ORANGE COUNTY, California (NV) – Hơn 11 ngày sau khi ông Donald Trump được tuyên bố là tổng thống đắc cử, California vẫn còn khoảng 800,000 lá phiếu chưa được kiểm đếm và hiện giữ kết quả cuối cùng của một số cuộc tranh cử, nhật báo The Orane County Register viết ngày 17 Tháng Mười Một.
Tính đến Thứ Bảy, 16 Tháng Mười Một, cuộc đua vào Hạ Viện Hoa Kỳ giữa Dân Biểu Michelle Steel (Cộng Hòa) và Luật Sư Derek Trần (Dân Chủ) ở Địa Hạt 45, chỉ cách nhau 36 phiếu.
Sự chậm trễ bắt nguồn từ việc người dân California bỏ phiếu qua thư nên quy trình kiểm phiếu kéo dài.
Những chỉ trích về việc kiểm phiếu chậm trễ khiến bà Shirley Weber, bộ trưởng Hành Chánh tiểu bang, lên trang mạng xã hội X vào Thứ Sáu để kêu gọi sự kiên nhẫn trong “vài tuần tới.”
“Cần có thời gian để bảo đảm tất cả mọi lá phiếu được kiểm đếm và mỗi cử tri chỉ bỏ phiếu một lần,” bà Weber nói. “Luật tiểu bang cho các giới chức bầu cử California 30 ngày sau ngày bầu cử để hoàn thành việc đếm phiếu, kiểm tra, và chứng nhận.”
Theo ước tính, Orange County vẫn còn khoảng 67,753 phiếu và Los Angeles County còn khoảng 79,400 lá phiếu chưa giải quyết, tính đến lần cập nhật cuối cùng vào Thứ Bảy, 16 Tháng Mười Một. Địa Hạt 45 nằm trong hai quận hạt này. Trong khi đó, San Bernardino County còn khoảng 75,600 phiếu và Riverside County còn khoảng 35,600 phiếu.
“Gieo sự nghi ngờ hệ thống”
Dân Biểu Joe Patterson (Cộng Hòa-Rocklin) nói với đài KCRA ở Sacramento rằng việc kiểm phiếu bầu kéo dài có thể làm tổn hại đến niềm tin vào hệ thống.
“Chỉ vì đây là một vấn đề có từ lâu không có nghĩa là chúng ta không thể giải quyết hoặc không nên giải quyết,” ông Patterson nói. “Điều quan trọng là điều này càng kéo dài, dù đúng hay không, sẽ làm mất lòng tin dối với hệ thống bầu cử.”
California chậm chạp so với cả nước vì số lượng phiếu bầu khổng lồ ở đây – hơn 16 triệu so với 11 triệu ở Texas và 8 triệu ở New York – và sự phụ thuộc vào việc bỏ phiếu qua thư.
Theo Tổ Chức Cử Tri California, tínhđến cuộc bầu cử sơ bộ hồi Tháng Ba, gần 90% số phiếu bầu ở California đã chuyển sang hình thức bỏ phiếu qua thư và trong hai ngày mới chỉ kiểm được 59%.
Quá trình tẻ nhạt
Theo Tổ Chức Cử Tri California, các lá phiếu bầu qua thư mất nhiều thời gian xử lý hơn so với những lá phiếu bầu trực tiếp vì giới chức bầu cử phải kiểm tra các lá phiếu trùng lặp, xác minh chữ ký, và đôi khi làm lại những lá phiếu đã bị bẹp, hư hỏng hoặc đánh dấu không đúng cách.
California có đến ngày 1 Tháng Mười Hai giải quyết những lá phiếu có vấn đề do lỗi của cử tri, như quên chữ ký, ký sai chỗ, hoặc không bỏ phiếu vào phong bì thích hợp. Giới chức bầu cử quận hạt cũng cố gắng xử lý những lá phiếu có chữ ký không khớp với thẻ ghi danh.
Tính đến Thứ Bảy, 129,286 lá phiếu ở California vẫn cần xử lý, gồm cả việc liên lạc cử tri.
Thêm vào việc chậm trễ là, theo quy định của California, tiểu bang chấp nhận các lá phiếu được đóng dấu bưu điện vào ngày bầu cử, cho dù phiếu này về đến cơ quan bầu cử một tuần sau đêm bầu cử, trong khi một số tiểu bang, như Florida, không chấp nhận sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc vào ngày bầu cử.
Vì muốn tỉ lệ cử tri bỏ phiếu cao hơn
Dân Biểu Marc Berman (Dân Chủ-Palo Alto), tác giả của đạo luật năm 2021 quy định rằng mọi cử tri ghi danh phải nhận một phiếu bầu qua thư và tăng thời gian chấp nhận từ ba lên bảy ngày.
Ông nói, mục tiêu là “làm cho mọi cử tri ở California bỏ phiếu dễ dàng nhất có thể.”
Ông Berman cho biết: “Tôi biết ngày nay, mọi người đều muốn kết quả ngay lập tức, nhưng tôi nghĩ rằng tỉ lệ cử tri bỏ phiếu cao hơn phải là mục tiêu chính của hệ thống bầu cử, đồng thời bảo đảm an ninh và kiểm phiếu chính xác.”
Một nghiên cứu năm 2021 do Viện Chính Sách Công California công bố cho thấy rằng các tiểu bang gửi phiếu bầu cho cử tri ghi danh có tỉ lệ cử tri bỏ phiếu tăng trung bình từ 4% trở lên.
Bà Mindy Romero, sáng lập viên kiêm giám đốc Trung Tâm Hòa Nhập, cho biết đối với các nhà hoạch định chính sách, những cải cách như mở rộng bỏ phiếu qua thư nhằm cho cử tri quyền lựa chọn, nói chung dự kiến sẽ không di chuyển quá vài chấm phần trăm.
“Chúng tôi không mong một sự thay đổi lớn lao từ bất kỳ cuộc cải cách bầu cử nào nhằm mở ra khả năng tiếp cận,” bà Romero nói. “Việc mất nhiều thời gian là một điều tốt, vì phải bảo đảm lá phiếu khớp chữ ký.”
Việc so sánh số phiếu bầu và số phiếu còn tồn đọng so với số cử tri ghi danh sẽ đưa ra kết quả ở mức khoảng 71%, mức thấp nhất trong cuộc bầu cử tổng thống trong hai thập kỷ qua, theo số liệu trên trang web của Bộ Hành Chánh.
Tính toán theo cách nào, California vẫn có tỉ lệ cử tri đi bỏ phiếu thấp hơn Florida. Ở đó, chỉ có khoảng 25% người dân bỏ phiếu qua thư trong năm nay và 99% kết quả được kiểm vào đêm bầu cử.
Tham gia còn “tùy cử tri”
“Chúng tôi giúp cử tri bầu cử một cách dễ dàng nhất, để họ quyết định xem họ có quan tâm đủ để bầu cử hay không,” ông Berman nói.
Ông Berman cho biết ông hiểu sự thất vọng của những người phải chờ đợi kết quả và bày tỏ sự quan tâm đến việc tìm cách tăng tốc độ đếm.
“Thí dụ, mặc dù ngày bầu cử đã diễn ra một tuần trước, nhưng hai quận hạt mà tôi đại diện cho thấy hơn 40,000 phiếu bầu qua thư chưa được xử lý đã đến trong ngày hoặc trước ngày bầu cử,” ông nói hôm Thứ Tư, 13 Tháng Mười Một. “Tôi thắc mắc tại sao lại như vậy và chúng tôi có thể làm gì hơn nữa để giúp họ xử lý những lá phiếu đó.”
Luật của ông Berman, AB 37, được ủng hộ rộng rãi và chỉ gặp sự phản đối của một tổ chức, Dự Án Bầu Cử Liêm Chính Bảo Thủ California, theo phân tích của Hạ Viện.
Phân tích cho thấy Dự Án Liêm Chính bày tỏ lo ngại rằng mở rộng hình thức bỏ phiếu qua thư có thể dẫn đến gian lận.
Năm nay, California gởi khoảng 6.5 triệu phiếu bầu qua thư – khiến các quận hạt tốn khoảng $11 triệu chi phí in ấn và vận chuyển – cho những cử tri không hề bỏ phiếu. Và điều này làm mọi chuyện phức tạp đối với giới chức bầu cử quận hạt, vì họ không biết còn bao nhiêu phiếu chưa được kiểm, kể cả những cuộc bầu cử sát sao.
“Chúng tôi không biết có bao nhiêu phiếu sẽ được bỏ trong bất kỳ cuộc tranh cử nào cho đến khi tất cả được đếm xong,” bà Kim Alexander, chủ tịch Tổ Chức Cử Tri California, nói.
Mỗi phiếu bầu đều tạo sự khác biệt
“Tôi không nghĩ người ta sẽ bận tâm đến việc kiểm phiếu kéo dài của chúng tôi nếu có kết quả nhanh hơn,” bà Alexander nói. “Nhờ giới hạn nhiệm kỳ lập pháp, tái phân chia khu vực độc lập, và hai hệ thống bầu cử sơ bộ hàng đầu, chúng tôi có nhiều cạnh tranh hơn trong các cuộc bầu cử vào Quốc Hội và các cuộc bầu cử lập pháp.”
Bà Alexander cho biết, năm 2022, việc kiểm phiếu diễn ra lâu đến mức Quốc Hội nhóm họp trước khi danh sách đắc cử được công bố.
Điều này lại xảy ra năm nay, khi những người sắp trở thành nhà lập pháp đến Quốc Hội Mỹ vào Thứ Ba để tham dự buổi hướng dẫn. Năm nay, trong những ghế chưa quyết định, cả hai ứng cử viên đều được mời tham dự.
Cả bà Romero và bà Alexander đều nói nếu cử tri muốn có kết quả nhanh hơn thì yếu tố chính là kinh phí. (ĐG) [đ.d.]
