Bác Sĩ Ðặng Trần Hào
Theo cơ thể học
Gót chân chúng ta phải chịu đựng sức dồn nén trong suốt cuộc đời khi di chuyển, chạy nhảy và đứng. Tùy theo từng trường hợp chân bị đau. Có 26 loại xương liên kết với nhau ở bàn chân, sự cấu tạo của bàn chân có nhiệm vụ điều chỉnh êm ái và độ cao thấp tùy theo từng bước chân.
Bàn chân có thể bị chấn thương ở bất cứ nơi nào. Ðau bàn chân có thể cảm thấy ở dưới gót chân, ở giữa bàn chân ngay giữa chỗ lõm xuống sau những cục xương tròn như hòn bi nối liền với những xương ngón chân và vùng tiếp nhận nối với nhưng xương ngón chân.
Chân được bao phủ một lớp thịt dầy, những dây chằng liên kết với nhau chạy dài dưới lòng bàn chân, từ gót chân tới các ngón chân. Nhờ vậy nó tạo dược sự điều chỉnh theo độ cong của bàn chân. Tùy theo những phần tử vi ti có thể bị sưng đau do làm việc quá độ hay bị chấn thương. Gót chân có thể tự điều chỉnh trên xương gót chân. Tuy nhiên nơi đây những sợi dây chằng liên kết có thể gây ra đau gót chân. Chẳng hạn người mập phì, hay chạy quãng đường xa có thể làm tổn hại đến sự cấu tạo và mô liên kết của gót chân.
Ðau ở phần nối kết với những xương đầu ngón chân
Ðau ở dưới những xương nối kết với xương đầu ngón chân của bàn chân. Ðây có thể là lý do dây thần kinh bị chấn thương, máu không thông hay những khớp xương bị ảnh hưởng bất thường do bị dồn ép quá độ hay phong thấp gây ra đau
Ðau do phong thấp
Dây thần kinh có thể gây khó chịu do sự chịu đựng nhiều lần hay do những bướu gây ra. Sự chấn thương dây thần kinh gây ra nóng và đau ở đầu ngón chân và những khớp xương bàn chân, rồi gây ra tê và mất cảm giác. Phong thấp có thể ảnh hưởng tới khớp xương và bàn chân, gây ra đau âm ỉ và có thể cảm thấy dễ chịu hơn khi mặt trời mọc và suốt thời gian ban ngày.
Bị bầm giập và bị nứt gót chân
Khi xương bị bể gây ra nứt bàn chân. Nứt có thể là nguyên nhân trực tiếp bị chấn thương. Khi bị nứt có thể bị đi bị lại nhiều lần, chẳng hạn như chạy bộ, nhẩy cao. Sự bể nứt thường xảy ra bất thường, làm đau dữ dội như dao đâm vào bàn chân. Khi xảy ra thường không thấy sự báo trước nào, bởi vì nó đã bị đi bị lại nhiều lần.
Ðau tại mắt cá chân
Ở phía trước xương ống chân, những dây thần kinh liên kết với nhau chay trong một đường hầm hẹp, dọc theo xương mắt cá chân và qua từ chân vào bàn chân. Tùy theo sự mạnh yếu của bàn chân. Ðiều này có thể gây dây thần kinh bị dồn ép và khó chịu, sẽ gây ra đau như kim châm dọc theo bàn chân và gót chân. Ðối với những người bị bệnh tiểu đường, phong thấp hay chân quá phẳng thường bị đau mắt cá chân nhiều hơn.
Mụn cóc, chai cứng
Mụn cóc do cơ thể mọc ra. Mụn cóc phẳng nằm dưới bàn chân. Những vi khuẩn có thể xâm nhập qua nhưng kẽ hở vào trong da như khi chúng ta cắt. Khi những mụn cóc thành hình tạo nên quá sức dồn nén dưới bàn chân. Nó có thể gây ra đau dữ dội. Còn chai cứng là da bàn chân bị dầy dưới điều kiện quá sức dồn nén của bàn chân, vì vậy chúng ta cần phải bảo vệ vùng này, nếu không, có thể gây ra chai cứng da và gây ra đau, nhất là khi chúng ta đi.
Theo y khoa Ðông Phương
Thận có thể do âm hay dương suy. Nếu thận dương khi chân tay hay bị lạnh, ăn uống không kiện toàn tiêu hóa, người mệt mỏi. Nếu tình trạng kéo dài sẽ đi đến lúc thiếu máu, mất ngủ và đau nhức.
Bình thường thì âm thăng, dương giáng hay còn gọi là dẫn hỏa qui nguyên, nghĩa là phần dưới chân ấm và phần trên cơ thể mát mẻ là vô bệnh, ăn ngon ngủ yên. Một khi thận âm suy, hỏa bị bốc nghịch lên trên làm mắt bị mờ, tai ù, mặt nám, miệng khô và khát nước, tiểu đêm nhiều lần, mất ngủ, hồi hộp, lạnh chân.
Cả hai trường hợp thận dương và âm đều lạnh chân, mà lạnh là nguyên nhân làm máu huyết không lưu thông bình thường mà gây ra đau nhức gót chân và bàn chân thường là nguyên nhân chính.
Hơn nữa theo đường kinh châm cứu. Huyệt Dũng Tuyền là huyệt bắt đầu của thận, trên đường lõm trong lòng gan bàn chân dọc qua ngón thứ hai, 2/5 kể từ đầu ngón đến gót chân (theo như hình vẽ đính kèm), chạy tới Nhiên Cốc rồi Thái Khê giữa điểm cao nhất của mắt cá chân trong và bờ trong của gân ngón chân trong rồi dọc theo bên trong của chân và từ từ lên háng…
Trong khí bàng quang kinh huyệt Cô Lôn (UB60), giữa điểm cao nhất của mắt cá chân ngoài và bờ trong của gân gót chân ngoài, và… tới Trí Âm (UB67) góc ngoài ngón chân út, cách góc móng 0.1 thốn.
Sở dĩ phải cho vị trí của hai huyệt nằm bên ngoài và bên trong mắt cá chân của hai đường kinh thận và bàng quang liên hệ ân dương với nhau.
Một khi thận suy sẽ ảnh hưởng tới Bàng Quang kinh, là hai đường kinh liên quan tới gót chân. Như ta đã biết dù thận âm hay dương suy cũng làm bàn chân lạnh và làm máu và khí bất thông gây ra đau gót và dưới bàn chân.
Chúng ta châm cứu hai huyệt này, giúp cho thận và bàng quang trở lại bình thường và giúp cho máu huyết lưu thông sẽ giải quyết được đau gót chân.
Tôi đã có nhiều dịp gặp những trường hợp này, áp dụng châm cứu hầu như khỏi hẳn.
Ngoài ra có thể bị đau và thốn gót chân và nhất là vùng phía dưới những đốt ngón chân do phong thấp gây ra, chúng ta có thể dùng bài bài thuốc sau sau, chữa trị kết quả rất khả quan.
Bài thuốc
Ðộc hoạt 9 grs
Phòng phong 6 grs
Bạch thược 9 grs
Ðỗ trọng 9 grs
Phục linh 9 grs
Tang ký sinh 9 grs
Tế tân 6 grs
Xuyên khung 9 grs
Ngưu tất 9 grs
Dương qui 9 grs
Thục địa 9 grs
Quế bì 9 grs
Nhân sâm 9 grs
Cam thảo 6 grs
-Ðộc hoạt: Hóa thấp và giảm đau.
-Tang ký sinh: Bổ thận và gan đổng thời hóa thấp giảm đau.
-Ðỗ trọng, ngưu tất, thục địa và tang ký sinh: Nuôi dưỡng xương và thận.
-Ðương qui, xuyên khung, bạch thược: Bổ huyết, thông huyết, phối hợp với độc hoạt, tế tân nuôi dưỡng thận và trị đau nhức.
-Quế bì: Bổ thận khí huyết, khử lạnh và đau.
-Sâm hoa kỳ và phòng phong: Bổ khí và giải phong.
-Ngưu tất: Ðưa các vị thuốc xuống phần hạ tiêu, thư giãn gân cơ.
