SACRAMENTO, California (NV) – Dân Biểu Mia Bonta (Dân Chủ), đại diện Địa Hạt 18 ở Hạ Viện California, vừa đưa ra Dự Luật AB 2600, gia tăng hỗ trợ pháp lý cho người nhập cư tại tiểu bang, theo The Oaklandside, một cơ quan truyền thông bất vụ lợi ở Oakland, hôm Thứ Năm, 19 Tháng Ba.
Dự luật này, nếu được thông qua, sẽ thiết lập một chương trình cấp tiểu bang nhằm cung cấp luật sư cho những người đang đối mặt với thủ tục trục xuất, và có hiệu lực bắt đầu từ năm 2027.
Cho đến nay, việc cung cấp luật sư giúp người nhập cư bị giam tại các trại giam di trú và có nguy cơ bị trục xuất vẫn là vấn đề chưa được bảo đảm trong hệ thống tòa án di trú dân sự.
Theo bà Mia Bonta, dự luật nhằm khẳng định các giá trị cốt lõi của California, trong đó có cam kết đối với thủ tục tố tụng công bằng và nguyên tắc công lý không phụ thuộc vào khả năng chi trả.
Hiện nay, dù Tu Chính Án Thứ Sáu của Hiến Pháp Hoa Kỳ bảo đảm quyền có luật sư trong các vụ án hình sự, quyền này vẫn không được áp dụng trong các trường hợp di trú vốn thuộc lĩnh vực dân sự.
AB 2600, theo Dân Biểu Bonta, trên thực tế sẽ mở rộng sự bảo vệ này dành cho những người đang đối mặt với nguy cơ bị trục xuất.
Thực tế cho thấy mỗi năm có hàng ngàn cư dân California phải tự mình tham gia các thủ tục di trú mà không có luật sư. Họ phải giải quyết các quy trình pháp lý phức tạp, tham dự các phiên điều trần, đáp ứng thời hạn hồ sơ, và tuân thủ các quy định, phần lớn bằng tiếng Anh, trong khi thiếu hỗ trợ chuyên môn. Hậu quả là nhiều người bị tách khỏi gia đình và cộng đồng, bị giam giữ hoặc bị trục xuất.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc có luật sư tạo ra khác biệt đáng kể.
Theo American Immigration Council, người nhập cư có đại diện pháp lý sẽ có khả năng thắng kiện cao gấp năm lần so với người không có luật sư. Một nghiên cứu của trường luật đại học UCLA cũng cho thấy di dân có luật sư đại diện có khả năng được miễn trục xuất cao hơn 5.5 lần.
Dự luật đề xuất cấp ngân sách tiểu bang cho các văn phòng luật sư công, các tổ chức pháp lý phi lợi nhuận, và các luật sư di trú tư nhân. Đồng thời, đây là bước tiếp nối của Đạo Luật AB 1261 do chính bà Bonta đề xuất và được Thống Đốc Gavin Newsom ký ban hành năm ngoái, nhằm mở rộng quyền tiếp cận luật sư cho trẻ vị thành niên không có người đi kèm và thanh thiếu niên nhập cư trong diện bị trục xuất.
AB 2600 nhận được sự ủng hộ của hơn 60 tổ chức, trong đó có Vera Institute of Justice, California Immigrant Policy Center, và Immigrant Legal Resource Center. Các tổ chức này cho rằng việc mở rộng quyền tiếp cận luật sư là cần thiết trong bối cảnh các đợt trục xuất quy mô lớn, số người bị bắt giữ ngày càng gia tăng và trên diện rộng, gây ảnh hưởng nặng nề đến gia đình, cộng đồng, và nền kinh tế.
Mỗi ngày, có hàng ngàn người nhập cư tại California bị giam trong các cơ sở giam giữ di trú tư nhân. Nhiều tổ chức lên tiếng cho biết điều kiện vệ sinh ở các cơ sở này rất kém và người bị giam bị hạn chế tiếp cận thực phẩm, nước uống, và chăm sóc y tế.
Ông Bruno Huizar, thuộc California Immigrant Policy Center, cho rằng dự luật sẽ hỗ trợ trực tiếp nhóm cư dân dễ bị tổn thương nhất, đồng thời nhấn mạnh quyền có luật sư là “phao cứu sinh” khi sinh mạng và tự do bị đe dọa.
Trong một tuyên bố gần đây, ông Abraham Bedoy, phụ trách vấn đề chính sách và quan hệ chính quyền tại Immigrant Legal Resource Center, cũng cho rằng việc bảo đảm có đại diện pháp lý cho người nhập cư là một bước quan trọng để đối phó với tình trạng trục xuất hàng loạt và các hệ lụy xã hội đi kèm xảy ra với họ.
Báo cáo mới nhất cho thấy Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt di dân gốc Châu Á trong năm 2025 tăng bốn lần so với năm 2024, theo AAPI Hate sử dụng dữ liệu có được qua Đạo Luật Thông Tin Tự Do.
Từ Tháng Giêng đến Tháng Mười, 2025, ICE bắt tổng cộng 7,752 di dân gốc Châu Á.
Trong khi đó, cũng cùng thời gian này năm 2024, ICE chỉ bắt 1,998 người.
Trong số những người bị bắt trong năm 2025, có 7,069 người bị giam giữ, và cuối cùng có 2,631 người bị trục xuất.
Công dân Trung Quốc là nhóm lớn nhất bị bắt, 26% (khoảng 2,015 người). Kế đến là Ấn Độ 25% (khoảng 1,938 người), Việt Nam 12% (khoảng 930 người), Lào 4% (khoảng 310 người), và Nam Hàn 4% (khoảng 300 người).
Không rõ trong số những người bị trục xuất có bao nhiêu người được luật sư đại diện, phải trả tiền hoặc miễn phí. (T.C.) [đ.d.]
