Am]
