Bạn nghĩ sao về một ngọn tháp (obelisk) được đặt trong khu vườn của bạn? Hay một đền mặt trời (sun temple)? Hay một hang động phủ đầy rêu có nước nhỏ giọt?
Khu vườn của một cơ ngơi nổi tiếng ở Anh hãnh diện với mọi đặc điểm này và còn nữa. Nó được gọi là Stourhead, ở đầu nguồn sông Stour của Anh, và những thành phần kiến trúc này, được coi như kỳ lạ và chỉ nhằm mục đích trang trí, được bố trí một cách khéo léo dọc theo một con đường mòn khúc khuỷu chạy vòng quanh dài gần hai dặm.
Khu vườn và các kiến trúc kỳ lạ của nó được thiết kế vào năm 1744 bởi một nhà thiết kế phong cảnh nghiệp dư với cái tên được nhiều người thán phục là Henry Hoare.
(Hình minh họa: Ronaldo Schemidt/AFP/Getty Images)
Một kiến trúc kỳ lạ là một thiết kế phong cảnh mà sự hiện hữu của nó không có lý do gì khác hơn là tạo thêm hấp dẫn. Những kiến trúc kỳ lạ rất thịnh hành trong các khu vườn ở Anh vào cuối thế kỷ 18, khi chúng là một thành phần không thể thiếu của một trào lưu kiến trúc và thiết kế phong cảnh được gọi là trường phái ấn tượng (picturesque).
Phong trào chủ trương khá nhiều thứ mà bạn có thể đoán được – các thiết kế có mục đích kiến tạo một cách nghệ thuật, và quả thật, đẹp như một bức tranh. Thực vậy, Stourhead được căn cứ vào một bức tranh phong cảnh do một họa sĩ người Pháp, ông Claude Lorrain, vẽ một thế kỷ trước đó.
Tiếc thay, hầu hết các khu vườn đều không có chỗ để thực hiện những kiến trúc kỳ lạ đầy sáng tạo như ở Stourhead. Nhưng một kiến trúc kỳ lạ không cần nhiều chỗ mới có hiệu quả. Các yếu tố thiết kế đã thành công đối với ông Hoare và những người khác trong thời đại thiết kế phong cảnh vàng son ở Anh cũng có thể được sử dụng để cung cấp các yếu tố lạ lùng cho khu vườn của chính bạn.
1. Các vọng lâu (gazebos) là một kiến trúc khác thường trong vườn được ưa chuộng từ lâu. Dù hình vuông, tròn hay bát giác, chúng là điểm cuối thích hợp cho một con đường mòn trong vườn.
Hãy cố vượt ra ngoài kiến trúc mắt cáo thông thường – kiểu cọ càng lạ lùng càng tốt. Các kiểu vọng lâu thời một thế kỷ trước có nhiều đặc điểm, từ các khúc gỗ còn nguyên vỏ đến đá lấy từ dưới sông cho tới những chiếc cột sắt và những chiếc vòm như củ hành. Thực vậy, nói chung một kiến trúc kỳ lạ hơi điên rồ một chút.
2. Một chiếc cầu có thể trở thành trọng tâm của một khu vườn với địa thế thích hợp. Nó có thể bắc ngang một nền đá khô hoặc có nước chảy. Cỡ của chiếc cầu không cần lớn, hãy nhìn vào một số những chiếc cầu nhỏ xíu được thấy trong kiến trúc phong cảnh của người Nhật. Giản dị từ bên này băng qua bên kia cũng đủ gây thích thú cho nhiều người.
Ðừng quên rằng chiếc cầu phải thực sự bắc ngang một cái gì (không phải chỉ là mặt đất bằng). Quan trọng hơn nữa, hãy bảo đảm rằng có một cái gì đó đáng để tới ở phía bên kia – có thể là một thứ kỳ lạ khác, hoặc chỉ là một chiếc ghế dài để ngồi và thưởng ngoạn cảnh vật chung quanh.
3. Những vòi nước phun hoặc hồ nhỏ có thể thêm nhiều thích thú cho một khu vườn. Âm thanh êm dịu, sờ vào thấy mát lạnh, và mùi nước gây sảng khoái là những thứ phục vụ cho các cảm giác, không phải chỉ có vẻ đẹp bề ngoài.
Vì lý do này, các khu vườn nổi tiếng như Stourhead có đầy đủ những hệ thống ao và lạch nước nhân tạo. Nhưng một mảnh vườn nhỏ cũng có thể lợi dụng nước. Bạn không cần một thác nước – một thứ giản dị như một lòng chảo nhỏ có nước chảy nhỏ giọt có thể biến một khu vườn thành một ốc đảo của sự tĩnh mịch.
4. Những kiến trúc kỳ lạ khác tùy theo trí tưởng tượng của bạn. Ngọn tháp của khu vườn Stourhead, chẳng hạn, là một kiểu được thu nhỏ của một hình thức đài kỷ niệm của Ai Cập. Bạn nên đặt những kiến trúc kỳ lạ tại những điểm dừng chân tự nhiên trong khu vườn, nơi chúng cho thấy một điểm ngắm cảnh hoặc một cây được ưa thích. Ngay cả một thứ giản dị như một chiếc ghế dài, nơi chứa nước cho chim tắm hoặc dụng cụ chỉ giờ theo bóng mặt trời có thể thêm yếu tố bất ngờ một cách hiệu quả cho phong cảnh. (n.n.)
