SACRAMENTO, California (NV) – Giá xăng cao nhất nước Mỹ đang gây áp lực lên người dân California, đồng thời làm tăng chi phí nhiên liệu cho các cơ quan địa phương, tiểu bang, và các học khu, kể từ khi bùng nổ cuộc chiến tại Iran hồi cuối Tháng Hai, theo báo mạng CalMatters, ngày 15 Tháng Năm.
Thống Đốc Gavin Newsom nói chi phí năng lượng tăng chỉ là một trong nhiều tác động từ các chính sách của chính quyền Tổng Thống Donald Trump đang gây sức ép lên California, dù bản ngân sách sửa đổi ông công bố hôm mới đây cho thấy triển vọng tài chính của tiểu bang mạnh hơn dự kiến.
“Tác động của cuộc chiến này ở khắp nước Mỹ thì đã quá rõ,” thống đốc tiểu bang California nói.
Các cơ quan như Cảnh Sát Tiểu Bang California (CHP), Bộ Giao Thông California (Caltrans), cùng nhiều học khu toàn tiểu bang, đang phải thắt chặt chi tiêu. Bộ Tài Chính California (CDOF) cũng chuẩn bị đối phó các tác động lớn hơn. Trong bản tóm lược ngân sách, cơ quan này dự báo giá năng lượng tăng cao sẽ đẩy lạm phát lan rộng và làm giảm sức mua thực tế, trong khi thuế quan tiếp tục làm tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.
“Vấn đề ở đây không chỉ là giá dầu tăng, xét riêng theo tỉ lệ phần trăm hay giá mỗi thùng, mà là cách những đợt tăng giá này tác động đến toàn nền kinh tế,” ông H.D. Palmer, phó giám đốc phụ trách đối ngoại, phát ngôn viên của CDOF, cho biết qua email. Ông nêu ví dụ giá phân bón trong ngành nông nghiệp tăng sau khi eo biển Hormuz đóng cửa, rồi chi phí cao hơn chuyển trực tiếp gánh nặng này đến người tiêu dùng.
Giá xăng gây áp lực với trường học
Giá nhiên liệu tăng mạnh tạo ra gánh nặng lớn cho các trường học vùng nông thôn, nơi xe buýt chở học sinh có thể chạy hơn 100 dặm mỗi ngày, trong khi ngân sách học khu còn rất ít khoản dự phòng dành cho chi phí phát sinh. Tại Siskiyou County, giá dầu diesel có lúc lên tới $7/gallon.
“Tác động rất lớn,” ông Allan Carver, giám đốc giáo dục Siskiyou County, nói. “Khoản tiền này được rút thẳng từ các chương trình phục vụ trẻ em và gia đình. Chỉ đơn giản như vậy.”
Các trường học cần xăng và dầu diesel để vận hành xe đưa đón học sinh, chở các đội thể thao đi thi đấu và vận chuyển vật tư trong một quận hạt rộng 6,347 dặm vuông. Ở đây, hầu như chẳng có chuyến đi nào là ngắn. Khi đội bóng chuyền của trung học Yreka gặp đối thủ là trung học Modoc, cả đội phải đi và về trong một hành trình sáu tiếng, gần như băng qua nửa tiểu bang.
“Chúng tôi cố gắng tiết kiệm trong khả năng của mình, nhưng việc này cũng có giới hạn,” ông Carver nói. “Khi bắt đầu lập ngân sách cho năm tới, chắc chắn chúng tôi phải tính đến chuyện này.”
Cơ quan công vụ cũng chịu áp lực nhiên liệu
CHP, gồm xe tuần tra, mô tô, và trực thăng, ghi nhận chi phí nhiên liệu trung bình mỗi gallon tăng gần 46% kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, theo bà Jaime Coffee, giám đốc truyền thông kiêm phát ngôn viên của CHP. Cơ quan này đã điều chỉnh chi tiêu ở một số dự án khác để bù cho phần chi phí tăng thêm.
Caltrans, với đội xe gồm xe chở khách đến xe tải hạng nặng, ghi nhận chi phí nhiên liệu tăng khoảng 44% kể từ đầu cuộc chiến, theo phát ngôn viên Chris Clark. Chi phí dầu diesel chiếm một phần đáng kể trong các mức tăng giá. Tổng chi phí nhiên liệu của cơ quan này là $3.9 triệu trong Tháng Hai, $4.6 triệu trong Tháng Ba và $5.7 triệu trong Tháng Tư.
Ông Clark cho biết Caltrans đang tự xoay xở với mức tăng này và chưa yêu cầu cấp thêm ngân sách. (T.C.) [đ.d.]
