Bướm ma, loài côn trùng có trong mọi nhà ở Mỹ

Hà Tường Cát/Người Việt

Con bướm ma xòe cánh. (Hình: maine.gov)

Trên toàn nước Mỹ, bướm ma là một loài côn trùng rất thường thấy trong mọi nhà, nếu vô tình bỏ vương vãi hay lưu trữ những thực phẩm dư thừa khiến cho chúng có điều kiện sinh sôi.

Tên tiếng Anh của bướm ma là “Indian Meal Moth” do nhà côn trùng học Asa Fitch đặt ra khi lần đầu tiên vào giữa thế kỷ 19. Ông tìm thấy chúng trong ngô xay giã, đồ ăn của thổ dân da đỏ Châu Mỹ (Indian Meal). Indian ở đây không liên quan gì tới Ấn Độ.

Người ta thường lầm bướm ma thực phẩm với bướm ma vải (Webbing Clothes Moth), bướm ma thực phẩm Indianmeal Moth chỉ phá hoại thực phẩm chứ không làm hại quần áo.

Ở giai đoạn phát triển trưởng thành, bướm ma có chiều dài chừng 1/2 đến 3/5 inch (12-15 mm), chúng bộ cánh màu xám, tương tự như loài bướm đêm (moth), xếp xuôi về sau, khác với loài bướm ngày và không có phấn, bay vụng về, không nhanh gọn như ruồi. Theo các nhà côn trùng học, bướm ma “Indian Meal Moth” rất dễ phân biệt với hơn 500 giống bướm đêm khác tại Bắc Mỹ, nhờ nửa sau bộ cánh có mầu nâu đỏ hoặc màu đồng.

Điều nên biết là bướm ma làm hư hỏng thực phẩm và gây khó chịu cho con người, nhưng không có chất độc. Nếu bị bướm ma cắn, hay ăn nhằm chúng, cũng không có tác hại gì đáng lo ngại.

Giống bướm ma sinh sôi nảy nở rất mau vì một con cái có thể đẻ từ 100 tới 300 trứng rất nhỏ, khó nhìn thấy bằng mắt thường. Ấu trùng của chúng thường tìm thấy ở những chỗ chứa đồ ăn như nhà bếp, tiệm tạp hóa, chợ, nơi có những thực phẩm như bột, ngũ cốc, trái cây khô, sữa bột, hạt, chocolate, kẹo,…

Đồ ăn cho chim, chó mèo, hoa khô và potpourri trong nhiều trường hợp đã là các nguồn chứa sẵn trứng bướm ma hay ấu trùng trước khi đem vào nhà, cho nên bướm ma có thể có ở tất cả mọi nơi, từ phòng khách, phòng ngủ tới nhà tắm chứ không chỉ riêng nhà bếp. Tuy nhiên những con bướm ma trong nhà không chỉ là Indian Meal Moth, mà còn có nhiều loài không sinh sản từ thực phẩm.

Bướm ma có thiên hướng tìm đến nơi nào ban đêm có ánh sáng, nên đèn trong nhà và ở các chợ, tiệm tạp hóa thu hút chúng tìm đến rồi sinh đẻ phát triển.

Khi con bướm ma cụp cánh. (Hình: wikimedia.org)

Người ta chưa hiểu rõ nguyên nhân, vì sao bướm ma thường bay quanh đèn, giống như nhiều giống bướm đêm được gọi tên là thiêu thân vì bay tự sát vào lửa. Một giả thuyết cho rằng những côn trùng này tự nhiên biết sử dụng một kỹ thuật điều hướng không gian, lấy mặt trăng làm chuẩn để giữ góc bay, thẳng và ngang trên mặt đất. Vì mặt trăng rất xa và lúc nào cũng trên đường chân trời nên góc bay, không biến đổi suốt đoạn đường bay. Nhưng khi chúng thấy một ngọn đèn sáng và lấy làm chuẩn, thì góc bay luôn luôn thay đổi, qua một khoảng đường bay ngắn, con bướm ma biết tự điều chỉnh góc bay theo thiên bẩm và cuối cùng đi theo một quỹ đạo xoắn ốc, càng ngày càng đến gần nguồn sáng.

Bướm ma sống ở tất cả các miền khí hậu, trừ Nam Cực và phát triển khi thời tiết ấm áp, khiến cho chúng trở thành loài sâu bệnh gây hại dai dẳng. Chừng nào nhiệt độ trong nhà, hoặc nơi chứa đồ ăn khô trên 50 độ F, thì bướm ma có thể sống và sinh sản. Chu trình tiến hóa từ trứng qua ấu trùng đến sâu bướm, làm kén, nhộng nở thành bướm và sinh sản trong khoảng từ 40 đến 55 ngày.

Thực phẩm tồn trữ trong kho bị hư hỏng, do ấu trùng giăng tơ và quấn thành kén, bọc những hạt nhỏ lại với nhau. Ấu trùng có thể đục lỗ qua giấy cứng và plastic nên thực phẩm chứa lâu ngày trong hộp cũng không an toàn.

Bướm ma không bay xa trừ khi đi tìm đồ ăn, và chỉ bay vào lúc chập choạng tối, tránh tia tử ngoại vào lúc tia xanh trong ánh sáng là chính. Người ta khai thác đặc tính ánh sáng xanh hấp dẫn bướm ma để tìm cách trừ các loài bướm đêm.

Để tìm xem có sâu bọ phá hoại không, trước hết hãy kiểm tra tủ  thức ăn hoặc theo dõi bằng loại bẫy không có chất độc, chỉ dùng một viên hóa chất mỗi tháng thay một lần, để dụ bướm ma vào. Nếu thấy dấu hiệu có những cái kén thì phải làm vệ sinh ngay và chuyển hết mọi thực phẩm ra ngoài.

Nên nhớ các chất tẩy rửa như nước, xà phòng, giấm, không hiệu quả bằng sự cắt bỏ nguồn lương thực cho bướm ma. Thiếu lương thực ở một giai đoạn nào, chu trình biến hóa của bướm ma cũng sẽ bị gián đoạn. Không nên dùng thuốc trừ sâu có thể gây nhiễm độc nguy hiểm, nếu chưa tham khảo để được các chuyên viên chỉ dẫn.

Để ngăn ngừa bướm ma xuất hiện trở lại, nên thường xuyên lau chùi các kệ để đồ ăn bằng nước pha giấm, xà bông, không để sót lại chút thực phẩm dư thừa nào cần cho bướm ma và ấu trùng có thể sống. Kiểm tra cẩn thận thực phẩm khô mua về, xem có dấu hiệu bướm ma hay không và nên thay bao mới, đừng tiếp tục chứa trong bao cũ. Không nên mua nhiều đồ ăn khô để dành và tất cả phải cất vào tủ đậy kín hoặc vào tủ lạnh.

Nhiều loại bẫy bướm ma không dùng hóa chất độc được quảng cáo bán ngoài thị trường, tuy nhiên hiệu quả chỉ tương đối vì không thể nào bẫy hết mọi con bướm và không tìm ra những nơi còn trứng và ấu trùng.

Do đó làm vệ sinh thường xuyên và không bỏ sót bất cứ một góc, khe, kẹt tủ nào là phương cách duy nhất để diệt trừ hẳn bướm ma trong nhà, một mục tiêu rất khó đạt kết quả hoàn toàn. Nguyên tắc đơn giản nhất có thể, là thu hẹp diện tích tồn tại của bướm ma trong nhà, bằng cách chỉ chứa thực phẩm tại một số ít nơi, tránh ăn uống ở các phòng khác nhau, vứt bỏ những vật dụng cũ lâu ngày, không để có nhiều chỗ khuất cho bướm ma đẻ trứng và ấu trùng ẩn náu. (Hà Tường Cát)

—————–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Mời độc giả xem chương trình “Du lịch đền Karnark ở Ai Cập” (phần 1)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Hàng bánh đúc đắt khách nhất Sài Gòn

Hàng bánh đúc trên xe đẩy đặt ngay hè phố, trước mặt căn nhà số 130 Võ Thị Sáu, phường 8, quận 3, được xem là hàng bánh đúc đắt khách nhất ở Sài Gòn.

Đậu nành và sức khỏe

Các sản phẩm chế biến từ đậu nành cũng đã được các giới chức y tế thế giới chính thức công nhận là có tác dụng làm giảm nguy cơ gây ra bệnh tim mạch và duy trì sức khỏe con người.

Có nên tập thể dục mỗi ngày?

Có khi nào bạn cảm thấy mệt mỏi khi ráng tập hay có cảm giác như thiếu động lực để vận động, hoặc mục tiêu đặt ra quá cao so với điều kiện sức khỏe cho phép?

Những điều cần biết về dầu olive

Dầu olive là một trong sản phẩm không thể thiếu trong căn bếp ngày nay vì lợi ích về sức khỏe mà nó đem lại cho gia đình.

Kinh tế Mỹ lạc quan, dân chúng mua sắm nhiều hơn trong Tháng Sáu

Người dân Mỹ chi tiền mua sắm nhiều hơn trong Tháng Sáu vừa qua, gồm cả xe cộ và một số mặt hàng khác, xác định sự ước tính của các kinh tế gia là nền kinh tế sẽ phát triển mạnh

Mỹ thiếu hơn 50,000 tài xế xe tải, gây trì trệ kinh tế

Tình trạng thiếu hụt trầm trọng tài xế xe vận tải ở Hoa Kỳ có thể sẽ dẫn đến một vấn đề mới: đó là khiến mức lạm phát tăng nhanh hơn.

Nỗ lực đưa xe hơi không người lái vào đời sống

Cho đến thời điểm này, xe hơi tự động hoàn toàn (hay xe tự hành, xe hơi không người lái) không còn là một ngành kỹ thuật xa vời của tương lai.

Luật Khánh Tận California: Thương thảo điều đình nợ

Không hẳn những người ở California có hoàn cảnh khó khăn vì nợ nhiều đều bắt buộc phải khai phá sản.

Luật Di Trú: Reentry Permit – Phần 2

Theo luật di trú hiện nay, thường trú nhân rời Hoa Kỳ trên 1 năm, Sở Di Trú cho là người thường trú nhân đó đã bỏ rơi sự thường trú của họ.

Illinois và Iowa điều tra vụ xà lách của McDonald’s nhiễm sán

Cơ quan y tế hai tiểu bang Illinois và Iowa hôm Thứ Năm cho biết đang điều tra vụ rau xà lách của McDonald's bị nhiễm sán cyclospora.