Thiện Lê/Người Việt
SAN DIEGO, California (NV) – Cộng đồng Little Saigon ở San Diego được thành lập từ lâu, nhưng trong nhiều năm ít khi gặp xích mích với các cộng đồng khác, và một trong những cách giúp họ hòa đồng và tránh được xung đột là nhờ chia sẻ văn hóa.
Vào thập niên 1970 và 1980, hàng trăm ngàn người Việt tị nạn bắt đầu định cư tại Hoa Kỳ, và rất nhiều người từng sống trong căn cứ Camp Pendleton, nơi nằm ngay giữa đường từ Orange County đến San Diego. Đa số người Việt Nam chọn đến Orange County, nhưng cũng có nhiều người đến San Diego.
Theo thống kê dân số và Trung Tâm Nghiên Cứu Pew, San Diego có khoảng 58,000 người gốc Việt sinh sống, và khu trung tâm của cộng đồng này là con đường El Cajon, được chính thức công nhận là Little Saigon của San Diego.
Little Saigon là một phần của City Heights, khu vực đa văn hóa nhất của San Diego, có các cộng đồng nhập cư khác như người Cambodia, Lào, Somalia và người đến từ các quốc gia Mỹ Latinh. Với sự đa văn hóa đó, xung đột hay xích mích là chuyện không thể tránh khỏi, nhưng cộng đồng Little Saigon San Diego ít khi nào gặp những chuyện này bằng cách chia sẻ văn hóa.
Ông Nguyễn Thế Sử, sáng lập viên Little Saigon San Diego (từng được gọi là Little Saigon Foundation), cho biết tổ chức này trong nhiều năm vận động thành phố San Diego công nhận khu vực của Việt Nam trên đường El Cajon là “Little Saigon.”
Về sự đa văn hóa của khu vực này, ông nhấn mạnh có nhiều cộng đồng di dân sống ở đây, và có nhiều điểm giống nhau giúp họ tránh được xung đột.
“Các cộng đồng có nhiều điểm chung như gặp khó khăn về ngôn ngữ và phải xa quê hương, nên tôi nghĩ điều đó tạo ra được sự đồng cảm giữa các sắc dân, không dẫn đến xung đột, giúp các cộng đồng hòa đồng với nhau,” ông Sử nói.
Về lịch sử của cộng đồng Việt Nam ở San Diego, ông nói trong thập niên 1980, nhiều người đi từ căn cứ Camp Pendleton đến định cư ở đây, rồi thành lập một khu vực riêng, có chợ, có phòng mạch bác sĩ, sau đó có thêm dịch vụ của người Việt Nam khác.
Không chỉ có các tổ chức cộng đồng của người Việt Nam, mà nhiều sắc dân khác cũng có những tổ chức tại khu Little Saigon ở San Diego, góp thêm phần đồng cảm giữa các sắc dân.
Ông Sử cho hay đến năm 2013, sau nhiều năm vận đồng thành phố, khu vực đường El Cajon có nhiều người Việt Nam làm ăn và sinh sống được San Diego chính thức công nhận là “Khu văn hóa và thương mại Little Saigon,” và mãi đến năm 2019 mới có bảng chỉ đường đến Little Saigon trên xa lộ 15.
Ngoài vận động để cộng đồng được thành phố công nhận, Little Saigon San Diego còn tổ chức nhiều sự kiện văn hóa trong cộng đồng như Hội Chợ Tết San Diego có nhiều sắc dân khác đến tham dự để tìm hiểu về văn hóa Việt Nam.
Về hội chợ Tết, ông Sử cho biết các sự kiện hay sinh hoạt trong cộng đồng thường làm nhỏ, với tính cách thân hữu trong cộng đồng nên không mở rộng ra các cộng đồng bạn, nên ông muốn dùng dịp Tết để chia sẻ văn hóa của quê nhà, mở đầu bằng những lời chào đón quan khách bằng tiếng Anh, chứ không chỉ nói tiếng Việt như nhiều năm trước.
“Văn hóa di dân nào cũng đẹp, cũng hay nên mình phải chia sẻ với cộng đồng khác, và không ai hiểu văn hóa của mình như mình cả,” ông nói.
Trong những năm gần đây, Hội Chợ Tết San Diego được nhiều cộng đồng khác ủng hộ, và ông Sử cho biết còn có một nhóm múa người Trung Đông đề nghị được mặc áo dài rồi múa theo kiểu truyền thống Việt Nam, cho thấy sự thành công trong chia sẻ văn hóa.
Một dự án mới mà ông đang thực hiện là Vườn Tưởng Nhớ Thuyền Nhân nằm trên đường El Cajon. Đây là một vườn cây nhỏ sẽ hoàn thành giai đoạn đầu vào cuối Tháng Sáu sắp tới, nhưng có điểm đặc biệt là có sự đóng góp của nhiều học sinh với giáo viên thuộc nhiều sắc dân của các lớp học nghề mộc của trung học Hebert Hoover High School ngay đối diện, phụ trách đóng và thiết kế các băng ghế cho vườn cây này.
Một mặt khác mà ông Sử nói cộng đồng chia sẻ với các cộng đồng bạn là ẩm thực, và không nơi nào hiểu rõ về sự chia sẻ về ẩm thực ở San Diego như là Phở Hòa, lớn dần với cộng đồng người Việt tại San Diego ròng rã 40 năm. Là tiệm phở đầu tiên và lâu đời nhất tại đây, Phở Hòa không hề thay đổi hương vị từ ngày đầu mở cửa, 25 Tháng Hai, 1984 đến giờ.
Trong suốt 40 năm, Phở Hòa không những chỉ vừa miệng người Việt, phở Hòa còn hợp khẩu vị khách thuộc những sắc dân khác như Philippines, Lào, Cambodia. Mexico, người gốc Phi Châu đến người da trắng.
Ông Carl Brown, cư dân San Marcos, cười thân thiện: “Tôi có máu Đức và Pháp, nhưng phở Hòa là ‘soul food’ của tôi. Vợ và con tôi đều thích phở.”
Ông Cao Văn Hoanh, chủ tiệm Phở Hòa, cho biết: “Người gì cũng vậy, khách của tôi đều là khách lâu năm.”
Ông chủ còn nói một niềm vui khi làm việc là nhìn thấy mọi sắc dân nào khi ăn phở tại đây ban đầu thì dùng nĩa, nhưng dần dần ai cũng cầm đũa thành thạo, và “chịu theo văn hóa của mình.”
Không chỉ về ẩm thực, mà cộng đồng Việt Nam ở San Diego còn chia sẻ về ngành nghề, trong đó có một ngành quen thuộc là ngành nail. Một nơi đang thành công về điều đó là trường thẩm mỹ Jasmine Beauty School. Trường này tuy mới khai trương được năm năm, nhưng đang có nhiều học viên vì họ cấp bằng được Cơ Quan Thẩm Mỹ California và 42 tiểu bang khác công nhận.
Ông Hùng La, giám đốc điều hành, cho biết ban đầu thì học viên người Viêt Nam đông hơn, nhưng dần dần về sau thì đông học viên thuộc các sắc dân khác hơn, khoảng 100 học viên thì 75 là người thuộc sắc dân khác, 25 còn lại là người gốc Việt.
Ông cho hay trường vừa dạy bằng tiếng Anh và tiếng Việt, còn chia ra vừa dạy qua mạng vừa dạy tại trường nên giảm xích mích giữa các học viên. Còn những lúc học viên tiếp xúc với nhau thì ai cũng hòa đồng, không hề có xung đột.
Ngoài ra, ông còn khen ngợi các học viên thuộc sắc dân khác, nhất là người gốc Mexico, rất siêng năng học các nghề nail và làm tóc.
Với sự chia sẻ từ văn hóa đến cả các ngành nghề, cộng đồng Little Saigon ở San Diego luôn tìm cách tạo sự hòa đồng với các sắc dân khác, còn tạo được sự đoàn kết, cảm thông với nhau, giúp mọi cộng đồng phát triển. [kn]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
