Tổng Cục Chiến tranh Chính Trị, Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa

(Theo tài liệu Quân Sử VNCH và những bài viết về Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị trước 1975)

Lịch sử hình thành

Ngành Chiến Tranh Tâm Lý có từ năm 1952 với một ban Tác Động Tinh Thần thành lập tại Bộ Tổng Tham Mưu. Tới giữa năm 1953, ban này mở rộng thành phòng gọi là Phòng Tác Động Tinh Thần do Trung Tá Trần Đình Lan phụ trách. Phòng này theo sắp xếp tham mưu là Phòng 5 do Thiếu Tá Trần Tử Oai giữ chức vụ tham mưu phó Tác Động Tinh Thần tại Bộ Tổng tham Mưu. Khi Nha Chiến Tranh Tâm Lý thành lập, bãi bỏ chức vụ tham mưu phó Tác Động Tinh Thần nhưng Phòng 5 vẫn duy trì tại Bộ Tổng Tham Mưu. Nha này do Trung Tá Nguyễn Văn Châu làm giám đốc.

Hoạt động của Nha Chiến Tranh Tâm Lý chủ yếu là những buổi truyền thanh, truyền hình, ấn loát, chiếu bóng và trình diễn văn nghệ. Những buổi phát thanh trên đài có những chương trình tân nhạc như “Nhạc thời chinh chiến” và “Tiếng ca gửi người tiền tuyến.” Ngoài ra là “Chương trình thép súng” trên đài truyền hình hay “Chương trình Dạ Lan” trên radio đài vô tuyến Việt Nam.

Nha Chiến Tranh Tâm Lý cũng tổ chức những khóa học cho quân nhân ở trụ sở số 15 đường Lê Thánh Tôn, Sài Gòn.

Ban nhạc AVT thành lập năm 1958 với ba ca sĩ Anh Linh, Vân Sơn và Tuấn Đăng là một trong những nhóm văn nghệ của Nha Chiến Tranh Tâm Lý.

Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị

Năm 1965, Nha Chiến Tranh Tâm Lý được cải danh thành Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị trực thuộc Bộ Tổng Tham Mưu của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Tại mỗi đơn vị từ các quân, binh chủng, quân đoàn, sư đoàn, quân trường, trung tâm huấn luyện, tiểu khu đều có khối hoặc Phòng Chiến Tranh Chính Trị và có chức vụ tham mưu phó Chiến Tranh Chính Trị để lo phần vụ của ngành. Ngoài ra còn có các tiểu đoàn Chiến Tranh Chính Trị phối thuộc các biệt khu và quân khu:

-Tiểu Đoàn 10 (phục vụ Quân Khu 1). -Tiểu Đoàn 20 (phục vụ Quân Khu 2).

-Tiểu Đoàn 30 (phục vụ Quân Khu 3). -Tiểu Đoàn 40 (phục vụ Quân Khu 4).

-Tiểu Đoàn 50 (phục vụ Biệt Khu Thủ Đô) và Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương.

Từ cấp trung đoàn, tiểu đoàn đều có Ban 5 để chăm lo về tinh thần cho binh sĩ. Cấp đại đội, vị đại đội phó đặc trách về chiến tranh chính trị. Tại mỗi tiểu khu có một tham mưu phó Chiến Tranh Chính Trị và một đại đội Chiến Tranh Chính Trị tiểu khu.

Để phục vụ tinh thần các chiến sĩ từ tiền tuyến đến hậu phương, các phương tiện truyền thông chính gồm có:

-1 đài phát thanh quân đội.

-1 chương trình truyền hình quân đội.

Báo chí gồm có: Nhật báo Tiền Tuyến, Nguyệt san Chỉ Đạo, Bán nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hòa, Nguyệt san Tiền Phong. Về Tổng Nha Tuyên Úy có 3 tờ nguyệt san của 3 tôn giáo như: “Tinh thần” của Công Giáo, “Đại Từ Bi” của Phật Giáo, “Niềm Tin” của Tin Lành.

Ngành Chiến Tranh Chính Trị đã chọn Đức Nguyễn Trãi, vị anh hùng của dân tộc Việt Nam làm Thánh tổ cho ngành.

Các đơn vị trực thuộc:

  • Cục Chính Huấn
  • Cục Tâm Lý Chiến
  • Cục Xã Hội
  • Cục An Ninh Quân Đội
  • Cục Quân Tiếp Vụ
  • Cục Dân Vận Chiêu Hồi
  • Đại Học Chiến Tranh Chính Trị
  • Tổng Nha Tuyên Úy
TT Đơn vị Chú thích TT Đơn vị Chú thích
1 Cục Chính huấn 5 Cục Quân Tiếp vụ Sau chuyển sang trực thuộc Tổng Cục Tiếp Vận
2 Cục Tâm Lý Chiến Biệt đoàn Văn nghệ Trung ương dưới sự điều hành của Cục Tâm Lý Chiến 6 Đại học Chiến tranh Chính trị
3 Cục Xã Hội 7 Tổng Nha Tuyên Úy
4 Cục An Ninh Quân Đội 8 Trung tâm huấn luyện
Chiến Tranh Chính Trị
Toạ lạc tại đường Đặng Đức Siêu, Sài Gòn. Sau chuyển về đường Lê Văn Duyệt
5 Dân Vận Chiêu Hồi 9

 

Cục Chính Huấn

Công tác chính của Cục Chính Huấn là giáo dục binh sĩ qua các lớp học và sinh hoạt. Cục Chính Huấn cũng điều hành trường Chiến Tranh Chính Trị cho đến khi trường này chuyển lên Đà Lạt năm 1967. Cơ quan này đã sáng tác nhiều bài nhạc theo thể hùng ca để đôn đúc tinh thần tranh đấu của dân quân như những bài “Cờ Bay Trên Cổ Thành Quảng Trị,” “Thề Không Phản Bội Quê Hương,” “Trên Đầu Súng,” “Bài Ca Chiến Thắng,” “Giặc Từ Miền Bắc Vô Đây”… 

Cục Tâm Lý Chiến

Cục Tâm Lý Chiến điều hành đài phát thanh quân đội, tờ báo Tiền tuyến cùng những công tác dân vận. Một đóng góp không nhỏ trong Cục Tâm Lý Chiến là Biệt đoàn Văn nghệ Trung ương với nhiều nhạc sĩ, ca sĩ và diễn viên trình diễn văn nghệ cho các quân chủng và dân chúng.

Đối với miền Bắc và lực lượng Việt Cộng, Cục Tâm Lý Chiến cho phát thanh đài “Tiếng Nói Tự Do,” “Mẹ Việt Nam,” “Gươm Thiêng Ái Quốc” (1965), “Tiếng Nói Nam Bộ,” “Tiếng Nói Khmer” và “Mặt Trận Dân Tộc Đông Dương.” Hai đài sau có chủ đích gây chia rẽ giữa Khmer Đỏ và Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng miền Nam Việt Nam đang trú ẩn trên đất Cao Miên.

Cục Xã Hội

Cục Xã Hội có cơ sở đào tạo nữ trợ tá xã hội, cấp sĩ quan để liên lạc với các gia đình binh sĩ, thăm thương binh và giúp đỡ gia đình tử sĩ. Nha Tuyên Úy Phật Giáo, Công Giáo và Tin Lành đều thuộc Cục Xã Hội.

Cục Quân Tiếp Vụ

Đây là một cơ quan cung cấp hàng hóa nhu yếu phẩm như thuốc lá, sữa đặc, đường cát, v.v… cho binh sĩ và gia đình ở giá thấp hơn giá thị trường.

Trường Đại Học Chiến Tranh Chính Trị

Cơ sở này trước tiên là trường Quân Báo Tâm Lý Chiến Cây Mai thành lập vào năm 1956. Năm 1964, trường chính thức mang tên trường Chiến Tranh Chính Trị trực thuộc Cục Chính Huấn. Năm 1966, theo sắc lệnh 48/SL/QP ngày 18 Tháng Ba thì cơ sở này trở thành Đại Học Chiến Tranh Chính Trị và chuyển lên Đà Lạt ở số 78 đường Võ Tánh. Năm 1973, trường được mở rộng thêm cơ sở ở khu Chi Lăng (Đà Lạt) với mục đích đào tạo các sinh viên sĩ quan. Cơ sở cũ được dành để tổ chức huấn luyện các khoá: cơ bản, trung cấp và cao cấp Chiến Tranh Chính Trị cho các sĩ quan từ các đơn vị về thụ huấn. Tính đến năm 1975, trường đã tổ chức huấn luyện được 40 khóa. Ngoài ra trường còn đào tạo 6 khóa sinh viên sĩ quan (nguyên là các sinh viên đang thụ huấn tại trường Võ Bị Quốc Gia) với chương trình 2 năm hoặc hơn. Có tất cả 912 sinh viên sĩ quan của 4 khóa đã tốt nghiệp với cấp bậc thiếu úy hiện dịch, 2 khóa còn lại đang trong thời gian thụ huấn thì xảy ra biến cố 30 Tháng Tư năm 1975. Trường đã qua các vị chỉ huy trưởng sau đây [4]:

-Phó Đề đốc Lâm Ngươn Tánh

-Đại Tá Nguyễn Quốc Quỳnh

Bộ Chỉ Huy Tổng Cục CTCT Tháng Tư, 1975 

  • Chức danh chỉ huy và tham mưu sau cùng: 
TT Cấp bậc Họ và Tên Chức vụ Chú thích
1 Trung tướng Trần Văn Trung
Võ Bị Huế K1
Tổng cục trưởng
2 Thiếu tướng Văn Thành Cao
Nội ứng Nghĩa đinh
Cái Vồn
(Sĩ quan GP Cao Đài)
Tổng cục phó
3 nt Nguyễn Chấn Á
Võ bị Lục quân Pháp
Cố vấn Tổng cục CTCT
4 Đại tá Nguyễn Huy Hùng
Võ bị Huế K1
Phụ tá Đặc biệt
Tổng cục trưởng
5 nt Nguyễn Văn Thái Tham mưu trưởng
6 nt Hoàng Đạo Thế Kiệt
Võ khoa Nam Định
Cục trưởng
Cục Chính huấn
7 nt Hoàng Ngọc Tiêu
(Thi sĩ Cao Tiêu)
Võ Bị Đà lạt K4
Cục trưởng
Cục Tâm lý chiến
8 Chuẩn tướng Vũ Đức Nhuận
Võ khoa Nam Định
Cục trưởng
Cục An ninh Quân đội
9 Đại tá Nguyễn Lễ Trí
Võ Bị Đà Lạt K6
Cục trưởng
Cục Xã hội
10 nt Nguyễn Quốc Quỳnh
Võ Bị Đà lạt K6
Chỉ huy trưởng Đại học
Chiến tranh Chính trị

 

Tổng cục trưởng qua các thời kỳ 

TT Họ và Tên Cấp bậc Tại chức Chú thích
1 Mai Hữu Xuân
Liêm Phóng Pháp
Trung tướng 11/1964-12/1964 Kiêm phó tổng tư lệnh quân lực.

Giải ngũ tháng 3 năm 1965

2 Huỳnh Văn Cao
Võ bị Huế K2
Thiếu tướng 1/1965-5/1966 Giải ngũ tháng 7 năm 1966
3 Nguyễn Bảo Trị
Võ khoa Nam Định
nt 6/1966-12/1966 Kiêm phụ tá Chiến tranh Chính trị tổng tham mưu trưởng. Sau cùng là trung tướng tổng cục trưởng Tổng Cục Quân Huấn
4 Trần Văn Trung Chuẩn tướng 1/1967-30/4/1975 Kiêm phụ tá Chiến Tranh Chính trị tổng tham mưu trưởng. Cấp bậc sau cùng là trung tướng

 

Nhân vật liên quan 

TT Ngành nghề Nghệ danh Chú thích
1 Họa sĩ Tạ Tỵ Tên thật: Tạ Văn Tỵ. Cấp bậc sau cùng là trung tá.
2 nt Trịnh Cung Sĩ quan Chiến Tranh Chính trị
3 Nhạc sĩ Văn Phụng Nhạc trưởng đài phát thanh Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa
4 nt Trần Thiện Thanh
5 nt Trầm Tử Thiêng
6 nt Lam Phương
7 nt Anh Bằng
8 nt Nhật Ngân
9 Ca sĩ Anh Ngọc Xướng ngôn viên đài phát thanh Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa
10 Nhà văn Văn Quang Giám đốc đài phát thanh Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa. Tên thật: Nguyễn Quang Tuyến. Cấp bậc sau cùng là trung tá.

 

Cựu gián điệp Nga và con gái nghi bị đầu độc ở Anh


Comment Disclaimers / Policy

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Chờ một ngày mới

Bốn mươi ba năm đời ta trông ngóng/ Chờ một ngày nằm chết giữa quê hương/ Tự do ư?... Thời gian qua rất vội/ Việt Nam ơi! Vẫn nhớ mãi khôn cùng.

Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH ghi đến ngày 18 Tháng Sáu, 2018

Danh sách mạnh thường quân và ân nhân ÐNH 'Cám Ơn Anh' kỳ 11 đã ủng hộ và danh sách TPB VNCH đã được giúp đỡ

Nhớ Ngày Quân Lực

Hoa phượng nở, ve gọi hè réo rắt/ Ngày xưa ơi, áo trắng đẹp sân trường/ Anh lính Hậu Giang, An Lộc, Liên Khương/ Từ các nẻo trên Bốn Vùng Chiến Thuật

Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH ghi đến ngày 11 Tháng Sáu, 2018

Danh sách mạnh thường quân và ân nhân ĐNH ‘Cám Ơn Anh’ kỳ 11 đã ủng hộ và danh sách TPB VNCH đã được giúp đỡ.

Chuyện kể về một chiến sĩ anh hùng của QLVNCH, Trung Tá Lê Hằng Minh

Người thanh niên tên Lê Hằng Minh đã từ giã người mẹ hiền, rời bỏ cuộc sống gia đình ấm êm nơi Hàng Keo, Gia Ðịnh, từ giã mái trường Huỳnh Khương Ninh & Trương Vĩnh Ký...

Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH ghi đến ngày 4 Tháng Sáu, 2018

Danh sách mạnh thường quân và ân nhân ÐNH 'Cám Ơn Anh' kỳ 11 đã ủng hộ và danh sách TPB VNCH đã được giúp đỡ.

Chiến sĩ vô danh

Chiến sĩ vô danh là những anh hùng liệt nữ được sinh ra từ khói lửa của đất nước Việt Nam. Là những người đã bước vào chiến tranh không quy ước với cả tấm lòng và tâm huyết để bảo vệ Miền Nam Việt Nam Tự Do.

Chuyện đi lính…

Đến ngày hẹn, tôi ra chợ Bến Thành, cùng gần chục thanh niên leo lên xe GMC về hậu cứ Củ Chi làm thủ tục đi thụ huấn tại Trung Tâm Dục Mỹ tuốt ngoài Nha Trang.

Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH ghi đến ngày 28 Tháng Năm, 2018

Danh sách mạnh thường quân & danh sách ân nhân ĐNH ‘Cám Ơn Anh’ Kỳ 11 đã ủng hộ và danh sách TPB VNCH đã đươc giúp đỡ.

Gặp lại bạn xưa

Từ Bắc Âu sang Cali thăm con/ Bất ngờ gặp lại mày giữa Little Saigon/ người đông như hội/ Hơn 30 năm rồi mày vẫn nhận ra tao/ Dù bây giờ cả hai thằng đều già nua quá đỗi.