SACRAMENTO, California (NV) – Tình trạng vô gia cư là một vấn đề luôn được chú ý ở California, nhưng các nhà lập pháp của tiểu bang đang đề nghị cắt ngân sách giúp người vô gia cư.
Theo CalMatters hôm Thứ Ba, 17 Tháng Sáu, Thống Đốc Gavin Newsom và Quốc Hội California đang đề nghị bỏ nguồn tiền chính cho người vô gia cư trong ngân sách năm 2025-2026. Điều đó đang gây ra sợ hãi cho nhiều thành phố, quận hạt và những tổ chức cung cấp dịch vụ dựa vào số tiền đó trong nhiều năm.
Nhiều người chỉ trích cho rằng hàng chục ngàn người ở California có thể sống ở ngoài đường trở lại, xóa bỏ không biết bao nhiêu tiến bộ mà tiểu bang đã làm được trong việc giải quyết tình trạng vô gia cư.
Ông Matt Mahan, thị trưởng San Jose, cho biết thành phố đang rất bất mãn vì mỗi năm nhận được $30 triệu để giúp 1,000 người vô gia cư có chỗ ở tạm thời.
“Cư dân California thường nói với chúng tôi, chấm dứt tình trạng vô gia cư là một ưu tiên hàng đầu, nên việc tiểu bang không thể đầu tư liên tục làm tôi phải chất vấn liệu họ có thật sự lắng nghe cư dân hay không,” ông thị trưởng nói.
Chương trình giúp đỡ người vô gia cư của California cung cấp chi phí cho các thành phố và quận hạt để cung cấp nhà ở tạm thời, nhiều dịch vụ quan trọng và cuối cùng là nhà ở dài hạn khi được khởi xướng vào năm 2019. Lúc đó, ngân sách năm 2019-2020 có $650 cho chương trình này, và tăng lên $1 tỷ trong năm 2024.
Liên Đoàn Giúp Dân California Tìm Nhà cho biết từ năm 2023 đến nay, chương trình này cung cấp được chỗ ở cho hơn 57,000 người ở California. Những người trong liên đoàn đó gồm có người cung cấp dịch vụ nhà ở, những nhà hoạt động và nhân viên chính phủ.
Với tình trạng California có thể thiếu hụt ngân sách đến $12 tỷ trong năm nay, số tiền để giúp đỡ người vô gia cư có thể bị cắt giảm hoặc bị cắt bỏ hoàn toàn. Ngân sách 2025-2026 được đề nghị vào ngày 9 Tháng Sáu không có một đồng nào cho số tiền đó.
Các nhà lập pháp chỉ thông qua tạm thời, nhưng thống đốc và các nhà lập pháp còn phải thương thảo nhiều thứ để thông qua chính thức.
Không chỉ vậy, California còn đang đối mặt với cắt giảm từ liên bang. Tổng Thống Donald Trump đề nghị giảm ngân sách cho Cơ Quan Phát Triển Nhà Ở và Đô Thị đến 44%, sẽ làm giảm nhiều tiền hỗ trợ thuê nhà và tiền giúp người vô gia cư từ liên bang gửi đến California.
Trong những năm gần đây, có thể nói ông Newsom đang tìm cách chuẩn bị để các thành phố và quận hạt của California đối phó với giảm ngân sách. Ông không muốn có một số tiền cho người vô gia cư trong ngân sách dài hạn, mà đưa ra một số tiền mỗi năm để dễ cắt khi gặp khó khăn về ngân sách.
Tuy tăng ngân sách để giải quyết tình trạng vô gia cư từ lúc mới đắc cử, nhưng ông đang thay đổi suy nghĩ trong những tháng gần đây. Thông điệp của Thống Đốc Newsom hiện nay là tiểu bang đã làm xong phần của họ, và bây giờ các thành phố phải tự giải quyết tình trạng vô gia cư của họ qua một cách là thông qua lệnh cấm dựng trại.
“Tôi không muốn cung cấp tiền cho thất bại nữa,” ông Newsom nói trong Tháng Năm.
Tuy nhiên, các thành phố và các tổ chức cung cấp dịch vụ dựa vào tiền từ tiểu bang cho rằng ông Newsom cũng không muốn chi tiền cho những hoạt động thành công. California có đến hơn 187,000 người vô gia cư, nhưng chỉ tăng 3% trong năm 2024, trong khi cả nước Mỹ có số người vô gia cư tăng đến 18%.
Đối với thành phố San Jose, tiền cho người vô gia cư từ tiểu bang rất cần thiết để giúp nhiều người ra khỏi trại ngoài đường và đưa họ vào những nhà ở tạm thời như nhà nhỏ hay các nhà trọ. Cũng như nhiều thành phố khác, San Jose đang đợi nhận tiền lần cuối trong ngân sách, nhưng có thể sẽ bắt đầu gặp khó khăn vào mùa Hè năm sau, theo Thị Trưởng Matt Mahan.
Khi không còn tiền từ tiểu bang nữa, San Jose có thể không cần cắt những chương trình đang hoạt động vì có một số nguồn tiền khác, nhưng không thể xây thêm chỗ ở tạm thời mới, và làm gián đoạn kế hoạch đưa người vô gia cư vào nhà ở.
Trong nhiều tháng, ông Mahan và nhiều thị trưởng khác kêu gọi các lãnh đạo tiểu bang cân nhắc lại đề nghị hồi Tháng Giêng của ông Newsom là cắt hết tiền giúp đỡ người vô gia cư trong ngân sách.
Quốc Hội California cho biết sẽ bỏ ra $500 triệu vào lại chương trình cho người vô gia cư, nhưng đến tài khóa 2026-2027 mới làm điều đó. Số tiền đó ít hơn 50% so với năm 2024 và không có gì bảo đảm các thành phố sẽ nhận được tiền vào tài khóa 2026-2027.
Không chỉ vậy, các nhà lập pháp còn đề nghị cắt giảm một chương trình vô gia cư khác, lên đến $100 triệu, là tiền để thành phố dọn các trại ngoài đường. (TL) [qd]
