WESTMINSTER, California (NV) – Nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương đi vào âm nhạc Việt Nam với những sáng tác được nhiều người biết đến như “Thu Ca,” “Thương Hoài Ngàn Năm”…
Trong một cuộc chuyện trò với phóng viên Hoàng Vy vài ngày trước tại phòng thu hình của Người Việt TV, Westminster, vị nhạc sĩ lão thành cho biết ông vẫn chưa xa âm nhạc được.
Những sáng tác của ông thích hợp cho sự thưởng thức của đại chúng nên vẫn được phổ biến cho đến giờ.
Sinh ra và lớn lên ở xứ Huế mộng mơ và lại xuất thân từ gia đình có máu văn nghệ nên tâm hồn ông được ươm mầm nhạc cảm, bén nhạy với thay đổi của mùa màng thời tiết và với những cảm xúc mà nhiều người không quan tâm.
Không theo con đường cổ nhạc dân tộc như thân phụ, ông tự học thổi sáo Tây, dương cầm, Tây Ban Cầm, và kèn. Hiện, ở tuổi 91, ông vẫn còn thổi kèn clarinet với ban nhạc ở Montreal, Canada.
Nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương sáng tác gần như từ năng khiếu vì không được đào tạo chính thức qua trường lớp kiểu truyền thống.
“Tuy nhiên, những nhạc sĩ đàn anh ở Huế như Ngô Ganh, Nguyễn Hữu Ba, và Văn Giảng có thỉnh thoảng chỉ dẫn cho tôi đôi chút,” vị nhạc sĩ kể. “Ngoài ra, tôi cũng học về sáng tác và hòa âm hàm thụ với một trường nhạc ở Paris. Họ gởi bài vở và bài thi về Việt Nam cho tôi và tôi có bằng sáng tác và hòa âm của họ.”
Nhạc phẩm “Thu Ca” (1953) ghi lại sự rung động tâm hồn của ông lần đầu ra Hà Nội học cao đẳng sư phạm và cử nhân văn khoa.
“Mùa Thu Hà Nội, nhìn nữ sinh Trưng Vương tan trường mặc áo dài xanh da trời choàng khăn voan đủ màu như đàn bươm bướm, chao ôi là đẹp. Cái đẹp này, tôi viết lại trong sáng tác ‘Thu Ca,’” ông Phạm Mạnh Cương kể.
“Thu Ca” là nhạc phẩm đưa tên tuổi Phạm Mạnh Cương đến với sự đón nhận của công chúng.
Sau khi học ở Hà Nội xong, ông trở lại Huế và hợp tác với đài phát thanh Huế trong chương trình văn nghệ học sinh hàng tuần.
Mỗi sáng tác của ông đều như để đánh dấu từng bước quanh cuộc đời.
“Giã Từ Cố Đô” (1965) đánh dấu nỗi niềm phải xa Huế và “Thương Hoài Ngàn Năm” (1956) lưu lại kỷ niệm của ông khi vừa đặt chân vào miền Nam. Tựa ca khúc này mượn cảm hứng từ câu ca dao “Tóc mai sợi vắn sợi dài/ Lấy nhau chẳng đặng, thương hoài ngàn năm.”
Ở miền Nam, năm 1966, ông được đạo diễn Lê Hoàng Hoa mời thành lập ban nhạc cho chương trình ca nhạc đầu tiên là Hoa Thời Đại cho đài Truyền Hình Số 9, một chương trình được những ca sĩ Thái Thanh, Thanh Thúy, Lệ Thanh, Mai Hương, Hà Thanh, Minh Hiếu, Phương Dung, Hoàng Oanh, Quỳnh Dao và Đan Thanh, Thu Phương trình diễn luân lưu.
Chương trình Hoa Thời Đại, sau đó, được đổi thành Chương Trình Phạm Mạnh Cương.
Đa số sáng tác của nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương đều không viết về một bóng hồng cụ thể nào cả mà chỉ từ trí tưởng tượng của ông thôi.
“Trừ bài ‘Ánh Trăng Thu’ là tôi viết tặng người vợ sắp cưới Như Hảo. Tôi chỉ cho in chừng hơn 100 thiệp mời rồi in lời nhạc trên ấy. Bài này, trong vai trò chú rể, tôi hát tặng cô dâu Như Hảo rồi sau đó tôi không để ai hát nữa,” ông hồi tưởng.
Nghề chính của ông là nhà giáo. Ông dạy quốc văn và triết ở trung học Petrus Ký.
“Viết nhạc là nghề phụ của tôi nhưng không ngờ tôi lại sống nhiều nhờ nghề tay trái,” ông cười.
Trước 1975, ông rất thành công trong vai trò sản xuất băng nhạc mang tên Phạm Mạnh Cương rất phổ biến ở Sài Gòn.
Tại Montreal, ông thành lập ban nhạc Phạm Mạnh Cương, tham gia trình diễn và kinh doanh trong lĩnh vực vũ trường ngay ở thời điểm này. (ĐG) [đ.d.]
