Tác giả: Quang An
Tuần lễ này, giải vô địch bóng đá Bắc – Trung Mỹ hay còn gọi là CONCACAF bắt đầu. Cũng giống như giải vô địch ở các châu lục khác như ở Âu Châu, Nam Mỹ, Á Châu, Phi Châu, giải vô địch ở khu vực CONCACAF cũng là nơi tranh tài không kém sôi động, trong đó các thế lực đang lên như Costa Rica, Honduras, Panama đều muốn hất cẳng vị trí số một của Mexico.
Mỹ vẫn còn ôm mối hận ở giải trước khi thua ngược Mexico trong trận chung kết, dù đã dẫn trước 2 bàn trong vòng 15 phút đấu đầu tiên. Để có thể giành lại vị trí hàng đầu ở khu vực này, liên đoàn bóng đá Mỹ đã phải mời Jurgen Klinsmann, cựu huấn luyện viên của đội tuyển Đức, về thay Bob Bradley để dẫn dắt đội tuyển Mỹ. Việc Klinsmann nắm đội tuyển A và đề xướng luôn việc đào tạo trẻ cho đội Mỹ khiến cho nền tảng bóng đá Mỹ thay đổi theo chiều sâu rất cần thiết cho kế hoạch lâu dài.
Thật tình mà nói, bóng đá chưa phải là bộ môn thể thao xếp hàng đầu trong quần chúng Mỹ. Tuy nhiên, không thể nói rằng bóng đá Mỹ sẽ không ngoi lên được vị trí hàng đầu. So với Trung Quốc, với số cầu thủ chuyên nghiệp lên đến 26 triệu, thì con số 25 triệu cầu thủ chuyên nghiệp hiện đang chơi ở Mỹ, quả là con số nhất nhì thế giới. Nếu tính theo tỷ lệ dân số, thì Mỹ còn vượt qua Trung Quốc với cả tỷ dân, để xếp hạng nhất về số lượng cầu thủ chơi bóng. Tuy nhiên, khi người Mỹ muốn làm, thì họ sẽ làm được.
Không phải ngẫu nhiên mà các ông chủ tư bản Mỹ đã vươn tay sang đến tận đảo quốc sương mù để mua lại quyền làm chủ một số câu lạc bộ Anh. Và nếu đi sâu hơn, chúng ta sẽ thấy rất nhiều “lò” đào tạo mầm non do chính các cựu cầu thủ câu lạc bộ Anh như MU, Chelsea đang mọc lên như nấm ở Mỹ.
Giới lãnh đạo bóng đá Mỹ đã bắt đầu cảm thấy sự thua thiệt của bóng đá Mỹ trên bản đồ thế giới. Niềm kiêu hãnh về một quốc gia có nền thể thao nhất nhì thế giới, lại chưa bao giờ có được bộ môn bóng đá lên hàng đỉnh cao, khiến cho liên đoàn bóng đá Mỹ càng quyết tâm hơn bao giờ hết để chạy đua với thời gian. Và việc cơ bản đầu tiên đó là ươm mầm cho các cầu thủ nhí. Cùng với việc các “lò” đào tạo mầm non mọc lên như nấm trên khắp quốc gia, nay liên đoàn bóng đá đang phát triển hệ thống tuyển trạch để tìm ra tài năng từ các lò ấy. Bắt đầu từ năm 2007, liên đoàn đã âm thầm tăng gấp ba số lượng tuyển trạch viên, xây dựng thành đội ngũ có hệ thống để lan toả đến tới tận “hang cùng ngõ hẹp” nhằm phát hiện tài năng nhí, tài năng trẻ. Mỗi bang và thành phố, liên đoàn gom lại thành từng vùng, và mỗi vùng như vậy, liên đoàn đã thực hiện được trung bình 2,000 cuộc tuyển lựa hàng năm thông qua các giải đấu từng vùng. Hệ thống các tuyển trạch viên hiện nay thu thập dữ kiện thông tin của từng vị trí trên sân ở từng vùng của tất cả tài năng nhí sanh từ năm 1993 đến 2001. Tất cả các dữ kiện này được cho vào kho dữ kiện (database) của liên đoàn bóng đá Mỹ. Mỗi tuần, các tuyển trạch viên có các cuộc họp liên mạng để cập nhật và đánh giá cho từng lứa tuổi. Thấy tài năng nhí nào có khả năng, các tuyển trạch viên sẽ tiếp xúc với các huấn luyện viên ở các lò đào tạo để xin thêm ý kiến. Với một kho dữ kiện đồ sộ như vậy, liên đoàn sẽ lựa chọn tài năng gom lại thành các học viện đào tạo trẻ ở chín vùng khác nhau trên toàn quốc. Và từ các học viện này, qua các giải đấu hàng năm, liên đoàn có đến 15 cuộc tuyển chọn vào các đội tuyển quốc gia theo từng lứa tuổi. Việc còn lại duy nhất là liên đoàn yêu cầu các câu lạc bộ nhà nghề ở Mỹ cũng nên có “lò” đào tạo riêng cho mình hay có thể cùng cộng tác với liên đoàn để nhận các tài năng nhí từ các học viện của liên đoàn. Việc này sẽ chia sẻ bớt gánh nặng kinh phí đè lên vai của liên đoàn.
Dù gì đi nữa, thì với hệ thống tuyển trạch như liên đoàn bóng đá Mỹ thiết lập hiện nay, việc đội Mỹ đang ở trong top 20 trên bảng xếp hạng của FIFA thật không đáng ngạc nhiên. Tuy nhiên, sức ép của giới hâm mộ bóng đá ở Mỹ đang ngày một tăng trước thành quả của đội Mỹ trên thế giới. Không thoả mãn với kết quả tạm khả quan như trên, giới hâm mộ đòi hỏi thành tích tốt hơn vì theo quan điểm chung, chỉ có lứa cầu thủ 8X của Mỹ với danh thủ Landon Donovan thì chưa thể hài lòng được. Quần chúng Mỹ mong rằng sẽ có nhiều Donovan khác ở những lứa cầu thủ tiếp theo. Hiểu được sức ép từ quần chúng, Tony Lepore, giám đốc điều hành học viện đào tạo bóng đá Mỹ, kiêm huấn luyện viên trưởng đội tuyển U15 của Mỹ đã phát biểu rằng: “Chúng tôi chưa đạt được nguyện vọng của quần chúng”, nhưng không có nghĩa là người Mỹ sẽ không làm được. Vì vẫn theo lời của Lepore thì “với hệ thống hiện nay, chúng ta sẽ không để lọt sổ hay để sót mất bất kỳ tài năng nào”.
Thế đấy, khi người Mỹ muốn làm, là họ sẽ làm được. Cũng như các ngành khoa học kỹ thuật, các nền công nghiệp quân sự,…Một khi người Mỹ đã đầu tư, thì họ không bao giờ muốn thua ai cả. Và nay, họ đang đầu tư vào bóng đá. Hãy chờ xem.
