Phạm Ðình
Trong một lần nói chuyện với một người bạn thợ máy, chúng tôi có hỏi anh “Ðâu là điều quan trọng nhất anh khuyên khách hàng hầu có thể lái xe an toàn trong Mùa Ðông?” Anh trả lời, “Biết cách sử dụng nút Defroster và bảo trì Heater (máy sưởi) thật tốt.” Tôi lại hỏi anh, “Ðó là đối với những người dùng xe ở vùng quá lạnh thôi. Tài xế ở các tiểu bang nóng ấm như California có cần đặt trọng tâm những điều đó không?” Anh giải thích, “Có chứ! Mùa Ðông, hay chẳng phải Mùa Ðông thì kính Windshield trước mặt nhiều lúc mờ đi, và làm sao chúng ta có thể lái xe an toàn nếu không thể nhìn về phía trước?” Câu trả lời của người thợ máy, anh Nguyễn Ðức Long, chủ nhân Anthony Auto Body & Repairs trong vùng Little Saigon, California đã gợi ý cho chúng tôi về đề tài hôm nay: Defrost và Demist, hai công tác cần thiết, nhất là trong Mùa Ðông. Theo nhận xét của nhiều chuyên viên về bảo trì xe cộ, đây là những vấn đề không được các hãng sản xuất xe giải quyết đúng mức, buộc tài xế phải vận dụng sự khéo léo riêng của mình để có được sự an toàn cần thiết khi lái xe.
(Hình minh họa: Triết Trần/Người Việt)
Defrost là gì?
Có lẽ đây là điều mà nhà sản xuất nghĩ tới khi chế tạo xe, nên đã làm ra một cái nút gọi là defrost, giúp chúng ta giải quyết tình trạng tuyết đá hoặc sương đọng quá nhiều ở mặt ngoài kính chắn gió (Windshield) ngăn cản tầm nhìn của tài xế. Hiện tượng này xảy ra khi trời quá lạnh, làm đông đá những giọt sương rơi trên cửa kính nếu xe để ở ngoài trời qua đêm, đó là hiện tượng Frost. Ðể giải quyết tình trạng này, chúng ta phải Defrost, tức là tiếp hơi nóng vào kính xe, khiến cho băng đá tan ra để mặt kính trong sáng trở lại, giúp tài xế nhìn xuyên thấu con đường trước mặt. Nhà sản xuất xe đã tiên liệu điều đó, nên chế sẵn một cái nút Defroster ở trong xe, trước mặt tài xế. Thông thường, việc làm đầu tiên của tài xế sau khi đề máy là ấn nút Defroster với hy vọng đầu máy sẽ tự giải quyết vấn đề kính đông đá trước khi cho xe chạy.
Defrost không hiệu quả, làm hại đầu máy
Nhưng rất nhiều khi bạn thấy rằng, ấn cái nút Defroster đó không hiệu quả, hoặc bạn phải chờ rất lâu kính mới trong trở lại để cho mình “dọt” đi an toàn. Là vì, thực ra tác dụng của cái nút Defroster lúc đó chỉ như “gãi ngứa ngoài da”, không có tác dụng bao nhiêu khi bạn bị “đông đá” quá nặng. Ðã vậy trong đa số trường hợp, chúng ta lại không sử dụng nút này đúng cách: Nghĩa là, khi ấn nút Defroster thì đồng thời chúng ta cũng vặn cho quạt gió (blower) lên cao để nghe gió thổi ra vù vù. Ai cũng nghĩ rằng làm như vậy là để cho khí ấm luân lưu nhanh giúp cho mặt kính sáng lại mau hơn. Tuy nhiên, hành động này, theo ông Kirby Palm – kỹ sư cơ khí, hiện đang là chuyên viên HVAC về máy sưởi máy lạnh hành nghề tại Tallahassee, Floria – sẽ đưa đến tác dụng ngược. Là vì, không khí càng quay nhanh thì nhiệt độ càng giảm, và không khí lạnh hơn. Trong khi đó, điều mà chúng ta cần là khí nóng để giải đông (defrosting), chứ không phải khí lạnh.
Vì thế, chúng ta cần phải để quạt ở mức thấp, hay đúng hơn không cần mở quạt lúc bấy giờ.
Thêm nữa, khi xe mới nổ máy sau một đêm ngoài trời thì đầu máy còn đang lạnh cóng, chưa có đủ nhiệt để tiếp vào cho máy sưởi. Chúng ta có ấn nút mở sưởi (Heater) lên cũng không hưởng được một chút khí nóng nào từ quạt thổi ra. Trái lại, chúng ta chỉ có được những luồng khí lạnh, làm cho không gian tê cóng trở nên lạnh hơn cho đến khi đầu máy đã nổ được một lúc đủ lâu để tiếp nhiệt vào cho máy sưởi.
Làm như vậy – mở Heat và Defroster trong lúc đang warm-up đầu máy và chưa lăn bánh – là một hành động phá phách rất tệ hại đối với máy xe mà đa số chúng ta vô tình mắc phải. Vậy, để có thể “giải đông” một cách hiệu quả mà không làm hại máy, chúng ta phải làm gì? Các chuyên viên về bảo trì xe cộ có những lời khuyên sau đây:
Những việc không nên làm trong khi đầu máy đang warm-up
Có nhiều người warm-up bằng cách cho máy nổ tại chỗ trong 3, 4 phút. Người khác làm bằng cách cho xe chạy từ từ ngay sau khi nổ máy. Dù bằng cách nào chăng nữa, chúng ta cũng không giải đông bằng cách:
-Mở quạt: Không!
-Ấn nút Defroster: Không!
-Mở Heat: Không!
Một lần nữa, cái điều chúng ta muốn có để giải tỏa khí lạnh là hơi nhiệt là do đầu máy xuất ra, mà đầu máy còn lạnh thì làm sao phát nhiệt?
Còn tại sao mở heat và defroster trong lúc này lại làm hại đầu máy được lý giải như sau:
Trong thời tiết lạnh giá qua đêm, nhớt trong xe ít nhiều bị đặc lại, khiến cho xe khó nổ máy. Vì thế, xăng phải được rót vào nhiều hơn, nhiều tới mức nó có thể rửa sạch màng nhớt nén ở thành xi lanh. Khi đó, chuyển động “kéo lên thục xuống” của piston dọc theo ống xi lanh không được bôi trơn đúng mức! Nếu xi lanh và piston biết nói như con người thì ắt hẳn “họ” đã kêu toáng lên: Rát quá! Rát quá!
May mà còn có ít giọt nhớt bắn lên từ trục máy (crankshaft) đang xoay, nhưng trục máy lúc này cũng chỉ xoay ở tốc độ vừa phải vì xe chưa bắt đầu lăn bánh, nên lượng nhớt để bôi trơn không đủ. Hậu quả là tiến trình chuyển động không đủ nhớt bôi trơn sẽ làm cho xi lanh cũng như piston bị trầy sớt, hư hại. Có phải là “người ta” không biết kêu mà mình muốn làm gì thì làm đâu!
Vì thế, bạn càng cho xe nổ lâu không chạy mà có mở Defroster và Heat thì máy xe hư hại càng nhiều, đó là điều dễ hiểu.
Nhưng nếu không mở 2 thứ đó thì chúng ta phải làm gì để giải tỏa nước đông đá ở kính xe?
Những việc nên làm
Tốt nhất vẫn là đậu xe trong garage. Nhưng lời khuyên này có vẻ… không thực tế, là vì để nguyên cái garage cho xe đậu là một việc làm quá xa xỉ đối với nhiều người trong chúng ta (mặc dầu ai cũng hiểu rằng “garage” có nghĩa là nhà xe). Nên, dù được thương cách mấy, xe vẫn phải trần thân ở ngoài trời suốt những đêm thâu giá lạnh, oằn mình đón nhận sương tuyết. Vì thế, các chuyên gia về bảo trì lại có những những ý kiến khác, xem ra thực tiễn hơn:
-Kính xe đông đá quá nhiều, thì phải dùng một dụng cụ thích hợp, gọi là scraper giống như cái “bay” của thợ hồ, để cạo đá đi trước.
-Nếu không muốn đứng lâu ngoài trời lạnh lẽo thì mua một dung dịch phun gọi là de-icer để làm đá tan đi.
-Nếu không muốn mất tiền mua dung dịch De-icer thì kiếm ít cồn (Rubbing Alcohol) cho vào bình xịt, xịt lên mặt kính. Cồn là thứ rẻ, dễ mua, nhưng hiệu quả không thua gì các thứ nước công nghiệp khác.
-Kỹ càng hơn, bạn nên gắn một cái máy sưởi phụ ở trong xe, máy sưởi này còn có thể được mở lên cùng với đầu máy và cho hoạt động ngay khi tài xế chưa vào xe. Ðến lúc tài xế vào ngồi sau tay lái, thì kính Windshield đã trong sáng, và xe sẵn sàng lăn bánh. Cũng có loại máy sưởi độc lập, cắm dây vào hệ thống điện nhà, để bạn có thể mở lên sưởi ấm cho xe trong đêm. Nhưng phải nhớ tháo dây nối điện trước khi dọt xe đi. Bằng không, chiếc xe có thể… kéo sập garage không chừng! Người viết nói phóng đại để đùa chơi, nhưng những hậu quả khác cũng có thể phiền phức không kém.
-Khi xe đã lăn bánh an toàn, và đầu máy đã warm up (Cây kim của đồng hồ nhiệt trên xe chấm vào đầu chữ C), bạn có thể mở Defroster cũng như mở Heater để duy trì sự thoải mái trong xe và giữ cho mặt kính trong sáng. Khí hậu ngoài trời phải rất lạnh mới có thể gây ra vấn đề đông đá trên kính xe.
Bây giờ chúng ta không còn lo đối phó tình trạng đông đá (frost) nữa, nhưng vấn đề an toàn chưa hẳn giải quyết được: Là vì, có thể chạy được một lúc thì kính xe lại mờ, khiến bạn chẳng còn nhìn thấy đường đất đâu cả. Lúc này, có ấn đến choét cái nút Defroster hoặc mở Heat đến bỏng da cũng vô phương. Bởi vì điều chúng ta cần ở đây không phải là Defrost mà là… Demist.
Xin hẹn gặp bạn trong bài kỳ tới.
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque hoặc tiền mặt cho Phạm Ðình, PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728 – 9255. Tel: 714 675 8628 (số mới). Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
