Khi nào thì việc đòi bồi thường hợp lý về mặt tài chánh?
Một điều bất hạnh trong đời là những chuyện không may thỉnh thoảng xảy ra cho căn nhà của bạn. Sự hư hại vì ống nước bể hoặc một vụ hỏa hoạn do lò nướng quá nóng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, và có thể dễ dàng gây ra các hư hại cho kiến trúc và những mất mát về đồ đạc trong nhà lên tới hàng chục nếu không phải hàng trăm ngàn đô la.
(Hình minh họa: Kevork Djansezian/Getty Images)
Sự thiệt hại đó có được bảo hiểm che chở hay không?
Câu hỏi đầu tiên là liệu sự thiệt hại đó có được che chở bởi hợp đồng bảo hiểm dành cho chủ nhà hay không. Thông thường, hợp đồng sẽ ấn định rằng sự thiệt hại cho căn nhà cần có tính cách “bất ngờ và rủi ro.” Vài thí dụ như một ống nước bị đông đá và bể; một máy giặt hoặc một bồn cầu bị nước tràn; một mạch điện quá nóng và gây ra một đám cháy, một trận bão làm cho ngói bị thổi bay khỏi mái nhà hoặc một cành cây gãy rơi xuống; hoặc một người lái xe say rượu đâm vào mặt tiền căn nhà của bạn.
Những thứ thường không được bảo hiểm che chở như những vấn đề bảo trì bình thường, chẳng hạn một ống nước bị rò rỉ từ nhiều tháng nay hoặc những miếng ngói không ngăn được nước mưa vì đã quá thời kỳ hữu dụng của chúng. Thiệt hại vì ngập lụt và động đất thường không được che chở trừ phi được minh định trong hợp đồng của bạn, và nhiều hợp đồng bảo hiểm của chủ nhà hiện giờ hoặc loại trừ hoặc giới hạn sự che chở về nấm mốc (mold).
Sự thiệt hại trị giá bao nhiêu?
Một câu hỏi then chốt khác về chuyện có nên nộp đơn đòi bồi thường thiệt hại hay không là trị giá của sự thiệt hại. Vài người coi hợp đồng bảo hiểm của chủ nhà như một thứ sẽ được sử dụng cho bất cứ tầm cỡ thiệt hại nào, trong khi những người khác coi nó tương tự như một hợp đồng bảo hiểm y khoa trong trường hợp bệnh nặng – nó chỉ nên được sử dụng trong trường hợp xảy ra một tai họa.
Mọi hợp đồng bảo hiểm của chủ nhà đều có một khoản khấu trừ (deductible), là một số tiền mà bạn phải trả cho trị giá của sự thiệt hại, trước khi hãng bảo hiểm trả. Chẳng hạn, giả sử căn nhà của bạn bị hư hại và nhà thầu sẽ đòi $10,000 để sửa chữa. Nếu hợp đồng của bạn ấn định một khoản khấu trừ $1,000 – một số tiền tương đối thông dụng ngày nay – công ty bảo hiểm sẽ thu xếp với bạn về số tiền $9,000, và bạn sẽ phải bù thêm $1,000 vào hóa đơn của nhà thầu.
Cỡ của khoản khấu trừ khiến cho bạn phải suy nghĩ về chuyện bạn có nên nộp đơn đòi bồi thường hay không. Nếu bạn có một sự thiệt hại trị giá $1,200 và bạn có một khoản khấu trừ $1,000, khoản tiền $200 mà hãng bảo hiểm sẽ đóng góp vào những sửa chữa sẽ không đáng để có một vụ đòi bồi thường trong hồ sơ của bạn. Mặt khác, một khoản khấu trừ $1,000 sẽ là một đóng góp nhỏ của bạn đối với một đơn đòi bồi thường thiệt hại vì một đám cháy lớn thiệt hại tới $75,000.
Bạn sẽ cần cân nhắc trị giá của sự thiệt hại đối với tình hình tài chánh của bạn và hậu quả mà một đơn đòi bồi thường sẽ có trên hồ sơ của bạn trước khi bạn đưa ra quyết định cuối cùng để nộp một đơn đòi bồi thường.
Những vụ đòi bồi thường trước đây thì sao?
Nhiều người ngần ngại trong việc nộp đơn đòi bồi thường thiệt hại vì lo ngại về “hồ sơ đòi bồi thường của họ,” là hồ sơ những vụ đòi bồi thường được nộp trước đây đối với một bất động sản. Nói chung, các công ty bảo hiểm nhìn vào con số những đơn đòi bồi thường đối với một bất động sản trong 3 tới 5 năm vừa qua, bản chất của những đơn đòi bồi thường đó (lửa, nước, bão, v.v…), và trị giá bằng tiền của những đơn đòi bồi thường.
Có vẻ như các công ty bảo hiểm khác nhau áp dụng những tiêu chuẩn khác nhau về chuyện họ sẽ xem xét những vụ đòi bồi thường trước đây như thế nào và họ sẽ cân nhắc các yếu tố khác nhau như thế nào, nhưng dù sao mọi hãng đều xem xét hồ sơ khiếu nại của bất động sản khi cần ấn định giá biểu và liệu bạn có được tái tục hay không khi hợp đồng hết hạn.
Nên nhớ rằng thường thường đây là hồ sơ những vụ đòi bồi thường thiệt hại đối với một bất động sản nào đó, không phải là những đơn được nộp bởi một người nào đó (mặc dù điều đó cũng có thể được đem ra xem xét). Như vậy, bạn có thể nộp cái đơn đầu tiên của bạn từ trước tới nay đối với căn nhà mà bạn làm chủ trong hai năm qua, không biết rằng đã có hai đơn trước đây được nộp bởi người chủ cũ. Vì lý do đó, khi bạn mua một căn nhà trước đó có chủ, bạn nên yêu cầu họ cho biết có bất cứ khiếu nại nào đã được nộp đối với căn nhà hay không.
Ðừng sợ phải hỏi
Nộp một đơn đòi bồi thường thiệt hại không phải là việc làm tùy tiện, hoặc được thực hiện để đòi bồi thường một số tiền không bao nhiêu sau khi bị khấu trừ. Mặt khác, bạn cũng không nên cho rằng bạn nên tránh nộp đơn đòi bồi thường nếu bạn cần sự trợ giúp của công ty bảo hiểm để thực hiện những sửa chữa cần thiết – vả lại, đó là lý do mà bạn mua bảo hiểm.
Rất tiếc, hợp đồng bảo hiểm thường không được viết bằng loại Anh ngữ giản dị, dễ hiểu, do đó nó có thể khó khăn khi muốn hiểu những gì được hợp đồng che chở hoặc không che chở. Trong hợp đồng cũng không đề cập gì về chuyện hồ sơ những vụ khiếu nại có thể ảnh hưởng tới bạn. Do đó, nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về những gì được bảo hiểm che chở, những khoản khấu trừ, hồ sơ những vụ khiếu nại hoặc bất cứ điều gì khác, liên quan đến chuyện bảo vệ tốt đẹp tài sản lớn nhất của bạn, đừng bao giờ sợ phải hỏi địa ốc viên của bạn để được giải thích rõ ràng.
