Một tác phẩm, một tác giả không giống ai

Tác giả Curtis Dawkins và tác phẩm "The Graybar Hotel." (Hình: aspenword.org)  

Nguyễn Đạt Thịnh

Tác giả Curtis Dawkins không giống ai -khác biệt đầu tiên là anh viết tác phẩm “The Graybar Hotell” sau 14 năm nằm tù, trong khám đường Michigan; nhà xuất bản Scribner mua tác phẩm này và trả Dawkins $150,000; anh muốn chuyển số tiền đó cho vợ con anh, nhưng Sở Quản Trị Khám Đường Michigan bảo anh phải trả toàn bộ số tiền nhuận bút đó cho chính phủ, như tiền mướn cái góc nhà tù mà ngày ngày anh ăn ngủ tại đó.

Dawkins, 49 tuổi lãnh án chung thân tù giam không có ngày ân xá, từ tháng Mười 2004, vì anh giết chết một người đàn ông trong lúc anh say bạch phiến. Có vợ và 3 đứa con, anh muốn cho các con anh trọn số tiền nhuận bút để trang trải phí tổn học hành, nhưng chính quyền Michigan bảo, anh phải trả tiền mướn chỗ ở tù, trước khi tiêu xài số tiền đó vào bất cứ việc gì khác, vì đó là luật; đạo luật không cho tù nhân hưởng thụ trên tội ác của mình.

Anh ngạc nhiên, không ngờ những câu chuyện anh viết trong khám đường để giải khuây mà lại được giá như vậy.

Xuất bản năm ngoái, quyển “The Graybar Hotel” được nhiều nhà phê bình khen tác giả có nhiều nhận xét sâu sắc, và một lối hành văn giản dị, ngắn, gọn, nên rất mạnh.

Dawkins bật cười, vì anh coi cái thú viết lách chỉ là một cách giúp anh trốn ra khỏi không khí tù ngục, mà không phạm tội vượt ngục.

Nhà xuất bản Scribner in nhiều, và phổ biến rộng rãi quyển “The Graybar Hotel” khiến quyển sách được nhiều người biết hơn; góc nhìn nội tâm của tác giả -một người tù chung thân, và bức ảnh 2 vợ chồng còn rất trẻ, cùng 3 đứa con quá nhỏ, tạo xúc động cho độc giả.

Tìm sâu hơn nữa vào dĩ vãng để gặp ông bố của Dawkins, ông làm nghề bán thịt, Dawkins cũng phụ việc với bố, nhưng vì nghiện rượu, nên suốt ngày chè chén. Năm 1991 cậu cai rượu, rồi trở lại cuộc sống bình thường hơn. Một người bạn cho cậu mấy quyển tiểu thuyết của Faulkner và Salinger; Dawkins đọc và thấy thích lối viết của 2 nhà văn đó.

Cậu trở lại viện đại học Southern Illinois University để học Anh văn, rồi học viết văn tại Western Michigan University, Kalamazoo.

Năm 1998, trong một chương trình workshop thảo luận về viết văn, Dawkins gặp cô Kimberly Knutsen, một sinh viên hậu đại học, đang chuẩn bị thi tiến sĩ; họ yêu nhau, rồi thành hôn, Knutsen đã có một cậu con trai, Henry, 3 tuổi. Vợ chồng có thêm một trai và một gái nữa; mua một căn nhà gần Portage, Mich., Dawkins làm công cho một bãi bán xe, trong lúc cô vợ tiếp tục chương trình học thi tiến sĩ. Không khí gia đình, đầm ấm, và có thể gọi là hạnh phúc.

Đúng vào lúc đó, Dawkins bắt đầu uống painkillers, trở thành nghiện thuốc an thần, rồi chuyển qua ketamine, chót hết hút bạch phiến.
Nghiện hút đưa đến túng thiếu, tạo lục đục gia đình, khiến vợ anh phải mời anh ra khỏi nhà; anh sống trong giới buôn bán ma túy, cảm thấy những nguy hiểm lúc nào cũng cận kề, mua một khẩu súng lục Smith & Wesson, nòng .357 để tự vệ.

Độc giả thầm hiểu tình thương thấm thía và vô vọng của anh đối với vợ con -những người anh thương yêu, nhưng đang trọn đời cách bức, dù họ sống không xa khoảng không gian nhỏ bé anh bị sống.

Trước khi vướng vòng tù ngục, Dawkins học xong chương trình MFA -master-of-fine-arts-in-creative-writing- thạc sĩ ngành viết chuyện giả tưởng.

Kiến thức đại học, tình thương gia đình, và bản án vĩnh viễn chia cắt là những yếu tố tạo cho tác giả một góc nhìn khá độc đáo về cuộc sống lao tù; từ chuyện ngắn Oz đến chuyện Prisoner Cell Block H. (người tù giam trong khu H.), anh không nói nhiều đến bạo lực, đến yếu tố thường xuyên đè nặng trêncuộc sống lúc nào cũng căng thẳng của tù nhân.

Qua một góc nhìn nhân bản hơn, Dawkins mô tả thời gian ở tù là thăm thẳm, đằng đẵng, và buồn chán; tù nhân cả ngày ngồi quanh ván domino mà không quan tâm đến việc thắng hay thua, kể đi kể lại những câu chuyện cũ mèm, bán cho nhau những tấm card Giáng Sinh mà họ công trình ngồi vẽ, và ngồi sững trước màn ảnh truyền hình, mà không biết họ đang coi chương trình gì. Ám ảnh nặng nề nhất trên cuộc sống bị giam cầm, sống giữa hàng trăm, hàng ngàn tù nhân, ai cũng giống như mình, là tự tử; ai cũng tìm cách chết để trốn cái ngày mai -giống hệt như hôm qua- trốn cuộc sống ngày nào cũng giống nhau, kết thành một chuỗi chán nản dài đến bất tận.
Trước khi vào khám đường Darwins là một võ sĩ tài tử, và là thành phần của một gia đình hạnh phúc; 14 năm tù biến cô vợ tươi trẻ của anh thành một thiếu phụ đứng tuổi, và 2 đứa con anh đang học trung học.

Tác phẩm đầu tay của anh -quyển “The Graybar Hotel”- khác với những tác phẩm của những tù nhân khác viết về khám đường, vì chính anh cũng khác những tác giả đã viết về cuộc sống lao lý.
Anh phải chờ đến 14 năm để ý thức được vị trí mới của anh -vị trí của một quan sát viên không còn thẩm quyền, không còn đến cả khả năng giáo dục, nuôi dưỡng 2 đứa con anh, chăm sóc, yêu thương hoặc ly dị vợ anh.

Chưa người cầm bút nào trong cuộc sống tự do, bình thường, có cái góc nhìn đó, dù họ ly dị với vợ, hoặc bị vợ phụ tình; ít nhất họ cũng không sống trong cảnh bất lực, không thể phản ứng như anh.

DAWKINS CÒN CÓ MỘT TIỆN NGHI KHÁC NỮA, mà không nhà văn nào có -anh có đủ 24 giờ mỗi ngày để nung nấu, trăn trở với một cảm nghĩ, một bận tâm, trước khi đem trải nó ra trên mặt giấy.

Anh không bận bịu, không cần để ra một phút ngắn để giải quyết 4 nhu cầu cơm, áo, gạo, tiền, như mọi người. Ngay đến cả những biến chuyển lớn, như vợ anh đi lấy chồng, con anh tốt nghiệp đại học, anh cũng không có hoàn cảnh để phản ứng.

Bản án chung thân đứng bên lề cuộc đời, cũng là bản án chung thân viết, chung thân sáng tác tạo thuận lợi cho nhiều tuyệt tác phẩm trong cái nửa còn lại của đời anh.

Cái giá anh phải trả là dửng dưng, không vui, không buồn trước mọi biến chuyển, dù biến chuyển đó là việc đại văn hào Curtis Dawkins được áp giải tới Thụy Sĩ để nhận giải văn chương Nobel./.

Vùng Tây Trung Mỹ bị lụt nhiều nơi


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Tại sao đạo đức tan hoang?

Sự tuột dốc đạo đức không có điểm dừng. Không chỉ những giá trị căn bản nhất của đạo đức đang thoái hóa mà thậm chí tình người cũng cạn kiệt. Sự khủng hoảng đạo đức đang trở nên điên loạn.

Cựu Đại Sứ Ted Osius

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam - ông Ted Osius - xin từ chức để phản đối lệnh của Tổng Thống Donald Trump chỉ thị ông tạo áp lực với chính phủ VC bắt họ nhận lại trên 8,000 người tị nạn gốc Việt.

Đoàn tị nạn Caravan: Đâu là sự thật?

Trong thời gian vừa qua, từ “caravan” (nghĩa gốc là một đoàn người cùng đi với nhau, như các nhóm lái buôn hay hành hương xưa kia) xuất hiện hàng ngày trên các phương tiện truyền thông khắp nơi.

Phạm Đoan Trang: ‘Tầng lớp trung lưu Việt Nam không khao khát dân chủ-tự do’

Mạng lưới nhân quyền Việt Nam trao giải thưởng nhân quyền cho ba người là blogger Phạm Đoan Trang, nhà hoạt động môi trường Hoàng Đức Bình, và nhà đấu tranh vì quyền lao động Trần Thị Nga.

Gửi những ‘đảng viên nhưng mà tốt’

“Đảng viên nhưng mà tốt”. Chỉ với 5 con chữ mà đầy đủ tính xác thực, hài hước, mỉa mai dễ gợi nhớ như câu tục ngữ, để đặt tên gọi cho những người tốt hiện còn lại rất ít ỏi trong 4 triệu đảng viên của Đảng Cộng Sản Việt Nam

Nhân vụ ông Trần Bắc Hà, phân tích quan điểm về chuộc tội với thần thánh tại Việt Nam

Khi xếp bằng dưới gốc bồ đề nơi được cho là Phật tổ từng ngồi, Bắc Hà là người duy nhất có dáng điệu rúm ró khác thường.

Bác Sĩ He Jiankui

Trong cuộc họp báo hôm Thứ Tư 28 Tháng 11, 2018 tại Hồng Kông, Bác sĩ He Jiankui nói ông rất hãnh diện về việc ông đang làm -việc tạo ra những đứa trẻ sơ sinh đầu tiên của nhân loại được chỉnh sửa di truyền.

Bạo lực học đường, cái nôi của bạo lực xã hội

Trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội Việt Nam bạo lực được sử dụng không chỉ bằng hành vi, lời nói mà cả ngay trong tư tưởng con người.

Trần Bắc Hà bị bắt trên đường trốn sang Campuchia như thế nào?

Trần Bắc Hà cùng cộng sự thân tín của mình và hai chân dài bị bắt ở quán phở Lankham - Pakse - Lào.

Vương quốc bóng đêm

Câu chuyện của tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức mới đây, về việc ông bị ngộ độc trong nhà tù, xoáy nhói vào trong suy nghĩ không thôi.