Ngô Ðồng
Có những dấu hiệu cho thấy giá nhà sẽ không xuống thấp hơn nữa tại nhiều khu vực thị trường địa ốc ở Hoa Kỳ, kể cả California.
Người ta đã thấy nhiều dấu hiệu chứng tỏ giá nhà đang trong chiều hướng tiến dần đến ổn định trong khi nhu cầu mua nhà của đám đông từ từ cải thiện. Nhờ vậy, nhiều kinh tế gia tin rằng đại nạn của kỹ nghệ địa ốc đất nước này rồi cũng qua đi.
“Ðại nạn của thị trường địa ốc đã qua rồi.” Mark Zandi, kinh tế gia trưởng của công ty tư vấn thị trường Moody’s Analytics phát biểu trên báo tài chính Bloomberg. “Số lượng nhà bán được cả mới cũng như nhà cũ, và cả nhà khởi sự xây cũng đều cải thiện.”
Những thống kê về thị trường địa ốc mới nhất đều tốt hơn các dự báo, cho người ta lạc quan là sự phục hồi của nền kinh tế tuy chậm chạp nhưng có vẻ bền vững.
Kinh tế gia của ngân hàng Bank of America cũng như của công ty nghiên cứu CoreLogic Inc., đều dự đoán giá nhà đã gần chạm đáy, tức xuống tới mức thấp nhất rồi, kể từ năm 2006, sau một thời gian mất giá trung bình trên cả nước đến 36%. Một số nguồn tin báo động năm nay có thể có những đợt nhà bị xiết nợ rất nhiều bị các ngân hàng tung vào thị trường, sẽ tạo ra những “trận lụt” không nhỏ. Tuy nhiên, vẫn có những người tin rằng thị trường vẫn sẽ hồi phục sau khi những đợt đó qua đi.
Trị giá nhà tại 20 thị trường lớn nhất nước Mỹ bị giảm mất trị giá 3.5% trong Tháng Hai 2012, theo bản khảo cứu của S&P/Case-Shiller Index công bố hồi tuần qua. Trong một bản tường trình khác, chỉ số giá nhà của Cục Tài Chính Gia Cư Liên Bang, dựa trên những tài sản được hai định chế tài trợ Fannie Mae và Freddie Mac bảo đảm, lại thấy gia tăng khiêm tốn 0.4% cũng vào Tháng Hai.
Số lượng nhà mới xay bán được 328,000 đơn vị trong Tháng Ba, nếu tính theo niên độ, tăng được 7.5% so với cùng thời kỳ này của năm ngoái, theo thống kê của Bộ Thương Mại. Một bản ước tính của Bloomberg chỉ cho rằng số lượng nhà xây mới bán được chỉ khoảng 319,000 đơn vị.
Niềm tin của giới tiêu thụ gia tăng
Hội đồng chuyên gia kinh tế tập hợp trong một tổ chức gồm cả chuyên viên chính phủ và tư nhân công bố chỉ số niềm tin của quần chúng là 69.2 trong Tháng Tư và 69.5 hồi Tháng Ba. Bên dưới các con số này, các cuộc khảo cứu dựa trên sự trả lời phỏng vấn người ta nhìn nhận việc làm có vẻ dễ kiếm hơn.
“Niềm tin của giới tiêu thụ chứng tỏ thị trường việc làm đang hồi phục dần và sự tin tưởng đã cho phép giới tiêu thụ bước chân vào thị trường nhà cửa.” Chris Rupkey, kinh tế gia của một ngân hàng tại New York nhận xét trên Blommberg.
Theo Hiệp Hội Ðịa Ốc Hoa Kỳ, số lượng nhà đang có hợp đồng mua bán gia tăng 1% trong Tháng Ba, con số khả quan nhất trong hai năm qua. Trong khi số lượng nhà bán được gia tăng, giá bán nhà vẫn chưa nhích lên nổi vì còn rất nhiều nhà bị ngân hàng xiết nợ bán lại với giá rẻ hơn. Cũng vậy, còn không ít nhà được chủ nhà bán lại dưới giá trị thị trường theo sự thỏa thuận với ngân hàng chủ nợ.
“Chúng tôi tin giá nhà trên thị trường còn xuống thêm 3% tới 4% nữa trong vòng 12 tháng nữa và có thể chạm đáy rồi lên trở lại sau đó.” Scott Simon, giám đốc công ty đầu tư Pacificc Investment Management Co., ở Newport Beach nêu ý kiến trong một chương trình truyền hình gần đây. Ý kiến của ông này cũng tương tự như ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế khác tin rằng giá nhà, nói chung trên cả nước Mỹ, sẽ còn trì trệ thêm một thời gian trước khi có thể leo thang trở lại.
Tuy nhiên, Robert Shiller, kinh tế gia và là giáo sư tại đại học Yale, lại cho rằng trị giá nhà còn xống thấp hơn nữa. Ông là một trong hai kinh tế gia đã thiết lập bảng theo dõi chỉ số trị giá nhà S&P/Case-Shiller, căn cứ trên 20 khu vực thị trường địa ốc lớn nhất nước Mỹ, được giới chuyên gia kinh tế khắp nơi tin tưởng.
Ông nhìn nhận rằng ông có khuynh hướng nghiêng về mặt xấu của sự biến đổi trong thị trường so với mọi người. Bởi vậy, theo ông “Giá nhà còn tiếp tục lùi lại cả những năm sau nữa”, chứ không phải năm tới là ngừng.
Nhà bị xiết nợ gia tăng
Số lượng nhà bị ngân hàng lập thủ tục xiết nợ giảm trong quí đầu năm nay, mức độ thấp nhất trong suốt 4 năm qua vì những rắc rối pháp lý mà các nhà tài trợ đối diện, theo công ty tiếp thị nhà bị xiết nợ RealtyTrac. Loại nhà này sẽ gia tăng xuất hiện trên thị trường khi những rắc rối đó được giải quyết xong.
Một kinh tế gia của ngân hàng Bank of America dự báo nền kinh tế Mỹ sẽ hồi phục khi mà số lượng nhà bị xiết nợ trên thị trường giảm hẳn xuống và có thêm nhiều việc làm mới.
Khác với Giáo Sư Shiller, vị kinh tế gia này lại tin giá nhà sẽ xuống đến mức thấp nhất vào cuối năm nay và giá nhà trên thị trường sẽ dừng ở đó cho đến năm 2014 rồi sau đó lên được khoảng 2.5%.
Theo kinh tế gia Stan Humphries của công ty Zillow tiếp thị địa ốc trên Internet, ông cho rằng giá nhà chỉ còn chạm xuống thêm một ít nữa cho đến cuối năm nay là nhiều. Ông nói người ta có thể tin được như thế khi nhìn vào số lượng nhà bán được nhiều hơn và giá nhà của gia tăng ở một số khu vực chứ không phải nơi nào giá nhà cũng tuột xuống thấp hơn.
Trong số 19 khu vực thị trường sẽ có nhiều triển vọng lên vào năm tới, Zillow dự báo có cả vùng Los Angeles, Riverside, San Diego và San Jose của California.
“Tôi nhìn thấy năm 2012 là năm mà giá nhà xuống đến đáy và kỹ nghệ địa ốc trên đường tiến tới hồi phục.” Ông Humphrey phát biểu.
Giá nhà trung bình cũng tăng được 5.8% trong Tháng Ba 2012 so với cùng thời kỳ này năm ngoái, theo một bản tường trình của công ty địa ốc Re/Max LLC hồi giữa Tháng Tư. Ðây là tháng thứ hai liên tiếp có giá nhà gia tăng so với cùng thời gian này năm trước trong khi có số lượng nhà bán được 9 tháng gia tăng liên tiếp, theo Re/Max LLC.
“Mùa bán nhà năm nay có dấu hiệu như mùa bán tốt đẹp nhất mà chúng tôi thấy trong suốt nhiều năm qua”. Margaret Kelly, tổng giám đốc điều hành của Re/Max nhận xét. “Tuy chúng tôi không dự trù giá nhà sẽ nhích lên trong tất cả các thị trường cùng một tỉ lệ, nhưng chắc chắn tình trạng tồi tệ nhất đã qua đi rồi. Một sự phục hồi chậm chạp đang khởi sự.”
Giá nhà trung bình được công ty khảo cứu thị trường CoreLogic nghiên cứu thấy nhích lên được ở trong hai Tháng Giêng và Hai vừa qua. Họ tin rằng sự hồi phục nhìn thấy có thể rõ hơn vào các tháng Ba, Tư và Năm.
