Từ những phiên tòa trả thù đến những phiên tòa xin – cho

Bùi Tín (VOA)

Đinh La Thăng (trái) và Trịnh Xuân Thanh trong phiên tòa ở Hà Nội. (Hình: Getty Images)

Phiên tòa xử sơ thẩm ông Đinh La Thăng đã kết thúc với bản án 13 năm tù giam. Ông Trịnh Xuân Thanh qua 2 phiên tòa nhiều khả năng bị án tù chung thân. Một loạt phiên tòa khác sẽ tiếp tục cho đến trước sau Tết âm lịch.

Có thể nói các phiên tòa này là dịp tốt để khảo sát và sát hạch, đánh giá nền tư pháp của nước Việt đã tiến bộ, đã có đổi mới ra sao, theo những chuẩn mực nào.

Tuy các phiên tòa có vài tiến bộ về hình thức và nội dung tranh tụng, có ít nhiều tranh cãi, những hạn chế của phiên tòa là: phòng xử quá chật, không đủ chỗ cho nhân dân muốn tham dự, không có chỗ cho đội ngũ báo chí, phải ngồi ở phòng bên cùng một số khách nước ngòai, theo dõi trên màn truyền hình thường phát chậm chừng 3 phút để kiểm duyệt, có khi mất hình, mất tiếng hoặc có hình mất tiếng.

Một điều rất dở là đã không cho bà Luật Sư Schlagenhauf của Trịnh Xuân Thanh vào dự phiên tòa mặc dù bà đã đến sân bay Nội Bài, chứng tỏ chế độ còn sợ dư luận thế giới, thú nhận rằng phiên tòa sẽ không theo chuẩn mực của một nền tư pháp dân chủ hiện đại.

Qua phiên tòa có những việc quan trọng, Hội đồng xét xử đã cố tình bỏ qua, không dám đặt ra, như việc điều tra Trịnh Xuân Thanh đã trốn ra nước ngoài bằng con đường nào, do ai giúp và trở về nước bằng con đường nào, do ai giúp, tự nguyện trở về đầu thú hay bị bắt cóc như phía CHLB Đức khẳng định? Đây là một vấn đề then chốt, – cái đinh của vụ án, mà phiên tòa có vẻ như bắt buộc phải bỏ qua, câm lặng. Cho nên các phiên tòa này vẫn chỉ là trò diễn kịch!

Mức án cho Đinh La Thăng ai cũng đã rõ. Trường hợp Trịnh Xuân Thanh đặc biệt hơn.

Ông Nguyễn Phú Trọng hẳn đã rất căm Thanh dám công khai tuyên bố “không còn tin ở tổng bí thư, xin ra đảng,” lại còn bỏ trốn, tham ô đến hàng chục tỷ đồng, xứng đáng tội tử hình vì ngoan cố, nhưng sau khi Thanh nói lên sự hối hận, xin lỗi tổng bí thư, gọi ông Trọng bằng Bác xưng là cháu, xin “Bác tha tội cho cháu đã phạm sai lầm…” thì Thanh quả nhiên đã thoát tội tử hình. Đây cũng là tính toán để cố giảm căng thẳng với CHLB Đức, nơi đã bỏ án tử hình và rất lo cho ông Thanh lâm vào tội chết, khi mới ở tuổi 52 đầy sinh lực.

Diễn biến và kết thúc của 2 vụ đại án cho thấy, tuy việc xét xử có tiến bộ, diễn ra gần 2 tuần lễ, có tranh tụng kéo dài, có tranh luận giữa công tố viên và luật sư trên căn cứ bình đẳng, dựa theo các điều khoản của pháp luật, các bị cáo đều có lời cuối cùng trước khi nghị án… nhưng về cơ bản việc xét xử công minh vẫn bị nhiều hạn chế theo chuẩn mực của nền tư pháp dân chủ, hiện đại.

Điều này khó tránh khỏi, vì Bộ Tư Pháp do đảng Cộng Sản lãnh đạo, Hội Đồng Xét Xử là các thẩm phán đảng viên cấp cao, một số luật sư thuộc Luật Sư Đoàn do đảng Cộng Sản lãnh đạo, việc họ phải theo chỉ đạo hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp, ngấm ngầm của Bộ Chính Trị và tổng bí thư là tất yếu, theo phương châm đảng lãnh đạo công khai, toàn diện, thường xuyên, liên tục, ở mọi nơi, mọi lúc, không sót một nơi một lúc nào.

Tóm lại vẫn là những vụ xử án của đảng Cộng Sản, của một ông vua tổng bí thư, nắm toàn quyền sinh sát dù cho có ít nhiều cải tiến khôn ngoan, thức thời, nhỏ nhặt, theo lối “xin – cho” của chế độ độc đoán. Bị cáo nào biết điều, khai báo đúng trong phạm vi như lãnh đạo mong muốn, cuối cùng “xin lỗi bác,” tỏ ra ăn năn hối cải, còn tâng bốc tổng bí thư rất bao dung, nghiêm khắc, nhân văn, còn khóc lóc kể lể về thảm cảnh gia đình, thì sẽ được nhẹ tay. Có điều đáng để ý ở các lời cuối của các bị cáo: Không xin lỗi nhân dân, không xin được tòa xem xét công bằng mà chỉ xin bác Trọng thương! Cả không khí của phiên tòa nổi lên điều nổi bật là Tổng bí thư là nhân vật số 1 chủ tọa Hội đồng xét xử trên thực tế.

Các vụ xử án coi như nội bộ đảng trên đây – đảng xét xử đảng viên của mình – trái hẳn với việc xét xử các nhà dân chủ đòi nhân quyền, kiên cường chống bành trướng, như Trần Huỳnh Duy Thức, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh-Mẹ Nấm, Trần Thị Nga, Nguyễn Văn Đài… với cùng cách xét xử qua loa, hình thức, quan tòa, công tố viên, luật sư tranh tụng với nhau như những người điếc đặc, không ai nghe ai, vì bản án, ai cũng biết, đã nằm sẵn trong túi áo của đồng chí “chánh án.”

Theo nền tư pháp độc đảng dưới quyền cá nhân của ông Trọng, tội chống bá quyền Trung Quốc là tội lớn nhất phải bị trừng trị nặng nhất dù đó là phụ nữ chân yếu tay mềm, có mẹ già con dại, bản thân có nhiều bệnh nhưng vẫn hiên ngang ngẫng cao đầu khẳng định yêu nước thương dân là vô tội.

Do đó có những phiên tòa diễn ra trong một buổi, không có luật sư, không tranh tụng, để rồi tổng bí thư tự khen “dân chủ đến thế là cùng!”

Dư luận trong và ngoài nước đã lên tiếng mạnh mẽ đòi bỏ hẳn các phiên tòa của những người điếc chống các nhà dân chủ yêu nước thương dân, vì nó tàn ác quá, dã man quá, bị thế giới văn minh tới tấp lên án, chê cười. (Bùi Tín)

Mời độc giả xem bình luận “Vi cá mập phơi trên nóc nhà đại sứ Việt Nam ở Chile”(Phần 2)

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

30 Tháng Tư và tiếng chó sủa đêm phía sau nhà

“Ba mươi tháng Tư, con nhớ, cứ nghe tiếng chó sủa đêm phía sau nhà thì ra cúng nhé! Họ về đó, năm nào cũng thế…”.

Vị Nữ Anh Hùng Phi Công

Một giọng nữ điềm đạm nói trong máy, "Chúng tôi có người bị thương, xin ông vui lòng cho toán cứu thương đến sát máy bay, sau khi chúng tôi đáp xuống."

Ngày Mất Nước thứ 43

Tháng Tư mỗi năm là tháng dành để tưởng nhớ, để buồn tủi và để luyến tiếc những ngày đã mất, hay đúng ra là đã bị cướp mất.

43 năm sau 30 Tháng Tư, đất nước hiện ra sao?

Đây là câu hỏi rất quan trọng, mỗi công dân có trách nhiệm, từ quan chức đến phó thường dân, cần chung sức góp ý để đạt đồng thuận chung nhằm đưa đất nước khỏi bế tắc và lạc hậu hiển nhiên hiện nay.

Nền giáo dục của một quốc gia độc lập

Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế có con số chính xác: Việt Nam đứng hạng nhì trong khu vực Á Châu Thái Bình Dương về giá hối lộ cho một năm học vào trường công lập.

Chơi hoa rồi lại bẻ cành bán rao

Câu chuyện hôm nay là chuyện xẩy ra trong xã hội Mỹ và nạn nhân là cô Jane Doe - cái nặc danh mà luật pháp Mỹ gán cho mỗi nữ nạn nhân cần giấu mặt, giấu tên.

Văn hóa, văn hóa, văn hóa

Trước Gramsci, có người nghĩ văn hóa giải thích tất cả. Sau Gramsci, người ta 'Biết' văn hóa giải thích tất cả, quyết định tất cả.

Chính sách ‘ngư dân tự vệ’ của Việt Nam đã thất bại ra sao?

Lực lượng “ngư dân tự vệ” của Việt Nam không chỉ phải chịu rủi ro nguy hiểm từ “tàu không rõ quốc tịch,” mà còn bị chính những người cùng quốc tịch lừa gạt một cách không thể nhẫn tâm hơn.

Trí thức và mâm thịt chó

Ở Việt Nam có trí thức hay không? Trí thức Việt Nam đang ngồi chỗ nào trong câu chuyện chính sự? Đó là những câu hỏi nổi cộm hiện nay.

Tướng

Vụ tướng Vĩnh (Phan Văn Vĩnh) khiến nhớ chuyện tướng Ca (Đỗ Hữu Ca) trước đây: một đội quân với áo giáp, súng đạn và… chó nghiệp vụ.