VATICAN (NV) – Sự kiện Tổng Giám Mục Sarah Mullally, người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Anh Quốc Giáo, cùng ngồi ngang hàng với Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo La Mã, để chung lời cầu nguyện tại Vatican vào ngày Thứ Hai, 27 Tháng Tư, tạo nên một hình ảnh mạnh mẽ về vai trò quyền lực tôn giáo của phụ nữ giữa một định chế vẫn duy trì chức linh mục chỉ dành cho nam giới.
Cuộc gặp mang tính lịch sử này vừa là biểu hiện của sự đoàn kết giữa hai trong số những giáo phái Kitô giáo lớn nhất, vốn chia cắt gần 500 năm trước, vừa là lời nhắc về một trong những khác biệt sâu sắc nhất trong thời hiện đại, theo nhận định của nhật báo New York Times.
Giáo Hội Anh cho phép phụ nữ trở thành linh mục từ thập niên 1990, đỉnh điểm là việc bổ nhiệm Tổng Giám Mục Sarah Mullally thành nhà lãnh đạo cao nhất của Anh Quốc Giáo. Ngược lại, Giáo Hội Công Giáo La Mã chỉ cho phép nam giới thụ phong linh mục, và các cuộc thảo luận về việc phụ nữ có thể thụ phong hay không nhiều lần bị gác lại, gần đây nhất là vào Tháng Mười Hai, 2025.
Không đề cập cụ thể đến vấn đề nào, Đức Giáo Hoàng Leo thừa nhận trong bài diễn văn đón vị nữ tổng giám mục lãnh đạo Anh Quốc Giáo rằng vẫn còn “những thách thức tiếp diễn,” trong mối quan hệ giữa hai tôn giáo. Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng mặc dù “đạt được nhiều tiến bộ trong một số vấn đề từng gây chia rẽ trong lịch sử, nhưng các vấn đề mới phát sinh trong những thập niên gần đây,” tuy nhiên ngài nhấn mạnh rằng sẽ là “một điều đáng xấu hổ nếu chúng ta không tiếp tục làm việc để vượt qua những khác biệt của mình, dù chúng có vẻ khó giải quyết đến đâu.”
Trong phần đáp từ, Tổng Giám Mục Mullally bày tỏ lòng biết ơn vì được cùng cầu nguyện và cam kết rằng trong những năm tới: “Tôi luôn hiệp nhất với Ngài trong các lời cầu nguyện, cầu nguyện cho hòa bình trên thế giới, cầu nguyện cho công lý, và cầu nguyện để mỗi con người có thể khám phá trọn vẹn cuộc sống mà Thiên Chúa ban tặng.”
Đối với những người Công giáo đang vận động cho việc cho phép phụ nữ được thụ phong, hình ảnh một phụ nữ được tiếp đón như một người ngang hàng với Đức Giáo Hoàng mang ý nghĩa mạnh mẽ, như một biểu tượng về bình đẳng giới tính có thể đạt được trong Giáo Hội Công Giáo La Mã.
Bà Tina Beattie, một nhà thần học Công giáo tại Anh, cho rằng những người vận động có thể xem sự hiện diện của Tổng Giám Mục Mullally bên cạnh Đức Giáo Hoàng Leo như “một chất xúc tác cho sự việc rất đáng chú ý,” đó là một sự thay đổi mang tính biểu tượng trong ngôn ngữ và thái độ của lãnh đạo Công Giáo đối với vấn đề chức linh mục dành cho phụ nữ. “Giáo Hội Công Giáo La Mã phải chấp nhận rằng một nhà lãnh đạo tôn giáo tương đương gần nhất với địa vị giáo hoàng trong thế giới Kitô giáo hiện nay là một phụ nữ,” bà Beattie nhấn mạnh.
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng về bản chất sự thay đổi khó xảy ra, đặc biết khi Đức Giáo Hoàng Leo không cho thấy dấu hiệu thúc đẩy thay đổi kể từ khi được bầu vào năm ngoái. Trong một cuộc phỏng vấn năm ngoái với phóng viên Vatican, Ngài nói không có ý định thay đổi giáo lý của giáo hội về việc thụ phong. Một số học giả và những người ủng hộ việc duy trì chức linh mục chỉ dành cho nam giới viện dẫn Kinh Thánh và truyền thống để nhấn mạnh rằng Chúa Giêsu trao chức linh mục cho Mười Hai Tông Đồ, tất cả đều là nam giới. “Giáo Hội Công Giáo La Mã dạy rằng phụ nữ và nam giới bình đẳng về phẩm giá, nhưng điều đó không có nghĩa là giống nhau,” bà Teresa Tomeo, một người dẫn chương trình Công giáo tại Mỹ, nói.
Nhiều sự kiện giữa hai tôn giáo diễn ra trong thời gian gần đây là những ví dụ mới nhất cho thấy mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa Giáo Hội Công Giáo La Mã và Giáo Hội Anh. Một ngày sau lễ nhậm chức của Tổng Giám Mục Mullally vào Tháng Ba, một buổi lễ kỷ niệm được tổ chức đánh dấu 60 năm tuyên bố “đại kết” hàn gắn chia rẽ chính thức đầu tiên giữa hai giáo hội. Hồi Tháng Mười, 2025, Hoàng Hậu Camilla và Vua Charles III, người đứng đầu danh nghĩa của Giáo Hội Anh, gặp Đức Giáo Hoàng Leo tại Vatican, đó là lần đầu tiên lãnh đạo hai giáo hội cùng cầu nguyện công khai kể từ thời kỳ Cải cách.
Quan hệ giữa Đức Giáo Hoàng Leo và Tổng Giám Mục Mullally cho đến nay vẫn thân thiện. Hai bên trao đổi thư bày tỏ cam kết đối thoại và đoàn kết Kitô giáo khi bà nhậm chức, và các chức sắc Công Giáo tham dự lễ nhậm chức của bà.
Tổng Giám Mục Mullally, người tích cực ủng hộ vai trò và quyền của phụ nữ trong Giáo Hội Anh, trong một số khía cạnh được Đức Giáo Hoàng Leo chấp nhận dễ dàng hơn so với một số giám mục Anh giáo khác, những người từng phản đối việc bổ nhiệm bà.
Bằng việc chọn Rome là chuyến công du nước ngoài đầu tiên với tư cách người đứng đầu Anh Quốc Giáo, Tổng Giám Mục Mullally có thể muốn thể hiện ảnh hưởng và thẩm quyền của mình trong bối cảnh có những nỗ lực trong nội bộ Anh Quốc Giáo nhằm làm suy yếu tính chính danh của bà, theo các nhà phân tích.
Sự sẵn sàng của Đức Giáo Hoàng Leo trong việc tiếp bà “trên thực tế cho thấy một mức độ công nhận đối với bà,” nhà nghiên cứu tôn giáo Catherine Pepinster viết trong một bài phân tích. “Trước khi bà Mullally đến châu Phi vào Tháng Bảy, nơi một số giám mục Anh giáo không chấp nhận bà vì bà là phụ nữ, hình ảnh của bà xuất hiện bên cạnh người có thể được xem là lãnh đạo tinh thần hàng đầu thế giới,” bà viết.
Buổi cầu nguyện lịch sử tại Tòa Thánh Vatican hôm Thứ Hai vừa qua đánh dấu một cột mốc không thể đảo ngược trong tiến trình hòa giải giữa hai tôn giáo. Dù hố sâu về giáo luật đối với việc phong chức cho phụ nữ vẫn còn đó, nhưng việc Tổng Giám Mục Mullally cùng cầu nguyện bên cạnh ngang hàng với Đức Giáo Hoàng Leo XIV gửi đi thông điệp mạnh mẽ về sự công nhận phẩm giá và quyền lực tinh thần của phụ nữ. (MPL)
