Nguyên Huy/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Sáng Chủ Nhật, 14 Tháng Mười tới đây, khu bộ Ðại Việt Cách Mạng Ðảng Nam Cali sẽ tổ chức lễ giỗ cố Chủ Tịch Hà Thúc Ký tại chùa Ðiều Ngự, 14472 Chestnut Street, Westminster, CA 92683.
Bàn thờ với di ảnh cụ Hà Thúc Ký trong một buổi lễ tưởng niệm hồi năm 2008. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)
Ông Nguyên Dzuy, bí thư chi bộ Nam California, cho biết: “Lễ Giỗ là dịp để anh em trong đảng và thân hữu tưởng nhớ đến công lao của một nhà tranh đấu cách mạng trong suốt thời gian đất nước phải qua nhiều giai đoạn từ thực dân Pháp qua thời cách mạng dân tộc 1945 bị cộng sản chiếm đoạt đến thời quốc gia với cựu hoàng Bảo Ðại rồi Ngô Ðình Diệm hạn chế hoạt động của các đảng phái quốc gia và sau cùng là trong nền đệ II Cộng Hòa, lãnh tụ Hà Thúc Ký đã cùng các đảng viên hoạt động tích cực trong các cơ quan công quyền và quân đội của VNCH. Sau 30 Tháng Tư 1975, ra được nước ngoài, Lãnh Tụ Hà Thúc Ký lại hết lòng đi đó đây để vận dụng các đảng viên lưu lạc hầu phục hoạt được hoạt động của đảng là ‘Vì Tự Do Dân Chủ và Nhân Quyền cho Việt Nam.’”
Ðại Việt là tên gọi chung của các hệ phái Quốc Dân Ðảng của Liệt Sĩ Nguyễn Thái Học. Một trong những hệ phái đó được nhà hoạt động cách mạng Trương Tử Anh thành lập vào năm 1939 chủ trương đấu tranh vũ trang có ảnh hưởng lớn trong hoạt động bí mật của các “hội kín” chống lại thực dân Pháp và bị Pháp lùng diệt dữ dội. Vì có ảnh hưởng lớn trong dân chúng nên vào thời gian dân tộc đứng lên làm cuộc Cách Mạng 19 Tháng Tám, lãnh tụ Trương Tử Anh đã mất tích. Nhiều người tin rằng cộng sản đã thủ tiêu khi họ giành được chính quyền từ cuộc cách mạng của toàn dân.
Cái chết của nhà lãnh tụ Trương Tử Anh đã khiến Ðại Việt Cách Mạng Ðảng phân hóa vì mâu thuẫn về cách thức tổ chức và giữa các lãnh đạo trung ương dẫn đến việc ai về sứ bộ ấy hoạt động theo những đường lối riêng rẽ. Ông Hà Thúc Ký gốc miền Trung nên đã trở về xứ ủy miền Trung hoạt động và thay ông Bửu Hiệp làm xứ trưởng. Ðến thời đệ I Cộng Hòa, trong chủ trương hạn chế tối đa các hoạt động đảng phái trừ Cần Lao Nhân Vị Ðảng của ông Ngô Ðình Nhu, Ðại Việt và ông Hà Thúc Ký bị theo dõi khít khao không thể hoạt động được gì nên ông Hà Thúc Ký phải qua Pháp chờ đợi thời cơ. Theo nhiều đảng viên Ðại Việt tiết lộ thì cuộc đảo chánh của Ðại Tá Nguyễn Chánh Thi năm 1960 và cuộc oanh tạc dinh Ðộc Lập Tháng Hai năm 1962 của phi công Phạm Phú Quốc nơi trú ngụ của gia đình họ Ngô do từ sự chỉ đạo của Ðại Việt và những ý kiến của ông Hà Thúc Ký. Khi chế độ đệ I Cộng Hòa bị lật đổ, sau 3 năm xáo trộn, khủng hoảng lãnh đạo, đệ II Cộng Hòa được thành lập với sự lãnh đạo của các tướng lãnh trong quân đội, đảng Ðại Việt và ông Hà Thúc Ký công khai gia nhập chính quyền và xuất hiện trong quân đội.
Năm 1965 các đảng viên cũ thuộc các khu Quảng Trị và Thừa Thiên đã tập hợp lại ra tuyên cáo thành lập chính đảng với tên mới là Ðảng Ðại Việt Cách Mạng, ông Hà Thúc Ký là chủ tịch kiêm tổng bí thư đảng. Ðảng kỳ vẫn giữ sao trắng trong vòng tròn xanh, nửa trên lá cờ là mầu vàng, nửa dưới mầu đỏ.
Cũng thời gian này một số anh em đảng viên trẻ ở lục tỉnh tập hợp nhau lập một chính đảng mới lấy tên là Tân Ðại Việt với Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy làm tổng thư ký đảng. Hoạt động của Tân Ðại Việt khá mạnh mẽ trong giới công chức chánh quyền VNCH với một tổ chức ngoại vi là Phong Trào Quốc Gia Cấp Tiến do Giáo Sư Nguyễn Văn Bông thuộc Ðại Học Quốc Gia Hành Chánh và Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy chủ trương. Hoạt động của Phong Trào Quốc Gia Cấp Tiến gây được nhiều ảnh hưởng trong giới sinh viên và tuổi trẻ miền Nam nên cộng sản đã ám sát Giáo Sư Nguyễn Văn Bông để gây nghi vấn tranh chấp chia rẽ giữa chính quyền và đảng phái quốc gia.
Lúc này thì Lãnh Tụ Hà Thúc Ký đã tham chính trong chức vụ tổng trưởng Nội Vụ trong Nội các Phan Huy Quát thuộc nền đệ II Cộng Hòa và sau đó tranh cử vào Thượng Viện của Quốc Hội VNCH.
Sau 30 Tháng Tư năm 1975, tài liệu của đảng cho biết, “ông Hà Thúc Ký đã đi khắp các tiểu bang Hoa Kỳ, sang Âu Châu, Canada để nỗ lực xây dựng thêm nhiều cơ sở mới cùng phối hợp công tác với nhiều anh em đồng chí cũ.” Sau đó đại hội đảng đã được triệu tập tại nhiều nơi ở hải ngoại để cùng các hệ phái khác thống nhất, nhưng sau cái chết của Giáo Sư Nguyễn Ngọc Huy với Phong Trào Liên Minh Dân Chủ VN, thì ý định thống nhất ba đảng Ðại Việt cũng không thành.
Vào Ðại Hội Toàn Ðảng kỳ III họp tại Houston năm 1995, ông Hà Thúc Ký được suy cử làm chủ tịch Ðại Việt Cách Mạng Ðảng.
Ông Hà Thúc Ký cũng như các nhà lãnh tụ trong các hệ phái Quốc Dân Ðảng là những trí thức yêu nước nhiệt thành từ lúc trẻ cho đến cuối đời, không ngần ngại trước những bất trắc hiểm nguy của chính quyền đương đại, độc tài thực dân, độc tài cộng sản hay độc tài gia đình trị mà vẫn miệt mài hoạt động cho sự sinh tồn của đất nước, cho sự ấm no hạnh phúc của dân tộc. Tiếc thay những nhiệt thành đó lại không thống nhất được với nhau, chỉ vì tôn trọng tự do, dân chủ là những điều mọi người đang chiến đấu, khiến cho hàng ngũ cứ phân ly tản lạc cho mãi đến nay, theo tài liệu của tài liệu Bách Khoa Toàn Thư Wikipedia, vẫn còn đến bốn hệ phái là hệ phái Phan Hòa Hiệp ở Virginia, hệ phái Phạm Ðăng Cảnh ở Garden Grove, Nam California, hệ phái Phan Văn Song tại San Jose, Bắc California, và hệ phái Trương Việt Hoàng tại Nam Calfornia.
Quí độc giả cần biết thêm chi tiết về lễ tưởng niệm Cố Lãnh Tụ Hà Thúc Ký có thể liên lạc với Nguyên Dzuy (714) 837-1099.
––
Liên lạc tác giả: [email protected]
