*Chuyện vỉa hè 
*Ông Tư Sài Gòn 

Trong kho tàng âm nhạc nhân loại, có những kiệt tác ra đời từ máu lửa chiến trường, có những bản tình ca nảy mầm từ nỗi đau thân phận. Nhưng năm 2026, showbiz Việt chứng kiến một kỷ lục vô tiền khoáng hậu: Một thiên anh hùng ca chính trị được “thai nghén” giữa tầng mây, ra đời giữa tiếng ding-dong thắt dây an toàn và mùi ngai ngái lạ lùng trên khoang máy bay. Đó là ca khúc “Thưa Đảng” của ca sĩ Anh Tú – người từng đeo mặt nạ Voi trong chương trình The Masked Singer, nhưng nay quyết định tháo mặt nạ để đeo… “tấm khiên” bảo hiểm chính trị.

Cuộc hành quân thần tốc trên ghế ngồi 21B

Nghe Anh Tú kể về “cảm xúc dâng trào” trên chuyến bay TP.HCM – Hà Nội, người ta bỗng thấy thương cho các bậc tiền bối. Ngày xưa, cụ Phan Bội Châu sang Nhật tìm đường cứu nước mất bao tháng ngày lênh đênh; các bậc “khai quốc công thần” phải nếm mật nằm gai, viết luận cương dưới ánh đèn dầu trong hang tối.

Nay, hậu bối Anh Tú chỉ cần một hành trình chưa đầy hai tiếng đồng hồ, kèm một ly nước cam miễn phí của tiếp viên, là đã cô đọng được lịch sử trăm năm vào vài dòng lời ca. Nghĩ mà xem, nếu các vị tiền bối biết rằng chỉ cần mua vé khứ hồi là đủ “thấu triệt” chân lý Đảng, có lẽ cách mạng đã sớm tiết kiệm được mấy chục năm gian khổ. Đúng là lịch sử thời 4.0: Càng bay cao, cảm xúc càng… loãng.

Phép màu sinh học và “Cụ nội” xuyên không

Điểm nhấn “đắt” nhất trong bài hát là hình ảnh người ông. Lời ca vang lên hào sảng: “Năm một chín ba mươi… ông con còn trẻ lắm, tuổi đôi mươi tràn đầy nhiệt huyết.”

Chịu khó làm một phép tính tiểu học cho chàng ca sĩ sinh năm 1992 vậy. Ông nội “tuổi đôi mươi” năm 1930, nghĩa là cụ sinh năm 1910. Từ 1910 đến khi Anh Tú ra đời là 82 năm. Để logic này tồn tại, gia đình Anh Tú hẳn phải có truyền thống… “cha già con muộn” xuyên thế kỷ, với độ tuổi sinh đẻ trung bình là trên 40.

Giới sinh học nhìn vào chắc phải bái phục: Đây không phải là truyền thống gia đình, đây là một kỳ tích tiến hóa! Vậy mà có đứa nói, ông nội trong bài hát chỉ là một “diễn viên quần chúng” được nhạc sĩ thuê về để lấp đầy chỗ trống trong kịch bản bưng bô.

Chưa kể, cái hình ảnh “Gậy tre thân gầy, ông đi theo Đảng” vào năm 1930 thật khiến người ta cảm động mà cười đến… sái quai hàm. Năm 1930, Đảng hoạt động bí mật còn hơn cả mã độc máy tính, mỗi bước đi là một lần đối mặt với máy chém thực dân. Thế mà ông nội anh lại hiên ngang chống gậy tre đi tìm Đảng như đi trẩy hội chùa Hương. Phải chăng cụ có siêu năng lực nhìn xuyên thấu các chi bộ bí mật, hay thằng cháu ngày nay, mang cụ ra “hầm cho ra bã” để kiếm chút “lộc”?

Tấm vé bảo hiểm mang tên “nghiên cứu nghiêm túc”

Anh Tú khẳng định mình “nghiên cứu lịch sử nghiêm túc.” Vâng, “nghiêm túc” đến mức không buồn mở sổ hộ khẩu ra xem mình là ai, không buồn tra cứu xem hoạt động bí mật khác với diễn hành văn nghệ thế nào.

Thực tế, “Thưa Đảng” không phải là một bài hát, nó là một bản “tự kiểm điểm bằng giọng Tenor.” Nó giống một bài tập làm văn điểm kém vì chép văn mẫu quá đà, nhưng lại được chấm điểm cao nhờ… đúng quy trình chính trị.

Thực tế không phải chỉ mình Anh Tú bưng bô, có những ca sĩ khác cũng muốn tiến thân theo lối này, nhưng khéo hơn Tú nhiều. Chẳng hạn như Đen Vâu dùng thiện nguyện để chứng minh “lòng yêu nước,” Hà Anh Tuấn dùng rừng để khẳng định văn hóa,… Trong khi đó, Tú chọn cách “hát thẳng, nói to.” Anh chấp nhận bị soi từng dấu phẩy để đổi lấy một “tấm vé bảo hiểm” hạng VIP. Có tấm vé này, anh sẽ dễ dàng vào các show lớn, lên sóng giờ vàng và chạm tay vào danh hiệu NSND nhanh hơn cả tốc độ máy bay anh vừa ngồi.

Nhưng anh quên mất một điều: Bảo hiểm nào cũng có điều khoản loại trừ. Khi lời ca bị cho là sáo rỗng, khi lịch sử bị bẻ cong để làm “bàn đạp” sự nghiệp, thì tấm vé ấy dù có thì cũng bị người đời khinh miệt.

“Cú sốc văn hóa” của những người trót yêu Voi

Nếu có ai đó cảm thấy “choáng váng, say xẩm” nhất lúc này, chắc chắn không phải là các nhà sử học, mà là cộng đồng hâm mộ – những người từng mê đắm một Anh Tú lãng tử, cháy hết mình với “Ngày mai người ta lấy chồng.”

Phản ứng của họ chia thành ba sắc thái rõ rệt, tạo nên một vở bi hài kịch truyền thông:
Nhóm “Mù quáng vì tình”: Đây là những fan sẵn sàng “chống lại cả thế giới” để bảo vệ thần tượng. Lập luận của họ rất đơn giản: “Tú hát hay là được, lịch sử có sai một tí thì… có gì quan trọng đâu!” Họ không quan tâm đến logic 1930 hay sự phi lý của cái gậy tre, họ chỉ quan tâm đến tông giọng Tenor cao vút. Với họ, Anh Tú có hát gì thì vẫn là cực phẩm. Đây là nhóm đối tượng mà các nhà tuyên truyền yêu thích nhất: Những người nghe bằng tai, não được cất vào ngăn đá.

Nhóm “hụt hẫng và quay xe”: Đây là những khán giả yêu Anh Tú vì cái tôi nghệ thuật riêng biệt. Họ cảm thấy bị phản bội khi thần tượng đột ngột rũ bỏ chiếc mặt nạ nghệ sĩ để khoác lên mình bộ đồng phục tuyên truyền cứng nhắc. Trên các diễn đàn, không thiếu những bình luận chua xót: “Tú của ngày xưa đâu rồi? Sao bây giờ Tú lại chọn cách ‘thưa gửi’ thảo mai thế này?” Với họ, sự “quay xe” này của Anh Tú không phải là trưởng thành, mà là sự thỏa hiệp rẻ rề với thực tế để đổi lấy sự an toàn. Họ hiểu rằng, khi một nghệ sĩ bắt đầu hát để “vừa lòng” một lãnh đạo thay vì vì khán giả, thì sợi dây kết nối tâm hồn chính thức bị cắt đứt.

Nhóm “im lặng trong đau khổ”: Đây là bộ phận fan đông đảo nhất. Họ không chửi bới, không bảo vệ, họ chỉ âm thầm… xóa bài hát khỏi playlist. Họ cảm thấy xấu hổ thay cho thần tượng khi phải chứng kiến anh gồng mình diễn một vai diễn quá sức, trong một kịch bản quá vụng về. Sự im lặng này chính là bản án nặng nề nhất đối với một nghệ sĩ: Sự lãng quên vì sự thất vọng về phán đoán thẩm mỹ của thần tượng.

Khi “thần tượng” trở thành “thanh niên tiêu biểu”

Báo chí chính thống có thể khen anh là “điểm sáng tuyên truyền,” nhưng trên “vỉa hè” mạng xã hội, người ta gọi đó là “Giải Thưởng Cái Bô Vàng.” Sự đối lập này cho thấy một sự thật phũ phàng: Nghệ thuật khi đã biến thành công cụ nịnh bợ thì sẽ mất đi hơi thở của sự sống.

Cái giá của tấm vé bảo hiểm chính trị là Anh Tú tự tay đóng lại cánh cửa bước vào trái tim của những khán giả trẻ cá tính – những người tìm đến âm nhạc để được tự do, chứ không phải để nghe lại một bài giảng lịch sử sai lệch về logic.

Sự thay đổi này khiến Anh Tú từ một “ngôi sao quốc dân” trở thành một “gương mặt điển hình” trong các báo cáo tổng kết. Fan có thể vẫn đông, nhưng chất lượng của sự hâm mộ đã thay đổi. Thay vì những tiếng hò reo khi anh phô diễn giọng ca cao vút, giờ đây anh chỉ nhận được những tràng pháo tay xã giao trong các hội nghị.

Lịch sử không cần ai “minh họa” bằng cách nhét gia phả cá nhân vào một cách khiên cưỡng. Nghệ thuật chỉ đẹp khi nó bắt nguồn từ sự trung thực. Anh Tú bước qua lằn ranh ấy để chọn lấy sự an toàn của một “nghệ sĩ chính luận.” Và cái giá phải trả là sự ra đi của một người nghệ sĩ trong lòng công chúng, để nhường chỗ cho một “loa phát thanh” có giọng hát ngọt ngào. [dt]

MANILA, Phi Luật Tân (NV) – Phi Luật Tân muốn kết thúc đàm phán Bộ Quy tắc Ứng xử tại Biển Đông (Code of Conduct – COC) năm nay và tuân theo Công ước Quốc tế về Luật Biển.

Hãng tin Reuters thuật lời Bộ trưởng Ngoại giao Phi là bà Theresa Lazaro về một bản thỏa hiệp nhằm ngăn chặn tranh chấp võ trang giữa các nước ASEAN về chủ quyền biển đảo tại Biển Đông với Trung Quốc.

Các cuộc đàm phán đã kéo dài hơn chục năm qua nhưng đến nay vẫn chưa đạt được đồng thuận, phần lớn do sự tham lam của Bắc Kinh muốn độc chiếm từ 80% đến 90% Biển Đông. Một số khu vực đặc quyền kinh tế của các nước ASEAN nằm trong những cái vạch chủ quyền nối lại giống hình “lưỡi bò” của Trung Quốc.

Đó là lý do Việt Nam không thể tiến hành thăm dò và mở rộng khai thác dầu khí tại bãi Tư Chính, còn Phi Luật Tân bị Bắc Kinh ức hiếp tại khu vực Scaborough shoal và Bãi Cỏ Mây (Second Thomas shoal) hiện Phi đang có một đơn vị nhỏ TQLC trấn giữ trên chiếc hải vận hạm phế thải ủi bãi dùng làm tiền đồn bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

“Thỏa hiệp dựa trên Công ước Quốc tế về Luật biển (UNCLOS) mà chúng tôi nhấn mạnh, không chỉ riêng nước Phi mà các nước thành viên ASEAN khác cũng nhấn mạnh”. Bà Lazaro nói với Reuters trong cuộc phỏng vấn. Bắc Kinh từng đưa ra các điều kiện nhằm đẩy các nước ngoài khu vực ra khỏi Biển Đông cũng như không muốn bị ràng buộc bởi luật lệ UNCLOS nên các cuộc đàm phán kép dài từ năm này sang năm khác.

Bà Lazaro cho hay lập trường của Manila là thỏa hiệp phải có ràng buộc pháp lý. Tuy nhiên, bà nhìn nhận vấn đề này đòi hỏi “thảo luận xa hơn và sâu hơn nữa” giữa các nước ASEAN và Trung Quốc. Theo Reuters, với ý định cố gắng kêt thúc đàm phán trong năm nay khi đang là nước chủ tịch luân phiên của ASEAN, Phi Luật Tân muốn dùng vị thế của nước mình để đưa ra một số chiến lược đề nghị với các nước thành viên ASEAN, bao gồm cả việc gia tăng nhịp độ các cuộc đàm phán.

Mấy năm gần đây, Phi Luật Tân và Trung Quốc tranh chấp khá căng thẳng ở khu vực Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) và Scarborough Shoal. Tàu Hải cảnh và tàu dân quân biển Trung Quốc ngăn chặn các loại tàu thuyền của Phi tiếp cận khu vực này dù là tàu đánh cá của ngư dân, dẫn đến nhiều lần va chạm, bị xịt vòi rồng.

Các tàu của Phi thì nhỏ bé, mỏng manh hơn nên thường bị thiệt hại, dù các vụ việc xảy ra bên trong phạm vi 200 hải lý đặc quyền kinh tế của Phi, theo UNCLOS. Chính phủ Phi đưa hình ảnh, tin tức và video clip lên mạng cho du luận quốc tế thấy những lần họ bị tàu Trung Quốc ức hiếp.

Theo tin tức từng được loan báo, một chương trình thảo luận bán chính thức giữa các ngoại trưởng ASEAN về Bộ COC sẽ được tổ chức ở thành phố Cebu, Phi Luật Tân, từ ngày 25 đến 29 Tháng Giêng này. Liệu các nước thành viên có đạt được sự đồng thuận như một khối để đàm phán với Trung Quốc hay không, vẫn là một câu hỏi lớn.

Trung Quốc đã sử dụng ảnh hưởng kinh tế chính trị của mình với một số nước ASEAN để gây chia rẽ khối này suốt nhiều năm qua. Các bản tuyên bố chung sau những kỳ họp cả cấp ngoại trưởng cũng như thượng đỉnh ASEAN với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông, khi bị tiết lộ sự thật, đều làm dư luận thất vọng.(NTB)

NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Một phụ nữ được nêu tên tắt là bà N., cựu y tá tại bệnh viện Tâm Thần Nghệ An, thừa nhận chuyện mình đã “giúp” ít nhất 150 người tại địa phương có “sổ chữa bệnh tâm thần” để hưởng trợ cấp hằng tháng.

Theo báo Tiền Phong hôm 24 Tháng Giêng, vụ việc vỡ lở khi xã Thanh Yên, huyện Thanh Chương trước đây, tỉnh Nghệ An, được ghi nhận có tới 150 người tâm thần nhưng họ vẫn mưu sinh như người khỏe mạnh.

“Làng ni [này] nhiều tâm thần lắm. Ngay cạnh đây cũng có bốn người được cấp sổ hưởng trợ cấp. Nhưng bệnh thật hay giả thì dân biết hết,” một người dân địa phương nói.

Bà NTH, 60 tuổi, cho biết bà được nhận trợ cấp bệnh nhân tâm thần từ năm 2012 đến nay. Hiện bà vẫn đang làm công nhân một xưởng may ở xã Nam Đàn.

Bà H. cho biết: “Cũng khổ lắm, khi ra ngoài tôi phải cúi đầu im lặng, có khi giả ngô nghê. Nếu không đi làm, tôi đóng cửa ngủ trong nhà để tránh gặp mặt người làng. Đến cả con cái lớn, đến tuổi lập gia đình nhưng cũng e ngại không dám kết hôn vì mang tiếng có mẹ tâm thần.”

Người phụ nữ kể, bà ta nhận được 960,000 đồng ($36.5) tiền trợ cấp bệnh nhân tâm thần mỗi tháng cùng nhiều loại thuốc nhưng “không biết đó là những loại thuốc gì và cũng chưa bao giờ dám uống.”

Theo ghi nhận của phóng viên, cuốn sổ “sổ chữa bệnh tâm thần” được những người dân ở đây xem như “lá bùa” để được nhận các khoản trợ cấp và phúc lợi xã hội.

Tuy vậy, sau một thời gian nhận tiền trợ cấp, họ rơi vào cảnh “dở khóc, dở cười” khi bị thiên hạ dị nghị, nên xin trả lại cuốn sổ để tránh mang tiếng cho con cái.

Phản hồi về cáo buộc lập sổ “sổ chữa bệnh tâm thần” đại trà, bà N. thừa nhận mình “hỗ trợ” một số người dân tại các xã Thanh Khai, Thanh Lương, Thanh Yên (huyện Thanh Chương cũ, nay là xã Xuân Lâm) làm thủ tục hưởng trợ cấp.

Bà N. cho rằng việc một số người xin ra khỏi danh sách bệnh nhân tâm thần là vì có thể họ “đã khỏi bệnh.”

Trong khi đó, bà Trần Thị Tuyết, phó giám đốc bệnh viện Tâm Thần Nghệ An khẳng định, những người bị tâm thần thì “không thể hồi phục, khỏi bệnh trở lại bình thường được, mà chỉ ổn định khi được chăm sóc, uống thuốc đều đặn.”

Bà Tuyết nói thêm rằng nhà chức trách địa phương sẽ rà soát lại toàn bộ quy trình giám định, quản lý hồ sơ và việc sử dụng thuốc dành cho bệnh nhân tâm thần. (N.H.K) [dt]

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị can Nguyễn Duy Hiển, 64 tuổi, ở Sài Gòn bị bắt giữ, khởi tố cùng vợ và một nhân viên với cáo buộc sản xuất thuốc Đông y giả, trộn Betamethasone (hoạt chất kháng viêm, giảm đau) và gắn mác “xuất xứ Singapore” để bán ra thị trường.

Theo báo VnExpresss và Sài Gòn Giải Phóng hôm 24 Tháng Giêng, hành vi của bị can Hiển bị bại lộ khi Võ Văn Nghề, nhân viên của ông ta, bị bắt quả tang vận chuyển nhiều thùng thuốc nhưng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ.

Người này khai nhận mình chở thuê số hàng cho bị can Hiển ra chành xe để chuyển đi tỉnh Tây Ninh.

Đột kích xưởng sản xuất và các kho hàng của bị can Hiển, nhà chức trách tịch thu 13,100 hộp, lọ thuốc giả, cùng một lượng lớn nguyên liệu, bao bì ghi tiếng Việt và tiếng Hoa, cùng nhiều thiết bị, máy móc và tem nhãn.

Bị can Hiển bị cáo buộc giữ vai trò cầm đầu, tổ chức sản xuất dù các hộp thuốc trước đó đã bị thu hồi giấy phép lưu hành.

Để tiếp tục trục lợi, nam bị can cùng vợ sản xuất thuốc Đông y “chui” nhưng in trên nhãn rằng thuốc được sản xuất tại nhà máy đóng ở Singapore, Trung Quốc, Hồng Kông, nhằm tạo vỏ bọc hàng ngoại nhập và gây khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc.

Các hộp thuốc trị phong thấp, tê cứng chân tay… của các bị can bị phát giác có pha trộn Betamethasone thuộc nhóm tân dược (corticoid), bị cấm sử dụng trong thuốc Đông y.

Việc pha trộn hoạt chất này là để người bệnh cảm thấy hiệu quả nhanh, dễ tin tưởng và dần dần lệ thuộc vào thuốc.

Vợ chồng bị can Nguyễn Duy Hiển cùng một nhân viên bị quy tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.”

Giới chức Công An TP.HCM cho hay đang mở rộng điều tra vụ án để làm rõ nguồn cung cấp nguyên liệu tân dược và hệ thống phân phối sản phẩm ra thị trường.

Các bác sĩ khuyến cáo, nếu sử dụng Betamethasone kéo dài, người bệnh có nguy cơ bị suy tuyến thượng thận, loét dạ dày, cơ thể tích nước, giòn xương và chịu nhiều biến chứng nghiêm trọng khác. (N.H.K) [dt]