Lâm Hoài Thạch/Người Việt
GARDEN GROVE, California (NV) – Nhiều cư dân đến dự buổi hướng dẫn cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai, do Hội Cây Kiểng Việt Nam-USA (Vietnamese-USA Bonsai Society) tổ chức vào sáng Chủ Nhật, 2 Tháng Mười Hai, tại Phúc Long Coffee & Tea, Garden Grove.
Vì đây là buổi tổ chức nhằm hướng dẫn cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai, nên hội không có bày biện nhiều chậu hoa kiểng, Bonsai như những lần triển lãm trước tại nhiều nơi ở Little Saigon.
Theo ban tổ chức, nghệ thuật Bonsai xuất phát từ Trung Hoa. Đến khi du nhập vào Nhật thì được phát triển và phổ biến rộng rãi hơn. Bonsai là cây có kích thước nhỏ, nhưng phải mang đầy đủ dáng đẹp của thân cây cổ thụ được sống ngoài thiên nhiên. Sau đó, các nghệ nhân mới đưa các thân cây này vào trồng trong chậu cạn.
Hội trưởng Đan Nguyễn nói: “Thú vui về cây kiểng cũng là món ăn tinh thần cho người Việt mình đang sống tại hải ngoại. Song song đó, Bonsai là nghệ thuật dễ thương qua hình dạng của nhiều tác phẩm đẹp, và cũng là niềm vui tinh thần với cuộc sống đương đại bây giờ. Lúc ban đầu anh em chúng tôi tụ lại với nhau tổ chức một diễn đàn cho những ai yêu thích nghệ thuật cây kiểng và Bonsai. Từ đó, hàng tuần, chúng tôi cùng đến sinh hoạt với nhau để tạo cho mình một sân chơi lành mạnh qua những nghệ thuật của từng cá nhân. Rồi cũng vì lý đó, hội ra đời cách nay khoảng 25 năm tại miền Nam California.”
Cũng theo ông hội trưởng, trong thực tế cuộc sống hiện tại, con người thường chạy theo thời gian và máy móc trong nhiều hoàn cảnh xã hội, nên có thể có nhiều người dễ bị căng thẳng trong cuộc sống.
“Vì thế, con người cần sự giải trí nhiều hơn. Đó có thể là đi du ngoạn để được ngắm nhiều thắng cảnh thiên nhiên, và vừa được thoải mái tinh thần, vừa biết thêm nhiều về cảnh vật bên ngoài. Nhưng không lẽ tuần nào mình cũng lên núi, lên rừng, ra biển để ngắm cảnh thiên nhiên. Vì thế, chúng tôi chọn môn giải trí là nuôi dưỡng cây kiểng và Bonsai, xem như mình cũng được gần gũi với thiên nhiên hằng ngày vậy,” ông hội trưởng tâm tình thêm.
Ông Thanh Châu là thành viên của hội hơn 15 năm. Trước đây, ông đến tham dự một buổi triển lãm về cây Bonsai do người Nhật tổ chức, ông rất thích, vì thấy nghệ thuật Bonsai rất đẹp và trông dễ thương. Lúc đó có một nghệ nhân trong ban tổ chức cũng có hướng dẫn sơ cho ông biết cách thức chăm sóc cây Bonsai như thế nào.
“Lúc ban đầu, tôi mua một cây Bonsai để về nuôi dưỡng. Nhưng không bao lâu thì cây này chết, vì mình chưa có đủ kinh nghiệm để chăm sóc nó. Nhưng sau khi tôi tham gia vào hội này, thì cũng nhờ những bạn trong hội hướng dẫn về cắt tỉa cũng như tìm phân bón cho cây. Cho đến bây giờ thì tôi cũng khá thành thạo trong vấn đề nuôi dưỡng và cắt tỉa Bonsai,” ông Thanh Châu cho biết.
Ông Nghi Bùi, trước khi là thành viên của hội, đã chơi Bonsai với nhiều người bạn quen biết tại Los AngeLes trên 10 năm. Lúc đó thì ông Nghi đã có ông thầy người Nhật hướng dẫn về chăm sóc Bonsai.
Ông Nghi Bùi nói: “Cái quyến rũ của Bonsai là khi mình muốn thực hiện một tàng cây cổ thụ đang sống với thiên nhiên lâu đời, rồi mang về để cho thân cây được sống trong một chậu nhỏ thì rất là nan giải. Đó là phải có thời gian đi tìm thân cây sao cho thích hợp với môi trường sống, rồi đào cây về để nuôi dưỡng trong một chậu nhỏ. Nhưng quan trọng nhất là làm sao cho cây sống được. Cái khó để trở thành một nghệ nhân Bonsai, việc khởi đầu là những người yêu thích Bonsai phải biết một số quy tắc về kỹ thuật và mỹ thuật để cắt tỉa và nuôi dưỡng. Đồng thời, những người thưởng lãm về nghệ thuật này cũng phải hiểu biết đôi chút kiến thức Bonsai, thì khi họ thưởng thức tác phẩm Bonsai sẽ có nhiều thú vị hơn.”
Nhiều cư dân yêu thích ngắm nhìn Bonsai, kể cả những nghệ nhân của nghệ thuật này, đến xem những thành viên trong ban tổ chức giải thích, hướng dẫn cách thức cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai. Đa số ở độ tuổi trung niên trở lên thuộc nhiều sắc dân, trong đó người Việt Nam là nhiều nhất.
Trong số đồng hương đến dự, bà Hannah Phạm nói: “Nghệ thuật Bonsai là một thú vui nhàn hạ, tuy phải có nhiều công phu để chăm sóc cũng như khả năng về nghệ thuật sáng tạo. Những nghệ nhân này có công giúp cho xã hội là tạo dựng một cuộc sống thanh bình, không bon chen và cũng không có hận thù. Đối với tôi, nghệ thuật này tạo ra mùi hương thiền trong sự an bình của xã hội.”
Theo tài liệu của Hội Cây Kiểng Việt Nam-USA được ban tổ chức phổ biến tại chỗ, bao gồm tổng quát vài kiến thức căn bản phổ thông nuôi dưỡng cây kiểng và Bonsai ở Orange County và các thành phố lân cận, thì Bonsai là cây sống trong chậu cạn, dù rằng với kích thước nhỏ, nhưng phải có những dáng nét, bố cục đầy đủ những yếu tố: gốc, thân, ngọn, nhánh, tàng… giống như cây cổ thụ đẹp sống ngoài thiên nhiên.
Tại Nam California, Bonsai thích hợp với thiên nhiên đủ nắng gió sương, cẩn thận khi có gió Santa Ana hoặc nóng trên mức bình thường. Cuối tuần đem vô nhà thưởng lãm một hai ngày không thành vấn đề.
Về phần chăm sóc, tưới nước mỗi ngày vào mùa nóng, giảm bớt vào mùa lạnh ẩm ướt. Nên thường xuyên xem màu đất, hoặc dùng đũa xới nhẹ đất để đoán biết đất khô hay ướt.
Về cách nuôi dường bằng phân bón, nên dùng loại phân bón 14-14-14, dạng hạt vào đầu mùa Xuân và ngưng vào mùa Thu. Phải đọc kỹ phần chỉ dẫn của loại phân bón này.
Thuốc trừ sâu thì mua ở Home Depot hoặc Lowe’s, đọc kỹ nhãn chỉ dẫn, rồi xịt thuốc vào buổi chiều. Cho sự an toàn thì nên dùng nửa phân lượng chỉ dẫn (Malathion Plus hoặc Ortho Volck Oil Spray).
Thời điểm sang chậu và thay đất: Đầu mùa Xuân là thời điểm tốt nhất cho tất cả các loại. Còn nhóm cây Tùng, cây Bách bao gồm: Black Pine, California Juniper, Prostrate, Shimpaku, San Jose, Hollywood, Foemina Juniper, Nana Juniper… có thể bắt đầu sang chậu hay thay đất từ Tháng Giêng đến Tháng Năm.
Về cách trộn đất thì tùy thuộc vào các loại cây theo phương thức: Sỏi 50%, đất Acadama 50%, cho Black Pine và California Juniper. Sỏi 30%, cát 30%, potting soil 20%, đất Acadama 20%, cho những cây Juniper khác. Sỏi 50%, cát 30%, potting soil 20%, cho các loại cây thông thường khác như Apple, Azalea, Bald Cypress, Bông Giấy, Bạch Lê, Chanh, Ổi…
Người yêu thích cây kiểng, Bonsai có thể tìm hiểu bộ môn này qua trang mạng: hoicaykiengvietnamusa.com. [đ.d.]
