Thiện Lê/Người Việt
SAN FRANCISCO, California (NV) – Khắp Hoa Kỳ, các cộng đồng thiểu số ngày càng có vai trò quan trọng trong những thảo luận về chính trị, nhất là dưới thời Tổng Thống Donald Trump. Vai trò đó là chủ đề của hội thảo hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Ba, do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức.
Những cộng đồng đang được chú ý đến là người Venezuela, người Iran, và người Hoa vì những gì đang xảy ra ở quê nhà của họ, cùng những gì đang xảy ra ở Hoa Kỳ.
Cuộc hội thảo nói về những cộng đồng thiểu số ảnh hưởng đến chính trị ở Washington DC như thế nào, và còn nói về những chia rẽ chính trị trong các cộng đồng đó ảnh hưởng đến tranh luận xã hội ra sao.
Diễn giả đầu tiên là ông Eduardo Gamarra, giáo sư chính trị và quan hệ quốc tế đại học Florida International University, nói về hai cộng đồng người Cuba và Venezuela. Ông cho biết chính kiến ngày càng thay đổi trong hai cộng đồng này, nhất là thế hệ lớn tuổi vẫn trung thành với lập trường của đảng Cộng Hòa, trong khi thế hệ trẻ thì không như vậy.
Thêm vào đó là thời gian đến Hoa Kỳ. Những người mới nhập cư bị ảnh hưởng nhiều từ những vụ bắt bớ về di trú, khiến họ cảm thấy bị cô lập hay bị chính phủ Mỹ phản bội.
Một điểm quan trọng mà ông nhắc đến là “mô hình Delcy” dựa theo Phó Tổng Thống Delcy Rodriguez của Venezuela, còn gọi là thể chế “đồng chính phủ” vì bỏ đi độc tài đứng đầu nhưng vẫn giữ cấu trúc chính phủ như cũ để giữ ổn định và đầu tư kinh tế. Ông Gamarra cho biết mô hình này đang được áp dụng ở Cuba và Venezuela.
Cách đối ngoại với những nước Mỹ Latinh đó là cách để lấy phiếu địa phương ở Florida, thay vì tìm giải pháp lâu dài, nhưng không còn hiệu quả nữa vì những chính sách trong nước như trục xuất hàng loạt đang làm các cộng đồng thiểu số mất đi niềm tin.
Giáo sư còn nhắc đến sự biến mất của “dân chủ cấp tiến” vì chính quyền Trump ưu tiên những vấn đề như tìm được nguồn năng lượng và ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc hơn là lan truyền những tư tưởng dân chủ. Điều đó tạo ra nhiều tranh luận về những chế độ từng bị coi là hạ lưu, gây ra nhiều hoang mang trong các cộng đồng thiểu số.
Sự thay đổi chế độ ở quê nhà còn làm cộng đồng Venezuela và Cuba bất an vì chính phủ có di dân là tội phạm, và cộng đồng cảm thấy bị quy chụp và mất đi những quyền lợi quan trọng.
Tiếp theo, Giáo Sư William Beeman, thuộc khoa nhân chủng học đại học University of Minnesota, nói về sự khác biệt về chính kiến trong cộng đồng người Mỹ gốc Iran. Ông cho biết cộng đồng này được chia thành mấy nhóm có mục tiêu khác nhau.
Những nhóm đó gồm có những người muốn phục hồi lại Triều Đại Pahlavi; nhóm Mujahedin-e-Khalq gây tranh cãi nhưng rất có tổ chức và có thể lực ở Washington DC; những người ủng hộ cải cách và đối ngoại; và “phe đa số thầm lặng” là những người hòa nhập vào xã hội Mỹ nhưng cảm thấy bị kẹt trong những mâu thuẫn giữa Hoa Kỳ và Iran.
Theo ông, chính sách “Áp Lực Tối Đa” của chính quyền Trump đang gây ra nhiều khó khăn cho người Iran như những cấm vận làm hại đến nhiều người trung lưu ở Iran chứ không phải tầng lớp thống trị. Những áp lực đó còn làm chính quyền Iran bịt miệng những người bất đồng chính kiến trong nước vì lý do “quốc phòng.”
Chính quyền Trump còn sử dụng các lãnh đạo cộng đồng Iran một cách chiến lược, cho một số người cơ hội, nhưng chính kiến của họ không phản ánh được suy nghĩ của người Iran hay người Mỹ gốc Iran.
Những chính sách khác như cấm người Hồi Giáo vào Hoa Kỳ làm người Iran cảm thấy mình là hạ cấp và chia cách nhiều gia đình. Ngoài ra, xung đột đang xảy ra làm cộng đồng người Mỹ gốc Iran phản đối chiến tranh.
Điểm cuối cùng mà Giáo Sư Beeman đưa ra là sự bảo tồn văn hóa của người Mỹ gốc Iran quan trọng hơn là hoạt động chính trị, nhưng trong thời của Tổng Thống Trump, nhiều người phải đứng ra bảo vệ cộng đồng khỏi sự kỳ thị và nhiều rào cản về di trú với tài chánh.
Diễn giả cuối cùng là bà Helen Zia, ký giả và nhà hoạt động quyền công dân, nói về nhiều điểm liên quan đến cộng đồng người Hoa.
Điểm đầu tiên mà bà nói đến là phong trào sợ Cộng Sản mới do những căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc tạo ra, trong đó có nhắm vào nhiều khoa học gia gốc Hoa, cho rằng họ là gián điệp Trung Quốc cho đến chứng minh được họ không có tội. Điều đó gây ra nhiều sợ hãi trong cộng đồng người Hoa, làm họ không muốn tham gia chính trị.
Bà Zia còn nhấn mạnh cộng đồng người Hoa rất chia rẽ vì tư tưởng chính trị khác nhau giữa những người Trung Quốc mới nhập cư, những gia đình người Mỹ gốc Hoa, và những người đến từ Đài Loan hay Hồng Kông.
Một vấn đề khác là suy nghĩ coi người gốc Hoa lúc nào cũng là người ngoại quốc cho dù họ sống ở Hoa Kỳ lâu năm hay sinh ra ở đất nước này. Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc tạo ra sự nguy hiểm cho cộng đồng người Hoa, cũng như các cộng đồng Châu Á khác, có thể bị thù ghét và tấn công.
Một ví dụ mà bà đưa ra là vụ ông Vincent Chin bị sát hại vào năm 1982 để nói về hậu quả giữa căng thẳng về kinh tế và chính trị giữa Mỹ với các nước Châu Á.
Theo bà, các cộng đồng Châu Á phải đoàn kết để bảo vệ bản thân, và phải hợp tác với các cộng đồng như người Latino và người Hồi Giáo vì có cùng cảnh ngộ trong thời buổi có nhiều nguy hiểm từ đàn áp di trú.
Cuối cùng là suy nghĩ “người thiểu số gương mẫu” thường được dùng để gọi các cộng đồng Châu Á, và bà Zia nói suy nghĩ đó là một cách bịt miệng cộng đồng. Chính quyền Trump hiện nay đang gạt bỏ suy nghĩ đó để bắt bớ nhiều người nhập cư gốc Châu Á vì lý do “quốc phòng.” [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
