Nguyễn Văn Khanh
“Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama đang tìm mọi cách để giải quyết những khó khăn chính trị mà ông đang phải đương đầu,” nhà báo Glenn Thrush của tờ Politico nhận xét. Ðứng cách đó chẳng bao xa, một nhà báo Việt Nam làm việc cho đài SBTN bảo “ông sếp sòng đang tìm cách chữa cháy.”
Tổng Thống Barack Obama với khuôn mặt đầy lo lắng tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Năm. (Hình: Mark Wilson/Getty Images)
Trong cuộc họp báo được trực tiếp truyền hình từ Rose Garden, ông cam kết làm việc chung với lập pháp để thực hiện cuộc điều tra liên quan đến lối làm việc “phân biệt đối xử” của nhân viên Sở Thuế Vụ Liên Bang IRS, kêu gọi các vị dân cử cấp thêm tiền để tăng cường an ninh cho các tòa đại sứ và nhân viên ngoại giao Mỹ đang làm việc ở nước ngoài để tránh tình trạng bị khủng bố tấn công như đã từng xảy ra hôm 11 Tháng Chín năm ngoái tại Bengazi, Lybia, nhắc nhở trách nhiệm của ông là chia sẻ với thông tin với giới truyền thông, nhưng luôn luôn đặt sự an toàn tính mạng của người khác lên trên hết.
Những nỗ lực đó hầu như không đem lại kết quả như ông mong chờ, vì các vị dân cử đối lập của đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục sử dụng các scandal chính trị đang làm rung chuyển Tòa Bạch Ốc để phá vỡ những kế hoạch ông Obama muốn thực hiện ở nhiệm kỳ 2. Ðiều rõ ràng nhất là lời phát biểu của ông Chủ Tịch Hạ Viện John Boehner mang nội dung người dân Mỹ không tin tưởng ở nhà lãnh đạo quốc gia nữa, kèm theo sau đó là lời hứa “sẽ nỗ lực không ngừng nghỉ trong việc buộc hành pháp phải nhận lãnh trách nhiệm” với những gì đang xảy ra.
“Quan hệ giữa người dân và chính quyền bị đổ vỡ chỉ vì lối làm việc ngạo mạn của thành phần lãnh đạo. Ðó là điều dân chúng Mỹ đang nhìn thấy ở chính quyền Obama, một chính quyền thật ngạo mạn,” ông Boehner nói ngay tại sàn Hạ Viện. Dân Biểu Rob Woodall tiếp lời “làm sao tôi có thể làm việc được với ông (Obama)? Làm sao tôi có thể tin rằng ông thật tâm muốn giải quyết những vấn đề đầy khó khăn, trong khi ông đã cho tôi thấy ông là người không thể tin được. Chuyện Bộ Tư Pháp theo dõi điện thoại của các nhà báo, chuyện IRS cố ý gây khó khăn cho những tổ chức bảo thủ Cộng Hòa và biết bao nhiêu chuyện nữa, đủ cho chúng tôi hiểu rằng không thể nào làm việc với một người mà chúng tôi không tin tưởng.” Vị dân cử Cộng Hòa đại diện cho tiểu bang Georgia kết thúc phần phát biểu của mình bằng câu “Quốc Hội có nhiều việc phải làm,” ý muốn nói “không thể trông chờ vào một người như ông Obama.”
Chuyện IRS gây khó khăn cho những tổ chức bảo thủ xin được khấu trừ thuế (tax-exempt status), chuyện khủng bố tấn công vào tòa Lãnh Sự Mỹ ở Bengazi giết chết ông đại sứ và 3 nhân viên ngoại giao, chuyện Bộ Tư Pháp lục lọi hồ sơ điện thoại của một số nhà báo làm việc cho hãng thông tấn AP, đã khiến Tòa Bạch Ốc phải tìm cách chống đỡ trong suốt một tuần lễ vừa qua. Trong 3 vấn đề cần phải giải quyết, các cố vấn Tòa Bạch Ốc thấy chuyện IRS là chuyện cần kíp nhất vì 2 lý do: thứ nhất, liên quan đến một cơ quan chính phủ có liên hệ trực tiếp với đời sống của người dân, thứ nhì, không chỉ phe đối lập Cộng Hòa mà ngay cả những đồng minh Dân Chủ của Tổng Thống Obama cũng lên tiếng chê trách cách ứng xử của ông về chuyện này, đòi hỏi ông “phải có những biện pháp cương quyết hơn” thay vì “chỉ tìm cách trả lời vòng quanh,” như một nhân viên làm việc với bà Chủ Tịch Khối Thiểu Số Nancy Pelosi từng chia sẻ với giới truyền thông.
Chính vì thế nên ông Obama đồng ý trình bày cho mọi người biết những điều ông thấy cần phải nói “để làm sáng tỏ” vấn đề, tức tìm cách “chữa cháy chính trị.” Trước hết ông cho hay “không biết gì” về chuyện IRS phân biệt đối xử đối với các tổ chức nộp đơn xin hưởng quyền lợi, nhưng điều quan trọng nhất “là tôi tin chúng ta có thể sửa chữa được sai lầm đã xảy ra,” nhìn nhận sai lầm đó “khiến người dân bực bội, chính tôi cũng bực mình.”
Sau đó tổng thống thông báo chọn ông Danny Werfel tạm thời điều hành IRS trong thời gian chờ kiếm người chính thức nắm giữ chức vụ này. Tuy nhiên, ông bắn tiếng cho hay sẽ không cử công tố viên đặc biệt để mở cuộc điều tra, giải thích cuộc điều tra của Quốc Hội và của Bộ Tư Pháp “đủ để truy ra những nhân viên đã làm việc sai trái,” kèm theo lời hứa sẽ không tha thứ cho những người liên quan đến chuyện xấu xa này.
Tin từ Quốc Hội nói trong một vài ngày tới sẽ có 3 buổi điều trần để tìm hiểu chuyện sai trái IRS: một buổi ở Thượng Viện và 2 buổi ở Hạ Viện, trong đó câu hỏi “có phải IRS đã cố tình giấu nhẹm chuyện này trong những buổi điều trần trước đây hay không” sẽ được cả 2 đảng đặt ra.
Về trường hợp Bộ Tư Pháp theo dõi hồ sơ điện thoại của hãng thông tấn AP, Tổng Thống Obama nhắc nhở cho mọi người biết ông tôn trọng đệ tứ quyền, hiểu thế nào là “quyền được biết” của giới truyền thông và của dân chúng, nhưng ông cũng lên tiếng giải thích trách nhiệm của nhà lãnh đạo là phải “bảo vệ những tài liệu mật,” nhất là những tài liệu đó có liên quan hay ảnh hưởng đến “an toàn của người khác,” và vẫn tin tưởng ông Tổng Trưởng Tư Pháp Eric Holder, người đang bị một vài vị dân cử Cộng Hòa lên tiếng đòi phải từ chức.
“Tôi vẫn còn 60,000 binh sĩ chiến đấu ở Afghanistan, vẫn còn rất nhiều nhân viên tình báo làm việc khắp mọi nơi trên thế giới, những người luôn luôn phải đối đầu với hiểm nguy. Một phần trách nhiệm của người làm tổng thống là phải bảo vệ những việc họ đang làm trong lúc vẫn có thể đáp ứng được các đòi hỏi phải cung cấp thông tin.”
Hai chuyện nêu trên xảy ra vào đúng lúc Tòa Bạch Ốc đang bị Quốc Hội lẫn giới truyền thông chĩa mũi dùi vào vụ Benghazi, sau khi các viên chức ngoại giao từng làm việc ở Lybia được mời ra điều trần và tiết lộ đã nhiều lần xin được tăng cường bảo vệ an ninh nhưng yêu cầu của họ không được Washington D.C. đáp ứng. Thay vì tiếp tục lên tiếng chống đỡ và quy trách nhiệm cho những người “cố ý làm giảm uy tín của tôi và của bà Ngoại Trưởng Hillary Clinton” như ông từng nói cách đây mới một tuần lễ, lần này Tổng Thống Obama khéo léo tìm cách đá trái banh sang phía Quốc Hội, khi yêu cầu lập pháp cho ông thêm ngân khoản để bảo vệ an ninh cho các tòa đại sứ và nhân viên ngoại giao.
“Chúng ta phải làm việc chung với nhau để vinh danh sự hy sinh của 4 nhân viên ngoại giao Hoa Kỳ (chết trong vụ khủng bố tấn công vào Tòa Lãnh Sự ở Benghazi) và đảm bảo an toàn hơn cho các sứ quán của chúng ta ở mọi nơi.
Ðó là những bài học chúng ta rút tỉa được từ Benghazi. Ðó cũng là điều chúng ta phải làm đối với những nhân viên ngoại giao đang làm công tác đại diện cho nước Mỹ ở ngoại quốc.”
Tối Thứ Tư vừa rồi, Tòa Bạch Ốc phổ biến 100 trang email trao đổi giữa các viên chức hành pháp ngay sau khi biến cố Benghazi xảy ra, trong đó cho thấy Cơ Quan Tình Báo CIA chứ không phải Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ quyết định loại bỏ tất cả mọi ý kiến vụ tấn công do khủng bố al-Qaeda chủ mưu.
Cả hai văn phòng chủ tịch Hạ Viện và chủ tịch Khối Thiểu Số Cộng Hòa Thượng Viện đều lên tiếng hoan nghênh việc Tòa Bạch Ốc phổ biến những email quan trọng này, nhưng nói thêm “vẫn chưa đủ,” đòi hỏi tổng thống phải cung cấp tất cả những email còn lại, thay vì “chỉ công bố những email được chọn lựa trước.”
