Về “Ðã bắt được Dương Chí Dũng”
Có chi mô mà “lạ”! “Ðừng tin những gì VC nói, mà nhìn kỹ những gì VC làm.”
SaiGonNho
***
Những tin tức về Dương Chí Dũng và Nguyễn Tấn Dũng cùng bè đảng, dân chúng ở Việt Nam đâu có được biết ngọn ngành như chúng ta ở Mỹ. Thành ra sức mấy mà Nguyễn Tấn Dũng từ chức. Mọi tin tức liên quan đến các quan lớn đều được thông tin một chiều, có kiểm duyệt ngăn chặn, nên dân chúng làm sao biết được.
Người Việt Tị Nạn CSVN
Giới Thiệu: Thời sự dồn dập hàng ngày trên Ðịa Cầu có thể giúp chúng ta biết được rằng chuyện gì đang xảy ra trên thế giới. Tuy nhiên, nhiều khi chúng ta không hiểu được vì sao lại xảy ra một biến cố như vậy, và hậu quả sau này sẽ ra sao… Cũng vì lý do ấy, nhật báo Người Việt mở thêm một tiết mục và lưu trữ trên trang mạng Người Việt Online để quý độc giả tham khảo. Ðó là mục “Hồ Sơ Người-Việt,” xuất hiện ngày Thứ Năm mỗi tuần, với nội dung trình bày khung cảnh khách quan của một vấn đề và, nếu có thể, một số dự báo về tương lai hầu độc giả khỏi ngỡ ngàng khi sự biến xảy ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả…
Hùng Tâm/Người Việt
Chúng ta vui mừng sống trong một xã hội tự do, nơi mà người lãnh đạo cộng đồng, quận hạt, tiểu bang hay cả chính quyền liên bang chỉ là công bộc. Họ vận động tranh cử, đi xin phiếu, được ủy cho thẩm quyền giải quyết việc công và nếu thất bại thì sẽ thất cử.
Nhiều xã hội khác thì không như vậy, vì thế “lãnh đạo” mới có thể làm ẩu, giật tiền của quốc gia cho con em hoặc tay chân. Chuyện Việt Nam hay Trung Quốc là những chứng cớ nóng hổi.
Tại Hoa Kỳ, cuộc tranh cử đang đi vào nước rút và cử tri được chiêu dụ để chọn “người làm.” Cao nhất trong số người làm này là tổng thống.
Khi ra tranh cử và xin phiếu để được lãnh đạo, mọi ứng cử viên đều nghĩ đến và nói ra kế hoạch, chương trình hay dự án của mình nếu được tín nhiệm. Loại đề cương dự tính ấy có thể xuất phát từ tư tưởng chính trị hay giá trị đạo đức của ứng cử viên, hoặc từ cách họ lượng định về sở thích của cử tri để trưng bày một đề án hợp khẩu vị hầu có thể đắc cử.
Nhưng sau khi đắc cử và ngồi vào bàn giấy thì lãnh tụ vừa được tuyển mới thấy rằng sự thể lại không như vậy. Họ vẫn bị yếu tố bất ngờ, có khi là hậu quả không tính trước của kẻ tiền nhiệm, hoặc đột biến từ thế giới bên ngoài. Khi ấy, cách ứng xử và cá tánh mới là yếu tố thành bại.
Hoa Kỳ hiện gặp nhiều vấn đề và còn phải đối phó với bao nhiêu chuyện bất lường khác cho nên cử tri càng phải suy xét, phán đoán và cân nhắc cá tánh của lãnh đạo khi bỏ phiếu. Tuy nhiên, có một làn sóng ngầm, như nước thủy triều, sẽ chi phối quyết định của mọi người, và cả chính sách của người lãnh đạo. “Hồ Sơ Người-Việt” xin nói về làn sóng ngầm ấy.
Ðó là dân số hay nhân khẩu.
Cầu vồng của tuổi tác
Mục hồ sơ này không viết cho chuyên gia và tránh dùng loại từ ngữ trừu tượng, vì vậy, xin bỏ chữ “parabol” ra ngoài mà nói về hình cầu vồng của tuổi tác để ai cũng hình dung được.
Từ khi sinh ra cho đến ngày giã từ cõi đời này, việc chi tiêu của từng người, của mọi người, tùy thuộc vào tuổi tác. Dưới chân cầu vồng ở bên trái – là đà ngang mặt đất – là mức chi tiêu rất thấp của giới trẻ độc thân, lớp người 18-22 tuổi. Cao hơn một chút là mức chi tiêu của người lập thân, vừa có gia đình, lớp người từ 22 đến 30 tuổi. Cao hơn thế là mức chi tiêu của gia đình trẻ, đã có con, của lớp người từ 31 đến 42 tuổi.
Cao nhất, ở trên đỉnh cái cầu vồng là thành phần sung mãn, đã có con cái trưởng thành và bắt đầu có cháu, lớp người từ 46 đến 50 tuổi. Xin hãy nhớ đến cái tuổi 46 này, cái tuổi bản lề.
Trên 50 tuổi là lớp người bắt đầu thu vén, chi tiêu ít hơn, lui về căn nhà nhỏ hơn với hai vợ chồng bù khú bên nhau. Và tiêu xài ít nhất là những người trên 60, đang chuẩn bị về hưu, vào nhà lão và chờ ngày về với các cụ. Dĩ nhiên là xã hội cũng có ngoại lệ, thần đồng lấy vợ sớm hoặc lão bạng sanh châu, hơn sáu chục vẫn có con chẳng hạn. Nhưng mà đây là ta nói về chiều hướng chung.
Một cách cụ thể thì các nhà nhân khẩu học và kinh tế gia nghiệm thấy sự đời như sau:
Trung bình thì người Mỹ có con đầu tiên ở tuổi 28 và chỉ hai con là nhiều. Ðến tuổi 31 thì mua căn nhà đầu tiên, một gian nhà nhỏ đi về có nhau với hai đứa tí nhau. Khi lũ trẻ đến tuổi quậy phá, quãng 13 tuổi cho tới khi xong trung học, cha mẹ phải mua căn nhà lớn hơn và chi tiêu nhiều hơn trước. Ðó là lớp người trung niên, từ 37 đến 42 tuổi. Và vì chuyện mua nhà có đủ phòng cho lũ nhóc, tuổi mắc nợ cao nhất về tín dụng gia cư là 41. Khi mua nhà thì phải mua bàn ghế giường tủ và có con vào đại học thì cũng mua thêm cái xe thứ ba, thứ tư, dù là xe cũ, cho các con. Cứ như vậy mà người Mỹ trung bình đã chi tiêu nhiều nhất vào tuổi 46. Sau đấy mới nguôi ngoai…
Không có luật lệ nào bắt dân Mỹ phải sống như vậy, tiêu xài như thế. Nhưng đa số đều có những thói quen sinh hoạt tất nhiên và dự đoán được.
Nhưng chuyện ấy liên hệ gì đến kinh tế hay bầu cử?
Làn sóng chi tiêu và bong bóng tín dụng
Từ hơn trăm năm rồi, người ta nghiệm ra làn sóng ngầm về chi tiêu và tuổi tác để thấy được những chu kỳ rộng về sức chi và đi vay của nước Mỹ.
Khi ở tuổi sung mãn, quãng 40-50, dân Mỹ lạc quan cho rằng mọi sự đều nằm trong tầm tay và có thể đi vay để chi dụng mà vẫn còn khả năng trả nợ. Khi vay tiền để tiêu xài như vậy trong sự hưng phấn chung, người ta thổi lên một trái bóng tín dụng. Bong bóng nợ nần là hiện tượng bình thường, đã từng thấy, chuyện bể bóng cũng thế.
Nổi tiếng nhất là vụ bể bóng năm 1873-1874, ngặt nghèo nhất là vụ Tổng Khủng Hoảng 1929-1933. Gần đây hơn thì có nạn bể bóng và suy trầm bị chìm trong cuộc chiến Việt Nam, vào đầu thập niên 1970. Chính là vụ bể bóng và suy trầm ấy mới khiến chính quyền Richard Nixon ráo riết tìm giải pháp cho cuộc chiến tại Việt Nam sau khi thả nổi đồng Mỹ kim vào tháng 8 năm 1971. Chẳng may là khi ấy, người Việt ta lại không nhìn ra.
Trở lại chuyện kinh tế và dân số ngày nay là thế hệ “Baby Boomers,” những người sinh sau Thế Chiến Thứ Hai. Theo quy ước Hoa Kỳ rất dễ nhớ là chào đời từ năm 1946 đến 1964. Trong lịch sử Hoa Kỳ, chưa khi nào lại có một làn sóng dân số lớn lao và đông đảo như vậy. Sự sung mãn “hậu chiến” của Mỹ không phải trùng hợp mà là kết quả sản xuất và tiêu xài của thế hệ BB này.
Nhớ lại số tuổi 46 thì lớp tiên phong của thế hệ BB (sinh năm 1946) lên tới đỉnh điểm tiêu xài vào tuổi 46, ứng vào năm 1992. Từ đó họ bước vào thành phần “cao niên” và nhường bước cho người sinh sau. Trẻ nhất trong lớp BB, những người sinh năm 1964, thì lên tới đỉnh điểm tiêu xài ở tuổi 46 vào năm 2010.
Hãy nhớ đến hai thời điểm mốc vì chúng ta, hay nước Mỹ, đang vào cuối giai đoạn bản lề: 1992-2010. Thế hệ BB này đang lục tục về hưu, họ sản xuất và tiêu xài ít hơn nhưng vẫn phải được chu cấp những nhu cầu tối thiểu là hưu liễm và y tế. Cuộc tranh luận hoặc dọa nạt về Medicare nhắm vào thành phần này.
Năm 1992, người ta lạc quan vì Chiến Tranh Lạnh kết thúc, Hoa Kỳ đại thắng và hưởng “cổ tức hòa bình” – cắt giảm quân phí – rồi ca tụng công ơn của Tổng Thống Bill Clinton, thành tích của “Cách mạng Tin học,” v.v… Năm 1996, khi thống đốc hệ thống Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang là Alan Greenspan cảnh báo về nạn hồ hởi sảng (irrational exhuberance) cũng chẳng ai nghe.
Sau đó mới là thời kỳ khó khăn khi bong bóng dot.com bị vỡ năm 2000 và nước Mỹ bị khủng bố tấn công năm 2001 giữa một chu kỳ suy trầm. Bây giờ, cao điểm và là điểm lật của chu kỳ tiêu xài rộng rãi nhờ thế hệ BB là vào năm 2010. Từ ba năm nay, dù đảng Cộng Hòa hay Dân Chủ lãnh đạo, thì thói quen sinh sống, chi tiêu và vay mượn đã đổi khác và sẽ còn đổi khác. Ðó là chuyện trả nợ của ngày nay và sau này.
Gẫy đòn tín dụng
Chúng ta biết đặc tính kinh tế của Hoa Kỳ là lấy tiêu thụ làm đầu máy tăng trưởng.
Trong tổng sản lượng 16 ngàn tỷ đô la của nước Mỹ, tiêu thụ đóng góp gần 70%. Người ta đi vay để sản xuất cho tiêu thụ và coi việc đi vay như dùng đòn bẩy để chuyển động một vật nặng hơn sức mình. Giới tài chánh gọi đó là “leverage.”
Trên đỉnh điểm tiêu thụ của nước Mỹ với thác lũ của thế hệ BB vào năm 2010, tổng số tín dụng của tư nhân lên tới 42 ngàn tỷ đô la. Khi ấy, gánh công trái của nhà nước là 14 ngàn tỷ (tuần qua thì đã vượt 16 ngàn). Nghĩa là núi nợ của tư nhân cao gấp ba núi nợ của nhà nước. Núi nợ ấy đang sụp.
Khi chuẩn bị về hưu, người ta bắt đầu thu vén chi tiêu và trả nợ. Vì kinh tế lại bị suy trầm nên dân Mỹ càng ráo riết trả nợ chứ chẳng vay thêm để tiếp tục tiêu xài. Làn sóng hoàn trái này dữ dội như thủy triều và trái bóng tín dụng bị vỡ y hệt như trong các năm 1870 hay 1930, mà còn mãnh liệt gấp bội. Muốn bù đắp vào đó, chính quyền Barack Obama có tăng chi để kích thích tiêu thụ đã và sẽ chỉ gây thêm bội chi mà thôi.
Núi nợ bị sụp, đòn bẩy tín dụng bị gẫy đang gây ra hiện tượng “giảm phát,” deflation. Ðấy khi hàng họ đều giảm giá mà vẫn ế, thất nghiệp vẫn cao, sản xuất vẫn èo uột. Lãi suất cực thấp mà chẳng mấy ai dám đi vay. Các chính khách đang xin phiếu cử tri không thể nào công nhận sự kiện là họ bất lực khi thủy triều rút như vậy nên xoay ra đả kích nhau.
Vì chính quyền không ứng phó nổi với hiện tượng ấy, Ngân Hàng Dự Trữ đã hạ lãi suất tới số không, đã bơm thêm tiền và sẽ phải bơm tiền nữa. Sau hai ngày họp 12-13 của tháng 9 này, Ủy Ban Tiền Tệ FOMC của Ngân Hàng Trung Ương sẽ loan báo là có mở thêm một đợt bơm tiền thứ ba hay chăng. Thị trường chứng khoán thì mong là có, tình hình càng khó khăn thì niềm hy vọng càng cao. Nhưng kết quả sẽ gây thất vọng. Là khi quý độc giả đọc “Hồ Sơ Người-Việt” kỳ này.
Trình bày như trên thì có vẻ quá chuyên môn khó hiểu nên sau thí dụ về cầu vồng, xin lấy một thí dụ khác.
Các gia đình trung lưu Hoa Kỳ đã hồ hởi mua căn nhà nguy nga quãng 4,000 feet vuông và trang trí rất hoa lệ nhờ đi vay. Mươi năm sau, khi các con đã trưởng thành và đi học ở xa, mỗi đứa một cái studio hay share phòng trong appartment với bạn, thì hai vợ chồng chưa già đã phải tìm căn nhà chỉ bằng phân nửa. Mươi năm sau đó thì một trong hai người, hoặc cả hai, đã chuẩn bị vào nhà lão với diện tích sinh hoạt và nhu cầu chi tiêu còn nhỏ hơn nữa… Họ chờ ngày ra đi.
Hiện tượng giảm phát xuất phát từ đó, lặng lẽ, âm thầm mà mãnh liệt.
Tuy nhiên, tre già măng mọc, thế hệ BB có thoái trào thì thế hệ sau sẽ trưởng thành và thay thế, chứ chẳng lẽ Hoa Kỳ sẽ lụn bại như vậy? Khi có một cặp bước và nhà lão thì cũng có một cặp vào nhà thờ làm hôn thú chứ? Người ta có thể nêu loại câu hỏi như vậy.
Câu trả lời, quý độc giả xin nhìn vào đám con cái của chính mình cùng bạn bè của chúng.
Thế hệ trẻ hơn đã được giáo dục kiểu khác. Chúng đòi làm cách mạng, muốn sống cho mình, không ưa lập gia đình hoặc có con, nếu có thì rất trễ. Và nhiều khi là không, nếu lấy người cùng tính phái. Sau thế hệ Baby Boomers, nước Mỹ có thế hệ Echo Boomers rất giỏi đòi quyền sướng mà về lượng (số đông) lẫn phẩm (khả năng hy sinh để đầu tư) đều thua sút người đi trước.
Trong lịch sử Hoa Kỳ, chưa khi nào thế hệ sinh sau lại ít người hơn thế hệ sinh trước như vậy, dù có kể thêm di dân (hợp pháp và phi pháp) lẫn con cái đông đảo của họ.
Kết luận ở đây?
Xã hội con người bị chi phối bởi địa dư hình thể và dân số, những định đề có trọng lượng nhất. Người làm chính trị thì ít công nhận mấy chuyện đó vì tự cho là mình có khả năng thay đổi. Cử tri nên suy nghĩ khi nghe họ hứa hẹn chuyện trời biển như vậy. Và hãy xét đến cá tánh của ứng cử viên: khi gặp chuyện bất ngờ thì họ xoay trở ra sao, hay là chỉ nghĩ đến việc tái đắc cử?
Sau vụ Tổng Khủng Hoảng 1929-1933 (một nguyên do xa của Thế Chiến Thứ Hai), xã hội Hoa Kỳ đang ở vào giai đoạn bản lề, 80 năm mới thấy một lần. Ðó là khi thế hệ hậu chiến Baby Boomers đã tạo ra sự lớn mạnh và chất lên một núi nợ vĩ đại đang trả nợ và chuẩn bị ra về. Sau thế hệ đó là một sự suy yếu về cả lượng lẫn phẩm của dân số.
Một trong nhiều lý do suy yếu chính là hệ thống giáo dục phóng túng của thời hoàng kim hồ hởi. Sau lớp Baby Boomers, thế hệ nối tiếp nghĩ đến quyền hạn hơn trách nhiệm và đòi hỏi rất nhiều mà ít muốn hy sinh hoặc dám lấy rủi ro đầu tư như các thế hệ đã bảo vệ rồi tái thiết nước Mỹ.
Hoa Kỳ cần một cuộc cách mạng, nếu không, nạn giảm phát sẽ tiếp tục y như tại Nhật Bản từ năm 1991 đến nay.
VIÊN LINH
Nguyễn Bính được mệnh danh là thi sĩ chân quê, bởi thơ ông viết về con người và khung cảnh nông thôn miền Bắc, mặn mà đến nỗi khi người thiếu nữ ông yêu đi Hà Nội về, chỉ một thay đổi nhỏ đã làm ông cảm thấy bị mất mát: “Hôm qua em đi tỉnh về / Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.”
Thi sĩ với nhiều bài thơ biên cương, nhà thơ Kim Tuấn, mất lúc 1 giờ sáng ngày 11 tháng 9, 2003. (Hình: Ðinh Cường)
Ðinh Hùng được hiểu là thi sĩ của rừng thiêng, không phải vì ông sinh ra ở Sa Pa, Sầm Nứa, mà bởi cả cuốn Mê Hồn Ca là những bài thơ dị kỳ, lại còn thêm thi tập “Tiếng Ca Bộ Lạc,” và nhân vật hung dữ tàn phá kinh thành, hủy diệt giai nhân “có mấy linh hồn,” “vong bản,” “là ma là quỉ,” và “Bên thành quách ta ra tay tàn phá / Giữa hoang loạn cả lâu đài đình tạ / Ta thản nhiên đi trở lại núi rừng / Một mặt trời đẫm máu xuống sau lưng.” Ở Miền Nam, chỉ một bài thơ xuất thần mà thơ Hoàng Trúc Ly được coi là thơ Liêu Trai, “Từ em tiếng hát lên trời / Tay xao dòng tóc tay vời âm thanh,*” [*Lưu ý chữ xao: xao như thôi-xao (gõ, đánh, đẩy, xao-động… Việt Nam Tự Ðiển Lê Văn Ðức Lê Ngọc Trụ.] Chỉ vài năm sau, có một số thi sĩ tuy là nổi bật, mà vì miền Nam sau 1963, sau đảo chính và chỉnh lý, sau Mỹ quân đổ bộ Ðà Nẵng 1965 và Cộng quân cuồng sát Mậu Thân ở Huế 68, thơ lắng chìm, các thi sĩ quân nhân rời đồng bằng, rời thành phố hải cảng, rời cát trắng biển xanh vác súng lên rừng, đóng đồn hạ trại trên các triền núi, những Kontum, Pleku, những Darlac, Ðức Lập, những bản Mường heo hút, và những thung lũng rình chờ… Từ đó, họ đã đem núi rừng vào thơ, họ đã tạo sương mù đất đỏ thành vần điệu, họ là Vũ Hữu Ðịnh, là Phạm Ngọc Lư, là Trần Văn Sơn, là Kim Tuấn.
Các thi sĩ ấy hẳn đã làm thơ từ trước đó, và núi rừng đã ở đấy từ trước đó, song trước khi họ vác súng đến, núi rừng là núi rừng, thơ là thơ, chưa có thơ núi rừng, và thơ miền Nam chưa có mảng thơ nào mà mầu rừng sắc núi lại thân yêu đến thế, hùng vĩ đến thế:
Biên cương biên cương chào biên cương
Chào núi cao rừng thẳm nhiễu nhương
Máu đã nuôi rừng xanh xanh ngắt
Núi chập chùng như dẫy mồ chôn
Gớm, gió Lào tanh mùi đất chết
Thổi lấp rừng già bạt núi non
Mùa khô tới theo chân thù địch
Ta về theo cho rậm chiến trường
Chiến trường ném binh như vãi đậu
Ðoàn quân ma bay khắp bốn phương
Lớp lớp chồm lên đè bẹp núi
Núi mang cao điểm ngút oán hờn
Ðá mang dáng dấp hình chinh phụ
Chơ vơ chóp núi đứng bồng con.
(Phạm Ngọc Lư, Biên cương hành)
Phố núi cao phố núi đầy sương
Phố núi cây xanh trời thấp thật buồn
Anh khách lạ đi lên đi xuống
May mà có em đời còn dễ thương.
Phố núi cao phố núi trời gần
Phố núi không xa nên phố tình thân
Ði dăm phút đã về chốn cũ
Một buổi chiều nào lòng bỗng bâng khuâng
Em Pleiku má đỏ môi hồng
Ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông
Nên mắt em ướt và tóc em ướt
Da em mềm như mây chiều trong
Xin cảm ơn thành phố có em
Xin cảm ơn một mái tóc mềm
Mai xa lắc trên đồn biên giới
Còn một chút gì để nhớ để quên.
(Vũ Hữu Ðịnh, Còn một chút gì để nhớ)
Ðêm nằm nghe vượn hú
Ba lô, súng gối đầu
Mắt mở trừng không ngủ
Rừng tiếp rừng âm u
(Trần Văn Sơn, Ðêm kích ở dốc Ðồn Ðiền)
Trong số này, nhà thơ Kim Tuấn lại làm nhiều thơ nhất về núi rừng cao nguyên miền Nam, cả chục bài. Tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh Khuê, có nơi viết anh sinh ngày 15 tháng 10, 1940 tại Huế; sách Võ Phiến (Tổng quan Văn học Miền Nam) viết Kim Tuấn sinh năm 1937; báo Người Lao Ðộng trong nước và Người Việt ở Quận Cam soạn lại thành tin ngày 11 tháng 9, 2003 viết anh sinh năm 1938 tại Hà Tĩnh, là hậu duệ của Tùng Thiện Vương Miên Thẩm; chúng tôi không rõ nguồn tin nào đúng. Kim Tuấn làm thơ vào khoảng 1959, có tác phẩm nhan đề Hoa Mười Phương, hình như cùng với nhiều người, đến năm 1969 in chung với Ðịnh Giang thi phẩm Ngàn Thương. Sau đó có in Dấu Bụi Hồng 1971, Thơ Kim Tuấn 1975, Thời của Trái Tim Hồng 1990. Tuổi Phượng Hồng 1991 rồi Tạ Tình Phương Nam 1994. Thời gian trong quân ngũ Kim Tuấn phục vụ tại Quân Ðoàn II ở Pleiku, đây chính là thời gian anh làm nhiều thơ về núi rừng nhất, hơi thơ mạnh và có nhiều khác biệt, từ nơi này qua chốn khác như Bản Hét, Pleime, Pleimrong, Ðức Cơ, Ðức Lập, Hạ Lào…
Men say chất ngất chiều chưa khuất
Tây Bắc rừng xanh màu lá xanh
Tây Bắc người đi chưa trở lại
Sông buồn con nước chảy loanh quanh
(Xuân trên đầu núi)
Bản Hét ta chào mi đấy nhé
Chiều mưa che khuất núi đồi xa
Chiều mưa ta đứng trên đầu gió
Thương mình hơn những bóng mây qua
Bản Hét thương đời anh lính trẻ
Quanh năm chờ phép về thăm nhà
Quanh năm trấn thủ đời gian khổ
Hầm đất nhìn quanh ta với ta.
(Trên vùng Bản Hét)
Những người thi sĩ cầm súng ấy đã góp phần gìn giữ quê hương nơi núi đồi hoang vu vào thời xanh tóc và thắm mộng, các bạn đã thiệt thòi biết bao, nhưng tôi tin rằng Sử Thi Việt Nam sau này khi văn hiến được phục hồi, khi nói tới núi rừng lãnh thổ, thi ca biên cương thời thập niên 70, phải nói tới thế hệ Kim Tuấn.
Không biết từ đời thuở nào tôi đã vô cùng ái mộ nền văn minh Hy Lạp. Hy Lạp với những đền đài uy nghi tráng lệ song lại rất giản đơn, thanh nhã. Hy Lạp với những thần linh uy mãnh song lại mỹ miều như những con người ngọc và đầy đam mê rất người. Và rồi dưới ảnh hưởng của Nietzsche, tôi biết ái mộ thêm tinh thần sáng lóa, tinh khôi của thiên tài Hy Lạp, biểu lộ một cách bi tráng, lẫm liệt qua những bi kịch gia vĩ đại, những triết gia độc đáo tiền Socrates, Plato. Cuối cùng, Henry Miller với cuốn du ký tuyệt vời “The Clossus of Maroussi” đã đưa tôi vào những vườn olive, vườn chanh thơm ngát bên bờ biển, gặp gỡ những người Hy Lạp đầy sức sống, nồng nàn tình người.
Với tình yêu Hy Lạp đó tôi đã dịch Alexis Zorba vào năm 1969.
Nguyễn Hữu Hiệu
Kỳ 42
Tuy nhiên hắn cảm thấy những câu thần chú này chưa đủ và hắn tức tối đi xuống đường hầm mới.
Một mùi than non và acetylene nặng mùi xông lên. Thợ thuyền đã khởi sự củng cố đà ngang và chống hầm. Zorba chào họ, cộc cằn, cau có; hắn xắn tay áo và bắt tay làm việc.
Mười mấy người bắt đầu cuốc sâu vào mạch than và đánh đống than dưới chân, những người khác lấy xẻng xúc lại và chở ra ngoài trên những xe goòng nhỏ.
Thốt nhiên Zorba dừng lại, ra hiệu cho những người khác làm theo và vểnh tai nghe. Như kỵ mã hợp nhất với con ngựa, như thuyền trưởng với tầu mình, Zorba cũng trở thành một với mỏ. Hắn có thể cảm thấy những chi nhánh của đường hầm như những mạch máu trong da thịt hắn, và điều gì những khối than đen tối không thể cảm, Zorba cảm thấy với ý thức sáng suốt của con người.
Sau khi lắng cặp tai voi, lông lá ra nghe, hắn chăm chú ngó vào đường hầm. Ðúng lúc đó tôi tới. Như có dự cảm, như bị thúc đẩy bởi một bàn tay vô hình, sáng nay tôi choàng thức dậy. Tôi vội vã mặc quần áo và lao ra ngoài, không hiểu tại sao mình lại hấp tấp thế và đi đâu; nhưng thân thể tôi không lưỡng lự hướng về hầm mỏ. Tôi tới lúc Zorba đang lo âu nghe ngóng.
– Không có gì hết… một lát sau hắn nói. Có lúc tôi thấy hình như… Ðừng quan tâm. Làm việc đi các bạn.
Hắn quay lại, thấy tôi và mím môi:
– Ông chủ làm gì ở đây sớm vậy?
Hắn lại gần tôi:
– Sao ông không lên hút thở trong lành, ông chủ? Hắn nói khẽ. Hôm khác ông hãy lại đây đi dạo.
– Có chuyện gì đó, Zorba?
– Không có gì hết… tôi có một vài ý tưởng. Sáng hôm nay tôi gặp một ông thầy tư tế. Ông đi đi!
– Nếu có gì nguy hiểm mà tôi lại bỏ đi thì có phải là xấu hổ không?
– Vâng, Zorba đáp.
– Bác có đi không?
– Không.
– Sao nữa?
– Cái Zorba làm một chuyện, hắn cáu kỉnh đáp, cái những kẻ khác lại làm là một chuyện khác. Nhưng vì ông cảm thấy rằng bỏ đi là điều xấu hổ thì đừng đi nữa. Cứ ở đây. Thây kệ!
Hắn cầm búa và đứng đầu ngón chân để đóng đanh vào cái khung trần. Tôi lấy cây đèn đất trên một cái giá và đi đi lại lại trong bùn nhìn mạch mỏ đen lóng lánh. Những khu rừng bao la đã bị nuốt chửng hàng triệu năm về trước. Ðất đã nhai, tiêu hóa, biến đổi những đứa con của mình. Cây cối trở thành than bùn, than bùn trở thành than đá và Zorba đến…
Tôi treo đèn vào chỗ cũ và ngắm Zorba làm việc. Hắn hoàn toàn để hết tâm trí vào công việc: hắn không nghĩ đến điều gì khác, hắn làm một với đất, với cái cuốc và than đá. Hắn, cây búa và đanh đã đoàn kết trong cuộc tranh đấu với gỗ. Hắn đau đớn với hầm trần
– Hoan hô Zorba, tiến tới! Tôi bị lôi cuốn bởi một sự thán phục ngây thơ, kêu lên.
Nhưng hắn không hề quay lại. Làm sao lúc này hắn có thể trò chuyện với một con mọt sách, thay vì cầm búa, lại cầm trong tay một mẩu bút chì cùn mằn? Hắn đang bận, hắn không muốn nói chuyện. “Ðừng nói với tôi khi tôi đang làm việc, một buổi tối hắn nói với tôi. Tôi có thể tan vỡ! – Tan vỡ tại sao vậy, Zorba? – Ðó ông lại “tại sao” với “sao nữa” rồi! Như một đứa con nít. Làm sao giải thích? Tôi hoàn toàn bị lôi cuốn bởi công việc, căng thẳng, cứng nhắc từ đầu tới chân, dán chặt vào đá hay than hoặc cây santuri. Nếu ông thình lình đụng vào tôi hay nói với tôi và tôi cố gắng quay lại, tôi có thể vỡ tung. Ðó bây giờ ông rõ chưa?”
Tôi nhìn đồng hồ, mười giờ.
– Ðến giờ nghỉ tay ăn sáng rồi, các bạn! Tôi nói. Các bạn làm việc quá giờ rồi.
Thợ thuyền bèn liệng ngay dụng cụ vào một góc, lau khuôn mặt đẫm mồ hôi, sửa soạn ra khỏi đường hầm. Zorba, hoàn toàn chìm đắm trong công việc không nghe thấy. Dầu hắn nghe thấy, hắn cũng không nhúc nhích. Một lần nữa hắn lại lo âu lắng nghe.
– Chờ chút, tôi nói với bọn thợ, hút điếu thuốc đã.
Tôi lục túi, xung quanh tôi thợ thuyền chờ đợi.
Thình lình Zorba giật nẩy mình. Hắn dán tai vào vách đường hầm. Dưới ánh đèn đất tôi thấy miệng hắn há hốc, méo xệch.
– Sao thế, Zorba? Tôi hỏi.
Nhưng ngay lúc đó, hầu như tất cả trần hầm run rẩy trên chúng tôi.
– Chạy đi! Zorba la lên bằng một giọng ồ ồ. Chạy đi!
Chúng tôi ùa về phía lối ra, nhưng chúng tôi chưa tới sườn gỗ thứ nhất thì đã nghe thấy một tiếng gẫy lớn hơn ở trên đầu. Trong khi đó Zorba đang nâng một thân cây lớn để chêm vào như một trụ chống cây đà. Nếu hắn làm kịp, có thể hắn sẽ chống đỡ được cái trần hầm thêm vài phút nữa và cho chúng tôi đủ thì giờ chạy thoát.
– Chạy đi! Zorba lại la lên, nhưng lần này giọng hắn bị tắc nghẹn như nó phát ra tự lòng đất.
Tất cả, với sự hèn nhát thường xâm chiếm con người vào những giây phút nghiêm trọng, chúng tôi túa ra ngoài hoàn toàn quên mất Zorba. Nhưng vài giây sau tôi trấn tĩnh lại và chạy trở lại đường hầm.
– Zorba! Tôi thét lớn, Zorba!
GARDEN GROVE (NV) – Cơ quan Giao Thông Orange County (OCTA) vừa tài trợ cho Garden Grove $500,000 để cải thiện môi trường bằng cách loại bỏ dòng chảy thủy lợi và các chất gây ô nhiễm trong thành phố, cùng với sự cải thiện chất lượng nước trong vùng Orange County, thông cáo báo chí của thành phố cho biết.
Nước tưới cỏ nhiều quá tràn ra đường sẽ làm mặt đường mau bị hư hại. (Hình minh họa: David McNew/Getty Images)
Khu vực nằm trong dự án tu sửa gồm có đường Acacia, Stanford, và Nelson.
Ngoài việc gắn những máy tưới tiết kiệm nước, thành phố sẽ tháo bỏ những hệ thống tưới nước cũ tốn nhiều nước.
Khi những cây cỏ bị tưới quá nhiều nước, các chất gây ô nhiễm thành thị như thuốc diệt cỏ, phân bón, kim loại nặng và rác rưởi sẽ bị trôi xuống ống thoát nước địa phương, như khu vực Bolsa Bay hoặc Anaheim Bay Huntington Harbor Complex. Cỏ và bụi rậm sẽ được thay thế bằng rơm khô và những cây cỏ bản xứ. Khi làm như vậy, chất gây ô nhiễm lượng nước sẽ được giảm nhẹ.
Theo dự trù, dự án sẽ tiết kiệm hơn 80,000 gallon nước hàng năm và ngăn chặn hư hại mặt đường, do bị tưới nhiều nước.
Thành phố đã hoàn tất hai dự án tương tự tại hai đường Brookhurst và Civic Center.
Ðể biết thêm chi tiết, xin liên lạc Ban Công Tác Công Cộng tại số (714) 741-5176. (Ð.D.)
Linh Nguyễn/Người Việt
WESTMINSTER (NV) –Làng Bách Hợp Quảng Tế Nam California gồm các trưởng trong phong trào Hướng Ðạo Việt Nam vừa tổ chức kỷ niệm tám năm thành lập từ 10 giờ sáng đến 1 giờ trưa Chủ Nhật, tại Royal Garden Club House, Westminster.
Trưởng Hồ Ðăng (trái) chuẩn bị tặng quà lưu niệm nhân dịp Trưởng Nguyễn Thị Hạnh Nhơn nhận Huân Chương Bách Hợp. (Hình: Sơn Nguyễn)
Nhân dịp này Trưởng Tôn Thất Hy, làng trưởng Làng Bách Hợp Quảng Tế Nam California, đã trao tặng Huân Chương Bách Hợp của Hội Ðồng Trung Ương Hướng Ðạo Việt Nam cho hai trưởng niên Nguyễn Thị Hạnh Nhơn và Trần Tiễn San.
Ông Hy nhắc đến một câu nói, theo ông, là bất hủ và là nguyên do sự thành lập làng Bách Hợp Quảng Tế, tên một ngọn đồi từng đón tiếp Trại Họp Bạn Hướng Ðạo Ðông Dương năm 1941 và sau này là trại huấn luyện trưởng miền 1.
“Hãy cố gắng để lại cho thế giới này một chút gì tốt đẹp hơn, so với lúc các bạn mới chào đời, để đến khi nhắm mắt xuôi tay, các bạn sẽ cảm thấy vui vẻ ra đi, với nhận biết rằng, bằng mọi giá, mình đã không lãng phí thì giờ, nhưng đã nỗ lực hết sức. Như vậy hãy sắp sẵn để sống an vui và lìa đời thật hạnh phúc. Hãy luôn luôn tuân giữ lời hứa Hướng Ðạo ngay cả khi các bạn đã trưởng thành, và Thượng Ðế sẽ phù trì các bạn.”
Sự kiện thành lập làng Bách Hợp Quảng Tế xảy ra trong lần họp kỷ niệm 70 năm Hướng Ðạo Thừa Thiên Huế, cách đây tám năm tại Garden Grove Park.
Vị “làng trưởng” Tôn Thất Hy, có biệt danh là “Cọp Gia Lai,” nói về những đóng góp của Trưởng Nguyễn Thị Hạnh Nhơn, “là một công dân từng được Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu ân thưởng Ðệ Ngũ Ðẳng Bảo Quốc Huân Chương, một phần thưởng cao quý nhất của một người công dân Việt Nam.”
Trưởng Hy nói tiếp: “Ðối với châm ngôn giúp ích của tráng sinh và huynh trưởng Hướng Ðạo Việt Nam, Trưởng Nhơn cũng là người đã thực hành có hiệu quả hơn ai hết, qua việc tổ chức Ðại Nhạc Hội Cám Ơn Anh để thu góp được hàng triệu đô la nhằm giúp đỡ cho nhiều ngàn thương phế binh và quả phụ VNCH tại quê nhà.”
Một trưởng hướng đạo khác được vinh dự nhận Huân Chương Bách Hợp là Trưởng Trần Tiễn San.
Trưởng Hy nói: “Ðối với Trưởng Trần Tiễn San, một cựu thiếu tá tiểu đoàn trưởng binh chủng Biệt Ðộng Quân, từng cầm trong tay vận mệnh của hàng trăm binh lính khi đối đầu với địch quân nơi trận tuyến, đã được quân đội tuyên dương công trạng và ân thưởng hai Anh Dũng Bội Tinh với nhành Dương Liễu, 5 ngôi sao vàng, 2 ngôi sao bạc và đặc biệt, một Chiến Thương Bội Tinh. Trưởng này cũng là người đã tiếp tay với chúng tôi trong việc thành lập làng Bách Hợp Quảng Tế Nam California, và đảm trách vai trò trưởng làng trong hai nhiệm kỳ liên tiếp. Ngoài ra, ông còn được Ðại Hội Hướng Ðạo Tráng Niên tại Trại Họp Bạn Thẳng Tiến XIII bầu làm trưởng ban giám sát (sau này là ban cố vấn) cơ quan chỉ đạo của Hướng Ðạo Tráng Niên.”
Từ trái, Trưởng Trần Tiễn San, sau khi nhận Huân Chương Bách Hợp, và các trưởng Lê Mộng Ngô, Tôn Thất Hy và Nguyễn Thanh Huy. (Hình: Tôn Thất Hy cung cấp)
Hiện diện tại buổi lễ còn có Trưởng Nguyễn Ðình Tuấn (Văn Phòng Trưởng VP Hướng Ðạo Trưởng Niên) đến từ San Jose, Trưởng Nguyễn Trí Tuệ (Tổng Thư Ký Hội Ðồng Trung Ương HÐVN), Trưởng Hồ Ðăng (Ủy Viên Phát Triển Hướng Ðạo Trưởng Niên), Trưởng Nguyễn Ðoàn (Ủy Ban Huân Chương) và các trưởng đại diện Gia Ðình Bách Hợp Nam California, Làng Bách Hợp San Diego… cùng các trưởng thuộc các liên đoàn hướng đạo Nam California, cùng nhiều quan khách và thân hữu.
––-
Liên lạc tác giả: [email protected]
Du Tử Lê
Việt Nam có nhiều vùng đất được ghi nhận là “địa linh nhân kiệt.” Một trong những vùng được công nhận và, nói tới nhiều là Quảng Nam.
Nhà thơ Luân Hoán. (Hình Luân Hoán)
Những danh nhân có tên trong lịch sử, xuất thân từ xứ Quảng nhiều tới mức độ khó ai có thể nhớ hết. Tuy nhiên, những tên tuổi như Hoàng Diệu, Tiểu La/Nguyễn Văn Thành, Ông Ích Khiêm, Trần Quý Cáp, Trần Cao Vân, Phan Chu Trinh, Nguyễn Bá Trác, Phan Khôi,… khi được nhắc tới, hầu như ít ai không biết.
Xứ Quảng cũng là nơi duy nhất, được vua Thành Thái sắc phong “Ngũ Phụng Tề Phi.” Theo ghi nhận của nhà nghiên cứu văn học Nguyễn Q. Thắng thì, “Khoa Mậu Tuất 1898 tỉnh Quảng Nam có 5 thí sinh trúng kỳ thi Hội và thi Ðình nên được vua Thành Thái (1879-1854) ban tấm biển ghi 4 chữ ‘Ngũ Phụng Tề Phi’ (năm con phụng cùng bay) nhằm chúc, tặng cho các sĩ tử nói chung và học trò đất Quảng thuở ấy học giỏi.” (1)
Nhiều người nói với tôi rằng, đa số nam giới xứ Quảng chỉ có một trong hai chọn lựa: Làm cách mạng hoặc làm văn nghệ.
Tôi không rõ lắm xác suất của nhận định vừa kể. Nhưng, hiển nhiên, rất nhiều bằng hữu trong văn giới của tôi, xuất thân từ đất Quảng. Nhiều người nổi tiếng rất sớm. Cũng có những người khi bước qua tuổi trưởng thành, hoặc đã nửa đời người mới chính thức tìm vào sinh hoạt văn học, nghệ thuật. Tuy muộn màng, nhưng trong số này, cũng không thiếu người nổi tiếng.
Một trong những bằng hữu Quảng Nam của tôi, bước chân vào sân chơi văn chương miền Nam 20 năm, rất sớm là nhà thơ Luân Hoán. (2)
Ngay từ năm 1964, 23 tuổi, nhà thơ Luân Hoán/Lê Ngọc Châu đã có tác phẩm xuất bản. Thi phẩm “Về Trời.”
Ở phần “Lời Bạt,” trước khi khép lại thi phẩm “Về Trời” của Luân Hoán, nhà văn Dương Kiền viết:
“Gia tài quê hương của chúng ta đã bị xâu xé gần hết, chúng ta chỉ còn lại một di sản quí báu: tình tự con người. Tình tự con người bất chấp mọi tương tranh, chia cắt, vùi dập, thủ đoạn… nó sáng ngời trong đêm tối kéo dài từ hai chục năm nay, nó là ngọn lửa sưởi ấm những tâm hồn còn biết hướng về nhau, những con tim còn biết xôn xao mơ ước. Nó làm thành một thế giới trên những thế giới của tham vọng và hận thù. Anh Luân Hoán, chính thơ anh đã đưa tôi vào thế giới ấy…” (3)
Nhưng theo ghi nhận của tôi, khi miền Nam cuối thập niên (19)60 bị đẩy sâu vào giai đoạn chiến tranh khốc liệt; dẫn tới việc nhà thơ của chúng ta đã để lại nơi chiến địa bàn chân trái của mình, Luân Hoán viết:
nằm im mà thấy bềnh bồng
nghe như mây đảo vòng vòng trong tim
tỉnh ra sửng sốt giật mình
một đoạn chân đã tuyệt tình bỏ đi
…núi Vàng, cõi đặt mộ bia
cho bàn chân trái nằm kia, mơ hồ
cái chân một thuở đánh rơi
hình như đang nhớ đến tôi, khóc thầm (4)
Ðó là năm 1968. Nơi “…bàn chân trái nằm kia, mơ hồ” của Luân Hoán/Lê Ngọc Châu là “Núi Vàng,” thuộc quận Ðức Phổ, Quảng Ngãi.
Nhưng chính sự “một đoạn chân đã tuyệt tình bỏ đi” mà, từ đó, giới thưởng ngoạn được đọc thi phẩm “Nén hương cho bàn chân trái” của họ Lê.
Theo tôi, cũng chính từ thi phẩm vừa kể, Luân Hoán được người đọc và, văn giới chú ý tới thơ ông nhiều hơn nữa.
Trước đấy, dự cảm mang tính tiên tri, dường báo trước cho Luân Hoán biết, bi kịch chiến trường, rồi đây, sẽ xẩy đến cho ông, sau khi chúng đã tìm đến những người bạn của ông:
từ đồn Ðức Hải ta về phép
bạn thế chân ta kích xóm đêm
đâu có chỗ nào vừa mắc võng
nằm hoài cũng mỏi cái lênh đênh.
bạn mới ngả lưng lim dim mộng
cạc-bin, bảy-chín, lẫn AK
trời xanh thăm thẳm hồn nhiên quá
phận số dành riêng mỗi chúng ta?
ta trở lại đồn qua xóm cũ
rút colt bắn lẫy cái lu sành
nước tràn, lu vỡ, trời ta khóc
bóng bạn chập chờn đóm lệ xanh
Nam ơi, Ðức Phổ trưa nay vắng
biển lặng ngồi không, xót phận mày
ngày mai nhổ trại lùng Ðức Phụng
đến lượt ta, hay đứa nào đây? (5)
Mặc dù Luân Hoán/Lê Ngọc Châu mang được vào trong thơ của mình, tên của nhiều loại súng hơn bất cứ một tác giả nào khác; nhưng tôi vẫn không thấy tính hận thù, sắt máu trong thơ ông. Khi nhớ tới bạn đã hy sinh nơi trận địa thì mức độ “bi phẫn” cao nhất của họ Lê, cũng chỉ là rút cây “cold” bắn… vỡ “cái lu sành” – Và sau đấy, ông bật khóc!
Cũng vậy, khi nhận được giấy gọi động viên, ông bình thản, như thể sự kiện ấy, không hề là một điều gì to lớn hay nghiêm trọng:
bỏ lệnh gọi trong túi quần
tôi đi qua từng đường phố
không biết phải làm gì
tôi trở về rửa mặt
quyết định ngủ một ngày
thản nhiên không mơ mộng…” (6)
Phải chăng thanh niên miền Nam, trong cuộc chiến miền Nam 20, ngay từ tấm bé, đã không bị dạy dỗ, nhồi nhét tinh thần căm thù?
Phải chăng, vì thế mà, đặc tính thơ, văn miền Nam, theo ghi nhận của Giáo Sư Neil. L Jamieson, vốn đầy tính nhân bản? (7)
(Còn tiếp một kỳ)
Chú thích:
(1) Theo Wikipedia, Bách khoa toàn thư mở “Khoa cử và giáo dục Việt Nam,” NXB Văn Hóa Thông Tin, 1993. Vẫn theo Wikipedia thì “Một lập luận khác của ông Trương Duy Hy là danh hiệu ‘Ngũ phụng tề phi’ do Tổng Ðốc Nam-Ngãi Ðào Tấn và Ðốc Học Quảng Nam Trần Ðình Phong lấy từ tích xưa đặt cho 5 vị đại khoa nói trên, đồng thời tặng cho bức trướng có 4 chữ ‘Ngũ phụng tề phi’, có thêm hình 5 con chim phụng đặt tại dinh Tổng Ðốc ở Ðiện Bàn. Và theo Giáo sư Sử học Ðặng Tiến thì ‘…chuyện này không có sử sách nào ghi lại mà chỉ lưu truyền ở dân gian. Nhất là những đoàn hát bội ở Trung bộ lấy đó làm vẻ vang truyền tụng nhằm vinh danh xứ Quảng.’ Tuy nhiên, việc 5 đại khoa (gồm 3 tiến sĩ và 2 phó bảng người Quảng Nam đỗ đại khoa trên 17 vị toàn quốc cũng được cho là hi hữu xưa nay hiếm tại Việt Nam.”
(2) Nhà thơ Luân Hoán tên thật là Lê Ngọc Châu, sinh ngày 10 tháng 1, 1941 tại Hội An, Quảng Nam. Gia đình ông di chuyển ra Ðà Nẵng từ 1953. Là sĩ quan QLVNCH, ông bị mất bàn chân trái tại mặt trận Ðức Phổ, Quảng Ngãi, 1968. Kể từ năm 1985, cùng với gia đình, ông định cư tại Montreal Canada.
(3), (4), (5), (6): Nguồn đd.
(7) Ðọc thêm “Understanding Vietnam,” bản paperback, in lần thứ nhất năm 1995, bởi liên đại học Berkeley, Los Angeles & London.
KARACHI, Pakistan (AP) — Số người thiệt mạng trong hai vụ cháy nhà máy ở hai thành phố lớn nhất Pakistan nay lên tới 314 người vào hôm Thứ Tư.
Những người chết được mang thi hài ra ngoài nhưng công việc tìm kiếm vẫn đang tiếp tục. (Hình: AP)
Nhiều người trong số này chết vì không chạy thoát khỏi các tòa nhà không đủ cửa thoát hiểm cũng như không có các hệ thống an toàn tối thiểu như báo động cháy và các đường ống tự phun nước dập lửa.
Con số người thiệt mạng cao ghê gớm này cho thấy tình trạng tệ hại về an toàn kỹ nghệ ở Pakistan, nơi nhiều cơ xưởng được thành lập bất hợp pháp trong các thành phố đông đúc dân chúng, với giới chủ nhân thường hối lộ giới hữu trách để làm lơ các vụ vi phạm luật an toàn lao động.
Vụ cháy gây tổn thất nhân mạng lớn nhất trong hai vụ này, vốn cùng khởi sự vào tối ngày Thứ Ba, xảy ra ở một xưởng may tại thành phố Karachi, thủ đô kinh tế của Pakistan.
Số người chết ở nơi này lên tới 289, tính đến ngày Thứ Tư, theo Roshan Ali Sheikh, một viên chức cao cấp chính phủ Pakistan.
Đây là một trong vụ tai nạn lao động trầm trọng nhất trong 65 năm lịch sử của quốc gia Pakistan, và ông Sheikh nói rằng số người chết có thể còn lên cao hơn nữa vì nhân viên cứu nạn vẫn còn mang xác người ra khỏi khu vực cháy ở Karachi.
Phần lớn các nạn nhân chết vì ngộp khói vì làm việc ở dưới tầng hầm và không chạy thóat khi khói và lửa ùa vào, theo chỉ huy trưởng cứu hỏa Karachi, ông Ehtisham-ud-Din.
Tòa nhà này chỉ có một cửa mở để ra vào và tất cả các cửa còn lại đều bị khóa chặt, theo ông Sheikh.
Cũng trong tối Thứ Ba, một vụ hỏa họan xảy ra một xưởng đóng giày trong tòa nhà bốn tầng ở thành phố Lahore, làm thiệt mạng 25 người. (V.Giang)
Lê Minh
WESTMINSTER (NV) –Trời đất bao la, mầu xanh khi đậm khi nhạt, xen lẫn những dải đất nâu đỏ bên cạnh ruộng lúa mạch bát ngát chạy đến chân trời của vùng nông nghiệp Palouse (Washington) thu hút nhiếp ảnh gia thế giới, trong đó có các hội viên hội ảnh nghệ thuật “Vietnamese Photographic Society of California” (PSCVN), đến thăm viếng vào dịp đầu Tháng Sáu, khi mùa Xuân mới bắt đầu chớm nở đâu đây.
“Rạng đông.” (Hình: Cẩm Lâm)
Những bức ảnh này của PSCVN sẽ được triển lãm từ 10 giờ sáng đến 5 giờ chiều, trong hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật, 15 và 16 Tháng Chín, tại hội trường nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, để đồng hương đến thưởng lãm, hoàn toàn miễn phí.
Ánh sáng đẹp, khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ thôi thúc anh em hội PSCVN lặn lội chân trời, góc biển, để ghi lại những hình ảnh tuyệt vời, với nguồn vui của người săn ảnh, làm phong phú thêm đời sống, cống hiến những hình ảnh khó quên cho giới mộ điệu nhiếp ảnh nghệ thuật.
“Ðồng xanh Palouse, Washington.” (Hình: Bùi Mạnh Cường)
“Một năm bốn lần, đặc biệt cuộc triển lãm lần này dành riêng cho phái ‘tóc ngắn.’ Họ đã săn hình gần một năm qua, gần 20 người qui tụ lại để giới thiệu những tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật trên khung ảnh lớn sẽ gây thích thú và ngạc nhiên cho giới thưởng lãm,” anh Sĩ Huỳnh, tổng thư ký PSCVN, phát biểu.
PSCVN đã sinh hoạt gần hai thập niên qua, như một tổ chức bất vụ lợi phục vụ công chúng. PSCVN đã đi tiên phong trong việc hướng dẫn nhiếp ảnh số (digital) trong cộng đồng Việt tại Orange County. Hiện nay, có hàng ngàn hội viên và thân hữu sinh sống tại Nam California, nhiều tiểu bang Hoa Kỳ, Âu Châu và Úc, trong đó có nhiều nhiếp ảnh gia từ Việt Nam.
Ngoài cuộc triển lãm này, nhiếp ảnh gia Lê Tấn Quí sẽ có phần trình bày về “photoshop” với những nhu liệu mới (Plug-in), giúp cho sắc độ hình ảnh ở mức độ tuyệt hảo.
Buổi hướng dẫn được thực hiện từ 3 giờ đến 4 giờ chiều Thứ Bảy, và buổi hướng dẫn chụp hình chân dung được tổ chức từ 2 giờ đến 4 giờ Chủ Nhật. Cả hai buổi này hoàn toàn miễn phí.
“Golden Gate.” (Hình: Hải Lê)
Anh Quí cho biết thêm, hình ảnh của kỹ thuật số (digital) tương tự như một người con gái duyên dáng, chưa trang điểm. Với những nghiên cứu và phát triển không ngừng, các nhu liệu “plug-in” dùng trong “photoshop” đã giúp cho nhiếp ảnh gia hoàn thiện tác phẩm của họ, thể hiện được sắc mầu hiện thực, bổ túc cho những khuyết điểm của kỹ thuật nhiếp ảnh số.
Cuộc triển lãm bao gồm 60 tác phẩm, khổ lớn 24 x 30 inches, màu và đen trắng.
Mọi chi tiết, xin vào trang web www.pscvn.org.
Không biết từ đời thuở nào tôi đã vô cùng ái mộ nền văn minh Hy Lạp. Hy Lạp với những đền đài uy nghi tráng lệ song lại rất giản đơn, thanh nhã. Hy Lạp với những thần linh uy mãnh song lại mỹ miều như những con người ngọc và đầy đam mê rất người. Và rồi dưới ảnh hưởng của Nietzsche, tôi biết ái mộ thêm tinh thần sáng lóa, tinh khôi của thiên tài Hy Lạp, biểu lộ một cách bi tráng, lẫm liệt qua những bi kịch gia vĩ đại, những triết gia độc đáo tiền Socrates, Plato. Cuối cùng, Henry Miller với cuốn du ký tuyệt vời “The Clossus of Maroussi” đã đưa tôi vào những vườn olive, vườn chanh thơm ngát bên bờ biển, gặp gỡ những người Hy Lạp đầy sức sống, nồng nàn tình người.
Với tình yêu Hy Lạp đó tôi đã dịch Alexis Zorba vào năm 1969.
Nguyễn Hữu Hiệu
Kỳ 41
Tôi còn nhớ buổi tối hôm đó tôi cười trong khi Zorba tuôn ra những lời nói bậy bạ. Nhưng cái tính cách “quí phái” của Thượng Ðế thành hình và chín mùi trong tôi, bác ái, bao dung và toàn năng.
Một buổi tối khác khi trời mưa và chúng tôi thu mình trong lều, nướng trái lật trong lò than, Zorba quay lại và nhìn tôi một lúc lâu như thể hắn muốn soi sáng một điều huyền bí lớn lao nào. Cuối cùng, hắn không chịu nổi nữa:
– Ông chủ, tôi muốn biết ông có thể nhìn thấy gì nơi tôi? Ông chờ đợi gì mà không xách tay tôi quẳng ra ngoài? Tôi đã nói với ông rằng họ gọi tôi là “Mildew” bởi vì bất cứ nơi nào tôi tới, tôi phá hoại hoàn toàn… Công việc của ông sẽ đi đến chỗ tan hoang. Quẳng tôi ra, tôi xin nói với ông như vậy!
– Tôi quí bác, tôi đáp. Ðừng đòi hỏi gì hơn.
– Ông không hiểu rằng óc tôi không có trọng lượng chính xác sao, ông chủ? Có thể nó hơi nặng một chút, hoặc hơi nhẹ hơn, nhưng quả thật nó không có trọng lượng đúng mực! Thấy không, đây là vài điều sẽ khiến ông hiểu: bấy lâu nay ngày đêm mụ góa không lúc nào để tôi yên. Không, không phải vì tôi, tôi xin thề. Ma quỉ bắt mụ, tôi nói vậy. Không bao giờ tôi rớ tới mụ, đó là điều chắc chắn. Mụ không phải để cho tất cả mọi người. Tôi cũng không muốn mụ ngủ một mình. Như thế không được, ông chủ, tôi không thể chịu được điều đó. Bởi thế tôi lảng vảng quanh vườn nhà mụ. Ông biết tại sao không? Ðể xem có ai tới ngủ với mụ không thì tôi mới có thể an tâm!
Tôi bật cười.
– Ðừng cười, ông chủ! Nếu một người đàn bà ngủ trơ trọi một mình, đó là lỗi của tất cả bọn đàn ông chúng ta. Tất cả chúng ta sẽ phải báo cáo vào ngày phán xét cuối cùng. Thượng Ðế có thể tha thứ mọi tội lỗi của chúng ta, như trước kia đã có lần chúng ta nói ố ngài có sẵn miếng bọt biển trong tay. Nhưng tội lỗi này, ngài không thể tha thứ được. Khốn khổ thay cho người đàn bà mà lại không làm, ông chủ! Khốn khổ thay cho người đàn bà nào có thể ngủ với một người đàn ông mà lại không làm! Ông hãy nhớ lời lão hodja!
Hắn lặng thinh giây lát.
– Khi một người chết đi có thể trở lại trần gian dưới một hình thể khác được không? Ðột nhiên hắn hỏi.
– Tôi không tin, Zorba.
– Tôi cũng vậy. Nhưng nếu có thể được đi, thì lúc đó những người mà tôi nói đó, những người đã khước từ không chịu phục vụ, những kẻ đào ngũ ái tình, sẽ trở lại trần gian ông có biết như gì không? Như những con la!
Hắn lại im lặng và suy nghĩ. Thình lình cặp mắt hắn sáng lên.
– Biết đâu, hắn nói, kích động vì khám phá của hắn, có thể tất cả những con la mà chúng ta thấy trên thế giới hôm nay lại chẳng phải là những quân ngu độn, những kẻ đào ngũ, trong suốt đời chúng là đàn ông và đàn bà và đồng thời không phải. Và vì lẽ đó chúng luôn luôn đá hậu. Ông nghĩ sao về điều đó, ông chủ?
– Rằng óc bác hơi nhẹ, Zorba, tôi vừa cười vừa đáp. Ðứng dậy lấy cây santuri xuống đi!
– Tối hôm nay không có santuri, ông đừng giận, ông chủ. Tôi tiếp nói, nói những điều vô nghĩa, ông có biết sao không? Bởi tôi có rất nhiều điều lo lắng. Ðường hầm mới, ma quỉ bắt nó, sắp khiến tôi lên ruột. Và ông ngồi đó mà nói với tôi về chuyện santuri…
Nói đoạn, hắn cời những trái lật ra khỏi đống than, trao cho tôi một nắm và rót rượu raki đầy ly của chúng tôi.
– Cầu Thượng Ðế nghiêng bàn cân về phía bên phải! Tôi vừa nói vừa cụng ly.
– Về phía bên trái! Zorba sửa lại. Về phía bên trái! Cho đến nay, bên phải chưa tạo ra được cái gì hay ho cả.
Hắn uống một hơi hết dòng lửa nóng và nằm dài trên giường.
– Ngày mai, hắn nói, tôi phải có rất nhiều sức mạnh. Tôi phải chiến đấu chống lại một ngàn con quỉ. Chúc ông ngon giấc.
Ngày hôm sau, ngay từ lúc tờ mờ sáng, Zorba đã chui xuống mỏ. Họ đã mở sâu đường hầm vào trong lớp mạch mỏ tốt, nước từ trần nhỏ xuống, thợ thuyền lội bì bõm trong bùn đen.
Từ hai ngày trước Zorba đã sai thợ khuân gỗ để làm chắc đường hầm. Nhưng hắn lo ngại. Những thân cây không được lớn và với bản ngăn sâu thẩm khiến hắn cảm thấy tất cả điều gì đang xẩy ra trong mê cung dưới đất này như chính trong thân thể hắn, cảm thấy rằng những cây gỗ này không chắc chắn. Hắn có thể nghe những tiếng nghiến ken két, rất nhỏ, những người khác chưa nghe thấy ố như thể những cây chống đỡ trần rên xiết dưới sức nặng.
Một điều khác làm tăng thêm nỗi lo âu của Zorba ngày hôm nay: lúc hắn sửa soạn xuống hầm, cha Stephanos, thầy tư tế của làng, cưỡi la đi qua, vội vã hướng về tu viện bên cạnh ban phép bí-tích cho một dì phước đang hấp hối. May mắn thay Zorba đã có đủ thì giờ nhổ ba lần xuống đất trước khi thầy tư tế chào hỏi hắn.
– Chào cha! Hắn quạu quọ đáp lời chào của thầy tư tế.
Và hạ thấp giọng hơn chút nữa, hắn lẩm bẩm:
– Cầu cho lời nguyền rủa của mi trên ta!
BENGHAZI, Libya –Ðại sứ Mỹ ở Libya và ba nhân viên tòa đại sứ bị giết chết trong lúc tìm cách thoát khỏi một tòa nhà lãnh sự tại thành phố Benghazi, khi một nhóm võ trang có liên hệ với al-Qaeda tấn công trả đũa việc một cuốn phim có nội dung xúc phạm Nhà Tiên Tri Mohammad đang được thực hiện tại Mỹ.
Đại sứ Christopher Stevens (giữa) trong một cuộc họp Libya vào tháng 4, 2011. (AP Photo/Ben Curtis)
Các tay súng tấn công và phóng hỏa tòa Lãnh Sự Mỹ tại thành phố Benghazi, nằm về phía Ðông Libya, nơi được coi là cái nôi của cuộc nổi dậy chống lại chế độ tồn tại trong 42 năm của nhà độc tài Moammar Gadhafi, vào khuya Thứ Tư trong khi có một cuộc tấn công khác nhắm vào tòa Ðại Sứ Mỹ ở Cairo, thủ đô Ai Cập.
Ðại Sứ Christopher Stevens, sinh trưởng ở California, đang tìm cách rời khỏi tòa lãnh sự để đến một địa điểm an toàn thì xảy ra cuộc tấn công dữ dội, khiến lực lượng an ninh địa phương bảo vệ cho ông phải rút lui.
“Ðại sứ Mỹ và ba nhân viên thiệt mạng khi nhóm võ trang bắn rốc két về phía họ,” theo lời một viên chức ở Benghazi. Nguồn tin từ phi trường nơi đây cho hay thi hài của các nạn nhân dự trù sẽ được chở từ Benghazi về Tripoli.
Cuộc tấn công này tình nghi là do nhóm Ansar al-Sharia, một nhóm Hồi Giáo Sunni quá khích có liên hệ với al-Qaeda gây ra.
Cuộc tấn công cũng tạo ra các câu hỏi về sự hiện diện của giới chức ngoại giao Mỹ ở Libya trong tương lai, mối quan hệ giữa Washington và Tripoli, tình hình an ninh bất ổn trong thời kỳ hậu chế độ Gadhafi và về việc liệu sẽ còn các cuộc biểu tình bạo động chống Mỹ trong thế giới Hồi Giáo vì cuốn phim nói trên nữa hay không.
Tổng Thống Barack Obama, từng có hành động hỗ trợ quân sự và tài chánh cho phía nổi dậy ở Libya, gọi đây là một cuộc “tấn công tồi tệ” và ra lệnh tăng cường an ninh ở tất cả các cơ sở ngoại giao của Mỹ trên toàn thế giới.
Tổng thống và Ngoại Trưởng Hillary Rodham Clinton cũng bày tỏ sự đau buồn trước cái chết của Ðại Sứ Stevens. Quốc kỳ Mỹ hôm Thứ Tư được hạ xuống nửa cột tại tòa Bạch Ốc và cờ rũ cũng được treo ở Bộ Ngoại Giao cùng các cơ quan chính quyền khác.
Một giới chức cao cấp chính phủ Mỹ cho hay một toán Thủy Quân Lục Chiến khoảng 50 người thuộc lực lượng an ninh chống khủng bố đang được gửi đến Libya để bảo vệ các cơ sở ngoại giao nơi đây.
CBS dẫn nguồn tin từ giới an ninh nói rằng cuộc điều tra còn đang tiến hành và chưa có một kết luận nào. Tuy nhiên theo dự đoán thì có lẽ vụ tấn công xảy ra do lợi dụng thời cơ hơn là một kế hoạch tính toán trước, nhưng không điều gì có thể xác định được cho đến bây giờ.
Các giới chức Hoa Kỳ tin rằng khủng bố đã dùng cuộc biểu tình chống cuốn băng video để xâm nhập lãnh sự quán ở Benghazi. Chủ Tịch Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện Mike Rogers, Cộng Hòa-Michigan, nói trên truyền hình CBS rằng có nhiều khả năng cuộc tấn công do từ những phần tử liên hệ với al-Qaeda. Ông nhận xét cuộc tấn công kiểu biệt kích có phối hợp hỏa lực trực tiếp và gián tiếp phải là một hành động quân sự.
Trước đó, hôm Thứ Hai, lần đầu tiên qua một đoạn băng video đưa lên mạng Internet, thủ lãnh Ayman Al-Zawahri xác nhận cái chết của Abu Yahya al-Libi, lãnh tụ số 2 của al-Qaeda, bị máy bay không người lái xạ kích chết ở Pakistan hồi Tháng Sáu. Al-Zawahri kêu gọi dân Hồi Giáo Libya, quê quán của al-Libi hãy hành động trả thù.
Chris Stevens là đại sứ Hoa Kỳ đầu tiên kể từ 1979 bị giết trong khi thi hành nhiệm vụ. Một bác sĩ Libya đã cấp cứu cho đại sứ, nói với phóng viên thông tấn xã AP rằng ông chết vì ngộp khói trong vụ lãnh sự quán bị đốt chứ không có thương tích gì khác. Ba người Mỹ khác bị chết là tham vụ ngoại giao phụ trách thông tin Sean Smith do trúng đạn và hai binh sĩ Thủy Quân Lục Chiến có lẽ là nhân viên bảo vệ cho đại sứ.
Cuộc biểu tình phản đối ở Benghazi, Libya và Cairo, Ai Cập, đồng thời xảy ra do sự phẫn nộ của người Hồi Giáo đối với một cuốn phim video nhạo báng Tiên Tri Muhammad do một tổ chức cực đoan Thiên Chúa Giáo Ai Cập chống Hồi Giáo hoạt động ở Hoa Kỳ đã đưa lên YouTube.
Trong lời tuyên bố sáng Thứ Tư, Tổng Thống Obama nói, “Dù Hoa Kỳ bác bỏ mọi nỗ lực nhằm phỉ bảng tín ngưỡng của người khác, tất cả chúng ta phải dứt khoát chống lại những kiểu bạo hành vô nghĩa gây thiệt mạng cho các công bộc quốc gia như vậy.”
Ngoại Trưởng Hillary Clinton bày tỏ sự lo ngại những hành động phản đối có thể lan rộng đến những nước khác và cho biết Hoa Kỳ đang làm việc với các quốc gia đối tác trên toàn thế giới để bảo vệ sinh mạng của nhân viên, cơ sở và công dân Mỹ ở hải ngoại. Bà nói: “Có một số người lập luận rằng những hành động xấu xa này là sự trả lời cho các tài liệu khiêu khích đưa lên Internet… Nhưng tôi xin minh định rằng không một lý lẽ nào có thể bào chữa bênh vực cho việc làm ấy.” (V.Giang)
07-09-2012
BBC Việt Ngữ
VN: Biên độ của cuộc chiến phe phái
Vụ bắt cựu lãnh đạo Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam Vinalines Dương Chí Dũng hồi đầu tuần này đã đặt ra những câu hỏi về ý nghĩa của nó trong bối cảnh chống tham nhũng và cải cách rộng lớn hơn ở Việt Nam.
Dương Chí Dũng
Sau khi có tin ông Dương Chí Dũng bị bắt hôm 5/9, BBC đã điện thoại phỏng vấn nhà quan sát Việt Nam có tiếng Carl Thayer từ Học Viện Quốc phòng Úc. Trước hết ông cho biết đánh giá về động cơ của vụ bắt:
Nhìn nhận đầu tiên của tôi là đây là động thái giảm thiểu tác hại. Không nghi ngờ gì về chuyện có mối liên hệ giữa chiến dịch chống tham nhũng và việc cải cách ngành ngân hàng ở Việt Nam.
Nhưng những đại công ty [ở Việt Nam] là con đẻ của thủ tướng và ông là người phải chịu trách nhiệm cuối cùng.
Các nhà lãnh đạo Đảng ở Việt Nam luôn nói, mặc dù chỉ nói suông, họ sẽ truy cứu những người tham nhũng bất kể họ giữ chức vụ cao tới đâu.
Nhưng họ luôn dừng ở các cấp thấp hơn nhiều so với ủy viên bộ chính trị, có thể là đến cấp thứ trưởng hoặc ủy viên trung ương nhưng không bao giờ lên mức cao hơn thế.
Trong trường hợp này thủ tướng đang chịu sức ép rất lớn khi để tồn tại môi trường kinh doanh lỏng lẻo trong đó các tổng công ty và Ngân hàng Nhà nước muốn làm gì thì làm, họ không bị kiểm toán.
Bản thân các đại công ty cũng không tự kiểm toán đúng đắn.
Khi người ta tham nhũng thì không phải là thủ tướng ra lệnh cho họ làm như vậy và có liên quan trực tiếp.
Người ta có thể nói rằng ông là người được hưởng lợi gián tiếp từ một mạng lưới lớn hoạt động dưới trướng của ông.
Vậy nên nếu giờ có những bằng chứng về các vấn đề tài chính lớn [ở các tổng công ty] thì ông [Dũng] không thể bảo vệ họ được nếu ông muốn vô tội.
Chính vì vậy những tay chân của ông đã bị bỏ mặc, bỏ rơi.
BBC: Trong vụ Vinashin, Vinalines cũng như vụ bắt cựu lãnh đạo và lãnh đạo ngân hàng thương mại tư nhân ACB, lý do đều là ‘thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng’, trong trường hợp này [thất thoát ở các tổng công ty nhà nước] liệu chúng ta có thể nói điều tương tự về thủ tướng không?
Vâng, nhưng đây là chiến dịch phê và tự phê sẽ diễn ra tại cuộc họp của ban chấp hành trung ương tới đây. Người ta không thể tự phê mà không nói rằng họ đã có những bước đi [để cải thiện tình hình] vì như vậy họ sẽ chật vật.
Chính vì vậy trong vụ Vinashin, cho dù không có chiến dịch phê và tự phê, thủ tướng đã có bước đi phủ đầu và nhận trách nhiệm. Liệu người ta còn làm được gì thêm nữa khi người đứng đầu nói rằng ông nhận trách nhiệm.
Nay với chiến dịch phê và tự phê, ông sẽ phải tự kiểm điểm mình và những người khác có thể kiểm điểm ông vì ông chưa tự kiểm điểm đúng mức.
Nói mình có trách nhiệm là một chuyện nhưng [câu hỏi là] người đó đã làm gì về chuyện [thiếu trách nhiệm] đó.
Theo những gì tôi nhìn nhận từ bên ngoài về môi trường chính trị Việt Nam thì nhiều nhóm bị bỏ ra ngoài lề, nhiều đảng viên cộng sản không hài lòng với những gì họ được hưởng trong điều kiện kinh tế hiện nay và thủ tướng có vẻ khá bị cô lập.
Ông vẫn có một mạng lưới lớn và tôi không tin vào tin đồn rằng ông sẽ bị đẩy khỏi ghế thủ tướng.
Như tôi đã từng nói với BBC, đây là động thái của Đảng [cộng sản] nhằm giành lại quyền lực và thực hiện việc kiểm tra và kiểm soát đối với mạng lưới lớn mà cho tới nay hoạt động dưới sự điều khiển của thủ tướng và ông chưa thực hiện thanh tra và kiểm soát.
Khi mà kinh tế phát triển tốt và các công ty này cũng như những thực thể khác hoạt động tốt thì không có chuyện gì cả.
Nhưng nay sự chú ý đang đổ vào tình trạng tham nhũng ở những công ty này và cả trong ngành ngân hàng đang rất cần được cải cách.
Cái nhìn của tôi là như vậy, một phần là những động thái phủ đầu [của thủ tướng], ông sẽ không chiến đấu vì ai cả vì nó sẽ chỉ làm ông gặp thêm cho khăn và chính vì vậy họ [tay chân của thủ tướng] đã bị bỏ rơi.
BBC: Ông có nghĩ rằng sẽ có thêm những chuyện tương tự như Vinashin, Vinalines xảy ra nữa không? Người ta đang tự hỏi, nhất là sau cả vụ scandal trong ngành ngân hàng nữa, rằng điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Mọi chuyện liệu có dừng ở đây không hay lại có thêm những vấn đề, thêm những vụ bắt bớ và thêm cả những gì mà ông gọi là ‘kiểm soát tác hại’ từ phía thủ tướng nhưng thủ tướng sẽ vẫn tại vị để giải quyết những rắc rối của chính ông?
Tôi nghĩ bước tiếp theo sẽ là khả năng bị ảnh hưởng của các liên doanh giữa Việt Nam và nước ngoài bị lỗ trong năm tài chính này. Bởi vì sẽ chẳng có đối tác Việt Nam nào chịu trách nhiệm về điều đó cả và sẽ đổ hết trách nhiệm cho phía nước ngoài.
Vấn đề ở đây là tất cả những người liên quan không ai muốn làm bất ổn hệ thống cả vì nó sẽ làm lung lay vị trí của chính họ.
Có rất nhiều toan tính ở đây, có cả chuyện mà người ta nói rằng muốn hạ bệ thủ tướng, điều mà tôi không tin vì như vậy sẽ tạo bất ổn và gây đổ máu.
Cũng giống như hai người chơi cờ quá nhanh và ăn lấy một con tốt hay con tượng mà không để ý tới hậu quả sẽ ra sao khi họ dừng lại.
Ở đây cả hai phía phát tín hiệu cho nhau để quyết định xem sẽ đi xa tới đâu.
BBC: Từ trước tới nay người ta đã chỉ trích thủ tướng và nhiều người sẽ nói rằng chỉ trích là đúng. Nhưng nếu ông [Nguyễn Tấn Dũng] ra đi, điều mà ông cho rằng sẽ không xảy ra, liệu chúng ta có ứng viên nào có khả năng xuất sắc hơn không hay cho dù ông có thế đi chăng nữa thì cũng không có ai để thay thế?
Kể từ khi Việt Nam thống nhất tới nay, tôi không biết tới thủ tướng nào ở Việt Nam lên chức này mà lại không đi qua chức phó thủ tướng.
Bước đi đầu tiên phải là chức phó thủ tướng. Khi ông Dũng nhậm chức, ông có ba [phó thủ tướng] và ông cố giảm số cũ và thay vào bằng người của ông nhưng không thành công.
Nhưng giờ tất cả các phó thủ tướng đều là người của ông cả nên phế truất thủ tướng và thay vào đó bằng một đệ tử ruột của ông cũng sẽ không thay đổi được gì nhiều.
Đây [phế truất thủ tướng] là điều chưa có tiền lệ và hơn nữa người ta có thể nói gì về những điều thủ tướng đã làm ngoại trừ việc cai quản chung.
Chiến dịch phê và tự phê cũng là để người ta phát triển những điểm mạnh sau khi đã xác định được những điểm yếu.
Quá trình này không phải được đưa ra để loại người ta ra khỏi đảng.
Nói cách khác, nếu một [lãnh đạo] khôn khéo sẽ thừa nhận đủ mức và hứa sẽ cải cách để tiếp tục tại nhiệm.
Tôi sợ rằng vào kỳ đại hội đảng sắp tới một số phó thủ tướng vẫn sẽ cảm thấy không đủ tầm để vào chức thủ tướng.
Tôi cũng nghĩ rằng sự ủng hộ rộng rãi của khối doanh nghiệp nhà nước cho ông thủ tướng là rất mạnh và chúng ta chưa thấy lực lượng này được huy động.
Đối phương sẽ tự hại mình khi đánh vào thủ tướng vì nó sẽ gây ra bất ổn và các nhà đầu tư nước ngoài sẽ lo ngại trong khi họ chính là những con ngỗng đẻ trứng vàng cho Việt Nam.
Vậy tại sao lại hạ bệ thủ tướng khiến các nhà đầu tư nước ngoài bỏ chạy để cải tổ kinh tế?
Và câu hỏi ai có thể làm tốt hơn cũng là câu hỏi mở. Dĩ nhiên là có nhiều khiếm khuyết nhưng ông [Dũng] đã trị vì một đất nước phát triển.
Nhưng chính sự phát triển đó cũng mang lại những vấn đề khi thủ tướng thiếu sự kiểm soát đúng mức.
Chuyện ông nói ông vô tội là một ví dụ [vì điều đó có nghĩa là] họ [các tổng công ty] muốn làm gì thì làm.
Tôi nhớ ông ấy còn nói có năm các tổng công ty không được kiểm toán vì có khủng hoảng tài chính [toàn cầu]. Nhưng vấn đề chính vẫn là Bộ Luật Hình sự của Việt Nam mà theo đó gây lỗ cho nhà nước là một tội.
BBC:Tức là đây là trường hợp đặc biệt của riêng Việt Nam, còn ở nhiều nước khác gây lỗ là chuyện thường và không phải chịu trách nhiệm hình sự?
Đúng vậy. Lấy ví dụ công ty Jetstar bị thua lỗ nhiều năm trước vì đưa ra các quyết định dựa vào phán đoán giá xăng dầu trong tương lai. Trong thế giới kinh doanh thương mại, người ta sẽ cho những người [chịu trách nhiệm] đó nghỉ hưu và không có bồi thường gì cho họ cả. Và đó là cái giá họ phải trả.
Những người làm kinh doanh tự nghĩ rằng ‘mình cũng có thể có những quyết định sai lầm như thế và trong trường hợp này họ đã sai lầm vậy nên quên nó đi’.
Ở đây chúng ta không nói đến chuyện tham nhũng mà là việc phán đoán giá xăng dầu do tính thất thường của nó.
Nhưng họ [Việt Nam] đã truy Jetstar và đòi công ty phải trả lại nhà nước khoản tiền lỗ. Người ta không thể quy định các doanh nghiệp không được lỗ và nếu lỗ sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.
Như thế là can thiệp vào thị trường và thị trường có khả năng tự trừng phạt những công ty làm ăn không hiệu quả chứ không cần tới nhà nước.
BBC: Trong các vụ có liên quan tới Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, ông nhận xét thế nào về thái độ của Chủ tịch nước [Trương Tấn Sang] và liệu ông có nuôi tham vọng gì không?
Những người ủng hộ ông và cả một số cựu đại sứ mà tôi sẽ không nêu tên nói rằng ông [Sang] thực ra là người có đầu óc cải cách. Đây là vấn đề không rõ ràng. Liệu ông có phải là người chủ động có những bước đi cải cách hay ông chỉ phản ứng lại trước sức ép. Tôi thiên về điều thứ hai [phản ứng trước sức ép].
Mỗi khi tôi nói chuyện với những quan chức của Bộ Ngoại giao, họ vẫn nói rằng Chủ tịch nước muốn có nhiều quyền hơn trong chính sách đối ngoại. Thực ra ông Sang muốn kết hợp hai chức chủ tịch nước và tổng bí thư.
Ông muốn có quyền lực và sẽ không chịu đứng thứ hai sau Thủ tướng. Mặc dù văn phòng chủ tịch nước ít quyền lực hơn văn phòng thủ tướng nhưng ông cũng ở trong Bộ Chính trị và điều này củng cố vị trí của ông.
Nếu tôi nhớ không nhầm thì vào thời gian đại hội Đảng sắp tới chỉ có một người trong Bộ Chính trị đủ tuổi ở lại, những người khác sẽ phải có ngoại lệ mới có thể tiếp tục [trong Bộ Chính trị].
Chính vì vậy tôi không nghĩ ông Sang có tham vọng gì khác.
Sự cạnh tranh quyền lực [giữa ông Sang và ông Dũng] luôn có nhưng tôi chưa bao giờ thấy nó tới mức người này muốn hạ bệ người kia.
Trong lịch sử hậu 1975 của Việt Nam chỉ có duy nhất một ủy viên bộ chính trị bị phế truất là ông Trần Xuân Bách nhưng vì lý do khác.
Ông [Bách] khi đó là ngoại lệ khi ông là người có đầu óc cải cách và không thay đổi suy nghĩ của mình.
Việt Nam muốn có sự cân bằng, họ muốn ông Dũng lùi bước và chia sẻ bớt quyền lực cho những người nằm ngoài mạng lưới của ông và điều này sẽ khiến ông Sang và những người khác hài lòng.
Vụ ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng [từ dưới quyền ông Dũng sẽ về dưới quyền Bộ Chính trị] là một ví dụ.
Việt Nam cũng đã tham gia hệ thống toàn cầu và họ sẽ không thể cạnh tranh được nếu có nền kinh tế yếu kém, tham nhũng tràn lan và hệ thống ngân hàng nợ nần chồng chất.
Cho dù anh là phe cải tổ hay bảo thủ, một khi anh đã chọn hướng đi chiến lược thì phải đảm bảo nó hoạt động hiệu quả.
Theo tôi đây là điều ông Sang theo đuổi bên cạnh sự cạnh tranh với ông Dũng nhưng những người dưới trướng ông Sang có thể có những mục tiêu khác.
BBC: Sau tất cả những bình luận của ông trên BBC và các đài báo nước ngoài khác về các vụ bắt giữ gần đây trong đó có vụ bắt những người trong ngành ngân hàng, một số báo Việt Nam mạnh mẽ nói rằng mọi việc được thực hiện đúng quy định của pháp luật và không có yếu tố chính trị gì ở đây cả. Ông nghĩ sao?
Có hai cách để trả lời câu hỏi này.
Cách thứ nhất là Việt Nam thực hiện cải cách ngân hàng và mọi việc chấm dứt ở đó thôi.
Nhưng trong hệ thống nhà nước và đảng ở Việt Nam tôi không tin là có ai có vị trí độc lập như Bộ trưởng Tư pháp Úc, người theo luật có thể làm bất cứ điều gì bất chấp chuyện thủ tướng muốn gì.
Ở Việt Nam không thế và tôi không tin rằng người ta có thể bắt một ai đấy trong danh sách 30 hay 100 người giàu nhất mà không có cuộc gặp riêng với Thủ tướng hay cộng sự thân cận của ông để báo cho ông biết.
Chúng ta hãy nhìn lại vụ Năm Cam và vụ PMU[18], người ta đã đi xa tới đâu trong những vụ đó?
Vụ Năm Cam xảy ra khi ông [Trương Tấn Sang] lãnh đạo [thành phố Hồ Chí Minh] nhưng khi vụ việc vỡ lở ông ấy đã ở Hà Nội. Ông ấy không sao cả và con đường thăng tiến cũng không gặp vấn đề gì.
Và cũng đã có lúc báo chí Việt Nam được tự do viết về rất nhiều chuyện. Nhưng rồi đột nhiên có chuyện ai đó khóa vòi lại.
Vậy nên không có cơ quan thực thi pháp luật hay tư pháp nào độc lập ở Việt Nam cả.
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2012/09/120906_thayer_factional_powers.shtml
Việt Nam
Cộng Ðồng/Ðịa Phương
Hoa Kỳ
Thế Giới
Một phụ nữ khóc nức nở khi chạm tay vào tên của người thân bị tử nạn trong cuộc tấn công của khủng bố vào Trung Tâm Thương Mại Thế Giới ngày 11 Tháng Chín năm 2001 tại thành phố New York, dẫn đến cái chết của gần 3,000 người sau khi hai chiếc máy bay bị cướp, một đâm vào World Trade Center, một đâm vào Ngũ Giác Ðài ở Arlington, Virginia và một chiếc bị rớt tại Shanksville, tiểu bang Pennsylvania.
(Hình: Todd Maisel/Getty Images)
Hà Tường Cát/Người Việt
Mặc dầu lời cảnh cáo của Trung Quốc, hôm Thứ Ba chính phủ Nhật Bản ký hợp đồng mua quần đảo Senkaku với giá $25 triệu của sở hữu chủ người Nhật là gia đình Kurihara.
Chính quyền thành phố Tokyo, trong dự tính mua Senkaku, đã thuê mướn tàu Koyo Maru để đến khảo sát quần đảo vào hồi đầu tháng 9. (Hình: AP/Kyodo News)
Ngay sau đó chính quyền Bắc Kinh loan báo đã điều phái 2 tàu hải giám đến vùng biển này. Trong khi đó những cuộc biểu tình chống Nhật xảy ra ở nhiều thành phố Trung Quốc. Nhật báo Quân đội Nhân dân Trung Quốc lên án Nhật Bản đang “chơi với lửa” và phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Trung Quốc tuyên bố “dành quyền thi hành những biện pháp tương ứng cần thiết.”
Với những sự kiện ấy, vụ tranh chấp hải đảo giữa Nhật Bản và Trung Quốc hình như đang leo thang đến mức có thể xảy ra xung đột. Tuy nhiên xét trên những khía cạnh khác thì có thể là ngược lại với hình thức bề ngoài, vụ tranh chấp này sẽ không nổ lớn hơn mà đang đi dần tới chỗ tạm thời ổn định bằng phương cách duy trì nguyên trạng.
Trước hết, tại sao chính phủ Nhật Bản đã nhanh chóng quyết định mua quần đảo này? Thủ Tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda chỉ có một cuộc gặp gỡ ngắn ngủi với Chủ Tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Ðào bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC ở Vladivostok tuần trước, và người ta không thể biết hai bên có đề cập đến chuyện này hay không. Tuy nhiên Bộ Ngoại Giao Nhật Bản cho biết hôm Thứ Ba đã cử vụ trưởng vụ Á Châu đến Bắc Kinh thảo luận để “tránh những hiểu lầm và thiếu sự giải thích về vấn đề.”
Từ tháng 7, Thủ Tướng Noda đã hé lộ ý kiến chính phủ Nhật sẽ mua quần đảo. Truyền hình NHK khi loan tin ký hợp đồng mua bán với gia đình Kurihara hôm Thứ Ba, nói thêm rằng chính quyền trung ương Nhật Bản không có ý định phát triển Senkaku. Nhiều chuyên gia về chính trị và bang giao quốc tế giải thích rằng động thái này nhằm ngăn chặn ý định của thống đốc Tokyo, ông Shintaro Ishihara, người có khuynh hướng tích cực chống Trung Quốc và đã phát động cuộc gây quỹ được $18 triệu để mua quần đảo. Nếu thuộc sở hữu của thành phố Tokyo, quần đảo không có cư dân thường trú này sẽ được xây một ngư cảng và phát triển nhiều cơ sở hoạt động khác. Những việc như vậy là sự khiêu khích mạnh mẽ đối với Trung Quốc và sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước.
“Ishihara đặt chính phủ Nhật Bản vào một tình thế khó xử và đẩy họ tới chỗ phải có hành động hiện nay,” theo nhận định của bà Sheila Smith, thành viên cao cấp Hội Ðồng Bang Giao Quốc Tế ở Washington. Bà cho rằng phản ứng của chính phủ Nhật Bản để gạt Ishihara qua bên như vậy là một chiều hướng tốt. Ông này trước đây đã tuyên bố hy vọng sẽ đến thăm Senkaku vào tháng 10 và nếu chuyện này xảy ra, chắc chắn Trung Quốc sẽ rất tức giận. Theo lời bà Smith: “Nhật Bản không thể để cho vấn đề tranh chấp hải đảo gây trở ngại cho mối quan hệ với Trung Quốc, một đối tác mậu dịch tối thiết yếu. Tokyo cần phải giải quyết được nhiều vấn đề khó khăn với Trung Quốc để bảo đảm rằng liên hệ kinh tế giữa hai quốc gia tiếp tục phục vụ những nhu cầu cho cả hai bên.”
Phản ứng mạnh mẽ của Trung Quốc tuy nhiên là điều dễ hiểu. Giáo Sư Carlyle Thayer trường Ðại Học New South Wales ở Australia, chuyên viên về các vấn đề an ninh khu vực, nói rằng: “Ðấy là cách đáp trả kiểu ăn miếng trả miếng vì Trung Quốc rất nhạy cảm về những chuyện chủ quyền.” Còn sự thật thì chỉ là trò biểu diễn thái độ coi bên nào sẽ cục cựa trước.
Lực lượng tuần duyên Nhật Bản nói họ sẽ không có biện pháp ứng phó nào đặc biệt đối với các tàu Trung Quốc nhưng sẽ tiếp tục theo dõi mọi diễn tiến. Ngược lại, tàu hải giám Trung Quốc là loại tàu bán quân sự võ trang nhẹ, có nhiệm vụ tuần tra bảo vệ duyên hải, ngăn chặn xâm nhập trái phép, xuất nhập cảng hàng lậu và thực hiện các hoạt động cứu cấp trên biển. Ðó không phải là những chiến hạm có khả năng hải chiến và theo dự đoán của Giáo Sư Thayer, các tàu này sẽ không đến gần dưới 12 hải lý thuộc vùng lãnh hải Senkaku.
Tân Hoa Xã cho biết tại Bắc Kinh khoảng 20 người tập họp phản đối trước tòa Ðại Sứ Nhật Bản và những cuộc biểu tình cũng diễn ra ở hai thành phố khác miền Ðông và miền Nam. Những hành động chống đối chỉ ôn hòa không xảy ra bạo động, những người biểu tình trương quốc kỳ Trung Quốc và cảnh sát đã ngăn chặn kịp thời một người định đốt cờ Nhật Bản.
Ngoại Trưởng Koichiro Gemba lập luận rằng việc chính phủ Nhật mua Senkaku là hành động nhằm “duy trì hòa bình và ổn định” cho vùng hải đảo có tranh chấp. Ông tuyên bố với các phóng viên: “Chúng tôi không thể làm thương tổn sự phát triển quan hệ điều hòa giữa hai nước vì vụ việc này. Hai quốc gia chúng tôi cần hành động bình tĩnh trong quan điểm và theo viễn cảnh rộng rãi hơn.”
Quần đảo Senkaku theo tên gọi của Nhật, Diaoyu hay Diaoyutai (Ðiếu Ngư Ðài) theo tên gọi của Trung Quốc và Ðài Loan, là một nhóm đảo nhỏ trong vùng biển Ðông Hải, phía Ðông Trung Quốc, Ðông-Bắc Ðài Loan và phía Bắc của hải đảo cuối cùng trong dãy đảo Ryukyu (Lưu Cầu) mà Okinawa là hòn đảo chính.
Quần đảo gồm 5 đảo và 3 mỏm đá trơ trụi, tất cả đều không có cư dân thường trú, đảo lớn nhất Uotsuri Jima chỉ rộng 4.32 km2. Nhóm đảo này ở cách xa Ðài Loan khoảng 120 hải lý, Okinawa 200 hải lý và lục địa Trung Quốc 200 hải lý.
Nhật Bản có đủ cơ sở pháp lý để xác định chủ quyền, nhưng chỉ trong lịch sử cận đại và hiện đại. Sau cuộc chiến tranh Trung-Nhật năm 1895, Trung Hoa phải nhượng cho Nhật Bản đảo Ðài Loan và quần đảo Lưu Cầu. Chính phủ Nhật Bản thời Minh Trị Thiên Hoàng đã sát nhập Senkaku vào lãnh thổ Nhật và người đầu tiên đến định cư lập nghiệp là công dân Nhật Koga Tatsushiro, một tài liệu còn lại là hồ sơ khai thuế bất động sản năm 1932. Ông mở một cơ sở chế biến cá ngừ và sau này người con của ông, Koga Zenji, tiếp tục công việc nhưng tới 1940 phải ngừng vì tình trạng chiến tranh.
Sau Thế Chiến II, Okinawa và các hải đảo lân cận bao gồm Senkaku đặt dưới quyền giám hộ của Hoa Kỳ. Nhiều tàu thuyền đánh cá thỉnh thoảng ghé vào đảo nhưng vẫn không có người nào ở lại đây. Năm 1972, Hoa Kỳ trao trả Okinawa và Senkaku lại cho Nhật Bản, Trung Quốc cũng như Ðài Loan không có phản ứng chính thức gì.
Koga Zenji sau đó bán đất trên đảo Uotsuri và các đảo khác cho gia đình Kurihara năm 1978, nhưng gia đình này không hoạt động khai thác gì ở đây. Ðến bây giờ chính phủ Nhật mua lại các hải đảo này, chỉ để xác lập quyền sở hữu (quốc hữu hóa), còn về chủ quyền Senkaku vẫn được coi là thuộc Nhật Bản.
Tranh chấp chủ quyền nổi lên từ hai thập kỷ gần đây khi phát hiện vùng biển Ðông Hải ngoài hải sản dồi dào là nơi có nhiều tài nguyên dầu khí. Trung Quốc và Ðài Loan đứng cùng về một phía, lập luận rằng căn cứ theo những tài liệu lịch sử từ thế kỷ 15, thời các triều đại nhà Minh và nhà Thanh, quần đảo Ðiếu Ngư đã thuộc về Trung Hoa, trong khi Nhật Bản chỉ có thể nói đến Senkaku từ 1895. (HC)
CAIRO (AP) – Những người chống đối thuộc phái bảo thủ cực đoan trèo tường vào tòa Ðại Sứ Hoa Kỳ ở Cairo hôm Thứ Ba, gỡ cờ Mỹ xuống và thay vào đó lá cờ đen của Hồi Giáo. Họ làm vậy để phản đối một cuốn phim do Mỹ sản xuất, bị cho là xúc phạm đến đấng tiên tri Mohammed. Vài giờ sau đó, một tòa lãnh sự Hoa Kỳ ở miền Ðông Libya cũng bị nhiều người đàn ông vũ trang tấn công và nổi lửa đốt.
Người chống đối phe bảo thủ cực đoan đứng trên tường tòa Ðại Sứ Mỹ ở Cairo, chuyền ra ngoài lá cờ họ vừa hạ xuống hôm 11 Tháng Chín, và kéo lên cột cờ trong khuôn viên bằng cờ hiệu Hồi Giáo mà phe al-Qaeda thường dùng. (Hình: AP/Mohammed Abu Zaid)
Giới chức Hoa Kỳ cho hay, không có người Mỹ nào bị hại ở Cairo. Tuy nhiên tại Libya, dân chống đối đốt tòa Lãnh Sự Mỹ ở Benghazi và bắn súng chỉ thiên ở bên ngoài. Nhân chứng nói rằng, phần lớn tòa nhà bị cháy đen. Một giới chức Libya cho hay, một nhân viên tòa lãnh sự bị trúng đạn chết và một người khác bị thương ở tay.
Bất ổn xảy ra ở Cairo bắt đầu khi hàng trăm người chống đối tuần hành xuống trung tâm thành phố, tụ tập trước tòa Ðại Sứ Mỹ, hô khẩu hiệu chống cuốn phim cũng như chống Mỹ. Họ la lớn:
“Hãy phát biểu, chớ có sợ: Ðại sứ Mỹ cút về nước.”
Sau đó hàng chục người trèo qua tường, vào bên trong khuôn viên tòa đại sứ, lấy xuống lá cờ Mỹ treo trên cột, mang ra ngoài xé. Họ kéo lên lá cờ đen Hồi Giáo, trên đó có hàng chữ: “Không có thần thánh nào ngoài Thượng Ðế và đấng tiên tri Muhammad.” Lá cờ tương tự như cờ hiệu mà phe al-Qaeda thường dùng, và cũng được phe bảo thủ cực đoan sử dụng trong khu vực.
Ðám đông đứng bên ngoài lên đến hàng ngàn lúc về chiều. Hàng chục cảnh sát chống nổi loạn đứng dàn hàng dọc theo tường nhưng không ngăn cản đoàn người biểu tình khi họ leo qua hoặc đứng trên tường.
Ðám đông hô to: “Hồi Giáo, Hồi Giáo. Quyền của đấng tiên tri bất diệt.” Một số gào lên: “Tất cả chúng ta đều là Osama,” ám chỉ Osama bin Laden. Vài người phàn nàn tổng thống theo đạo Hồi của họ là Mohammed Morsi không hề lên tiếng về cuốn phim.
Cuộc phản kháng bùng nổ do một video do một nhà vận động chống Hồi Giáo cực đoan người Ai Cập Thiên Chúa Giáo ở Mỹ sản xuất. Một đoạn tóm lượt dài 15 phút cả tiếng Anh lẫn tiếng Ả Rập được đưa lên trang mạng xã hội YouTube, miêu tả đấng tiên tri Muhammad như là một kẻ lừa đảo, phụ nữ hóa, một gã điên cuồng. Video còn cho thấy cảnh ông ta đang làm tình và kêu gọi có hành động tàn sát.
Morris Sadek, người Mỹ gốc Ai Cập, phát biểu trên điện thoại có số vùng ở California, rằng anh sản xuất cuốn video bằng tiếng Anh nhưng không biết ai đó đã chuyển sang tiếng Ả Rập. Anh cho biết anh dự trù làm cuốn phim dài 200 giờ.
Bộ Ngoại Giao Ai Cập hứa sẽ cung cấp mọi phương tiện an ninh cho các cơ sở ngoại giao và cảnh cáo rằng “những sự kiện tương tự sẽ có tác động tiêu cực đến hình ảnh ổn định của Ai Cập, có hậu quả không hay đến đời sống của người dân.”
Tại Washington, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Victoria Nuland cho biết, cảnh sát Ai Cập đã đuổi hết người biểu tình ra khỏi khuôn viên tòa đại sứ. Bà cũng lên án vụ tấn công tòa lãnh sự Mỹ ở Libya “với lời lẽ mạnh mẽ.” (TP)
WASHINGTON, DC (NV) – Hạ Viện Mỹ vừa thông qua Dự Luật “Nhân Quyền Việt Nam năm 2012” qua một cuộc bỏ phiếu bằng miệng (voice vote) tối Thứ Ba, thông cáo báo chí của Dân Biểu Christopher Smith (Cộng Hòa-New Jersey), tác giả của dự luật, cho biết.
Dân Biểu Christopher Smith, tác giả HR 1410, trong một lần trả lời phỏng vấn nhật báo Người Việt năm 2008. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)
“Ðây là một điều cấp bách để chính quyền Mỹ đưa ra một thông điệp rõ ràng đối với chế độ tại Việt Nam, rằng họ phải chấm dứt tình trạng đàn áp nhân quyền đối với người dân của họ,” Dân Biểu Smith được trích lời nói tại phiên họp khoáng đại của Hạ Viện, ngay sau khi ông tham dự lễ kỷ niệm năm thứ 11 vụ khủng bố 9-11, tổ chức tại Ngũ Giác Ðài.
Ông Smith, thành viên Ủy Ban Ngoại Giao Hạ Viện và là chủ tịch Tiểu Ban Ngoại Vụ, đặc trách Châu Phi, Y Tế Thế Giới và Nhân Quyền, nói tiếp: “Dự Luật HR 1410 sẽ đưa ra những biện pháp nhằm cải thiện tình trạng nhân quyền tại Việt Nam. Như báo cáo của Ủy Ban Ngoại Giao, dự luật này cấm tất cả gia tăng viện trợ không liên quan đến nhân đạo cho chính quyền Việt Nam cao hơn mức của năm 2011, trừ khi chính quyền quốc gia này tạo được những tiến bộ trong việc thiết lập dân chủ và cổ động nhân quyền.”
HR 1410 cũng cấm không cung cấp viện trợ không liên quan đến nhân đạo cho chính quyền Việt Nam trừ khi tổng thống xác nhận với Quốc Hội là Hà Nội đã cải thiện rõ rệt hồ sơ nhân quyền, bao gồm việc thả tất cả tù nhân chính trị và tôn giáo, và bảo vệ quyền tự do hội họp, hành đạo và lập hội.
Ngoài Dân Biểu Christopher Smith, HR 1410 còn được 15 dân biểu thuộc lưỡng đảng đồng bảo trợ, như Zoe Lofgren (Dân Chủ-California), Ed Royce (Cộng Hòa-California), Loretta Sanchez (Dân Chủ-California), Frank Wolf (Cộng Hòa-Virginia), Fortney “Pete” Stark (Dân Chủ-California), Judy Chu (Dân Chủ-California), Howard Coble (Cộng Hòa-North Carolina), Dan Burton (Cộng Hòa-Indiana), Gerald Connolly (Dân Chủ-Virginia), Brad Sherman (Dân Chủ-California), Raymond “Gene” Green (Dân Chủ-Texas), Mike Coffman (Cộng Hòa-Colorado), James “Jim” Moran (Dân Chủ-Virginia), Joe Barton (Cộng Hòa-Texas) và Pete Olson (Cộng Hòa-Texas).
Theo thông cáo báo chí, có nhiều nhà hoạt động phát biểu tại các buổi điều trần để ủng hộ HR 1410, trong đó có ông Joseph Cao, cựu dân biểu Hạ Viện gốc Việt, Tiến Sĩ Nguyễn Ðình Thắng, giám đốc điều hành BPSOS, và đại diện của Human Rights Watch, một tổ chức giám sát nhân quyền trên thế giới.
Theo thủ tục, HR 1410 sẽ được chuyển qua Thượng Viện để biểu quyết. Nếu được thông qua, dự luật vẫn cần chữ ký của tổng thống để có hiệu lực.
Dự luật nhân quyền cho Việt Nam từng được đưa ra Hạ Viện nhiều lần trước đây và được thông qua rất dễ dàng, với tỉ lệ phiếu rất cao. Tuy nhiên, dự luật chưa bao giờ được thông qua tại Thượng Viện. (Ð.D.)
KABUL, Afghanistan (AP) – Một cuộc pháo kích vào phi trường quân sự lớn nhất ở Afghanistan đã khiến cho 3 nhân viên tình báo chính phủ thiệt mạng và một trực thăng NATO bị phá hủy, theo giới chức chính phủ Kabul và liên quân đồng minh cho hay hôm Thứ Ba.
Tướng Thủy Quân Lục Chiến John Allen (thứ hai, từ trái) vị lãnh đạo quân đội cao cấp nhất của Hoa Kỳ và đồng minh tại Afghanistan dành một phút mặc niệm trong dịp kỷ niệm biến cố 9/11 năm thứ 11 tại Kabul, đúng lúc cuộc pháo kích vào phi trường quân sự lớn nhất tại Afghanistan khiến ba người thiệt mạng. (Hình: Ahmad Jamshid/AP)
Trong khi đó, một thiếu niên bước vào một cửa hàng hôm Thứ Ba ở vùng Tây Afghanistan, kích hỏa quả bom mang theo mình, làm thiệt mạng 5 người.
Vụ pháo kích vào phi trường Bagram, một căn cứ quân sự rộng lớn của Mỹ nằm về phía Bắc Kabul, xảy ra vào khoảng 10 giờ tối hôm Thứ Hai. Phiến quân từ trước tới nay thỉnh thoảng vẫn bắn súng cối hay hỏa tiễn vào Bagram nhưng thường không gây tổn thất nào.
Phát ngôn viên liên quân NATO, Thiếu Tá Adam Wojack, cho hay có bốn quả đạn rơi vào phi trường, một quả rơi trúng một trực thăng loại Chinook CH-47 trong có chở lính Afghanistan và NATO. Chiếc trực thăng phát hỏa và bị thiêu rụi hoàn toàn. Thiếu Tá Wojack cho hay có ba quân nhân Afghanistan thiệt mạng và một số quân nhân NATO bị thương trong cuộc tấn công này.
Trong ngày Thứ Ba cũng xảy ra một vụ nổ bom tự sát khi một thiếu niên bước vào cửa tiệm thuộc quận Kushki Kuhna trong tỉnh Herat, đến gần một nhân vật lãnh đạo cộng đồng, rồi cho nổ bom mang theo mình. (V.Giang)
